Vekalet ücreti
Belediyede kadrolu memur olarak çalışan Avukat ........’a 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi hükmü uyarınca Belediye lehine sonuçlanan davalar sebebiyle tahsil edilen vekalet ücretinden payına düşen miktar kendisine ödendiği halde, her bir davaya ilişkin tahsil olunan vekalet ücretinin %70’inin ayrıca ödenmesi sonucu .......TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 28inci maddesinde “Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir ve ilçe belediyeleri hakkında da uygulanır” denilmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82 nci maddesinde, “Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin, avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır” hükmü yer almaktadır. 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 18inci maddesinde, “2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır” hükmüne yer verilmiştir.
659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14üncü maddesinde vekalet ücretinin dağıtımının nasıl olacağı, “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı
(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.
(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.
a) Vekalet ücretinin, dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.
b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.
c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.
(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.”
Şeklinde düzenlenmiştir.
14 üncü maddenin birinci fıkrasındaki, “…idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.” hükmünden vekalet ücretinin idareler lehine hükmedileceği, dava vekillerinin adına hükmedilmeyeceği anlaşılmaktadır. Maddenin ikinci fıkrasında ise idareler lehine hükmedilen vekalet ücretlerinin dağıtım esasları belirlenmiş olup belirlenen kurallara göre yapılan dağıtımdan arta kalan kısmın üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedileceği düzenlenmiştir. Ödenecek vekalet ücretinin üst sınırı ise (10.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının on iki katı olarak belirlenmiştir. Kamu Görevlilerinin Geneline Ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali Ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin 22nci maddesindeki, “659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen "10.000" gösterge rakamı "15.000" olarak uygulanır” hükmü uyarınca gösterge rakamı 2016 yılı için 15.000 olarak değiştirilmiştir.
Anılan hükümler uyarınca, adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine takdir olunan vekalet ücretinin üst sınırı 15.000 gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının on iki katını geçmemek kaydıyla sayılan ünvanlar itibariyle belirlenen oranlarda dağıtılması gerekmektedir.
Belediye ve banka kayıtları ve Ahizin duruşma sırasındaki ifadesinden mevzuatın öngördüğü usül çerçevesinde Belediye adına elde edilen toplam vekalet ücretinin 15.000 gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan aylık brüt tutarın on iki katınının Avukat ........’a ödenmiştir. Bunun dışında adı geçen avukata ayrıca bir vekalet ücretinin ödenmesi mümkün değildir.
Savunmada özetle, Avukat .......’ın 2009-2013 yılları arasında kurumda sözleşmeli olarak çalıştığı, 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna istinaden 2013 yılında memur kadrosuna geçiş yaptığı, memuriyete geçmeden önce sözleşmeli olarak çalıştığı dönemde Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile yapılan Sözleşmenin 14/c maddesinde, “Sözleşmeli avukatın takip ettiği dava ve hukuki işlemlerde hükmedilen vekâlet ücretinin %70’ini sözleşmeli avukat alır. Bu husus avukatın fiilen devralıp takip ettiği iş ve dosyalar için geçerli olup herhangi bir statü değişikliğinde avukat aleyhine yorumlanamaz.” şeklinde hükmün yer aldığı, her ne kadar memuriyet kadrosuna geçmiş olsa da “statü değişikliğinde avukat aleyhine yorumlanamaz” ifadesi ve anılan hüküm uyarınca sözleşmeli olarak çalıştığı dönemde takip ettiği dosyalardan tahsil edilen vekalet ücretinin sözleşmede yer verilen %70 oranı üzerinden kendisine ödendiği belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146ncı maddesinde, “Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. …” denilmektedir.
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen Tip Sözleşmenin 14 üncü maddesinde boş bırakılan (a), (b), (c) ve (d) bentlerine bu maddenin birinci fıkrasına göre sözleşmeli personelin hak ve yükümlülüklerinde değişiklik yapılması sonucunu doğurmamak kaydıyla kendisine verilen görevlerin yürütümüne ya da işin niteliğine uygun olarak hükümler konulması gerekirken (c) bendine 5393 sayılı Kanunun 49’ uncu maddesi, Hizmet Sözleşmesinin 5 ve 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına aykırı şekilde ilgiliye menfaat temin edecek şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
Belediye Başkanlığı ile Avukat arasında düzenlenen Sözleşmenin 16ncı maddesinde, bu Sözleşmenin 31.12.2013 tarihine kadar geçerli olduğu kararlaştırılmıştır. Bu tarihten sonra Sözleşmenin hukuki değeri kalmamıştır. 2013 yılında düzenlenen Sözleşmedeki “herhangi bir statü değişikliğinde avukat aleyhine yorumlanamaz.” ibaresi Sözleşmenin 2013 yılında sona ermesi nedeniyle 2016 yılına teşmil edilmesi mümkün değildir. Kaldı ki, Avukat 2013 yılında memurluk kadrosuna atanmıştır. Memur kadrosunda iken 146ncı madde hükmü uyarınca 657 sayılı Kanunla sağlanan haklar dışında bir ücret ödenemeyeceği de açıktır. Bu itibarla, savunmada iddia edilen hususların kabul edilmesi imkanı bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Belediyede kadrolu memur olarak çalışan Avukat.........’a 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 14üncü maddesi hükmü uyarınca Belediye lehine sonuçlanan davalar sebebiyle tahsil edilen vekalet ücretinden payına düşen miktar kendisine ödendiği halde, her bir davaya ilişkin tahsil olunan vekalet ücretinin %70’inin ayrıca ödenmesi sonucu kamu zararı olarak hesaplanan 97.541,56 TL’nin ........TL’si kamu zararı hesabına mükerrer dahil edildiğinden bu tutarla ilgili olarak hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna,
Oluşan......TL’lik kamu zararının, Harcama Yetkilisi ........, Gerçekleştirme görevlisi .......ve Diğer Sorumlu ..........' den,
Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.