Rücu işlemleri
...... tarih ve ...... sayılı ilamın..... inci maddesinde, kaza sonucu hasar gören .......Belediyesi’ne ait ........ plakalı aracın, tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması hususunda, rücu işleminin yapılmadığı anlaşıldığından, rücu işlemini yapmakla görevli olanların savunmalarının alınarak ek rapor düzenlenmiş olduğundan, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince konunun görüşülmesinin devamına karar verildi.
.......Belediyesi’ne ait ........plakalı aracın kaza sonucu hasar gördüğü ve tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel Sorumluluk ve Zarar” başlıklı 12 nci maddesinde,
“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet mallarını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadır.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.
Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmü çerçevesinde, devlet memurlarının görevlerini dikkat ve itina ile yapmaları, kendilerine teslim edilen devlet mallarını korumaları gerekmektedir.
İlişikli ödeme emri incelendiğinde, söz konusu aracın kaza hasarlarının giderilmesi için belediye bütçesinden ödeme yapıldığı, buna karşın kazayla ilgili tutanak ile zarara sebebiyet veren kimsenin gerekli dikkat ve itinayı gösterdiğini ispatlayan herhangi bir belgenin ödeme emri ekinde yer almadığı görülmektedir.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği neticesinde zararın meydana gelmesi halinde ise rayiç bedel üzerinden ilgiliye rücu esastır. Belediye şoförü .........’in kırmızı ışıkta duramayarak öndeki araca arkadan çarpması sonucu kaza meydana gelmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 84 üncü Maddesinde arkadan çarpma halinde sürücünün asli kusurlu olduğu belirtildiğinden kaza sonucu oluşan zarar için rücu işleminin yapılması bir zorunluluktur.
Yapılan incelemede, söz konusu aracın kaza hasarlarının giderilmesi için belediye bütçesinden ödeme yapıldığı, buna karşın belediyenin uğradığı zararın giderilmesi için rücu işleminin yapılmadığı görülmüştür.
......... Belediye Başkanlığı ile Genel İş Sendikasının 15.12.2014 tarihinde imzalanan sendika sözleşmesinin 62 nci maddesinin 2 nci fıkrasında,
“2- Trafik kazası sonucu meydana gelen zarar ve tazminatın Hasar ve Zarar Tespit Kurulu veya idari-adli mercilerce yapılan tespiti sonucu,
a) Sürücünün kusur oranı, 3/8’e kadar (3/8 dahil) olduğu takdirde zararın tamamı işveren tarafından karşılanır ve sürücü hakkında idari soruşturma yapılmaz.
b) Sürücünün kusur oranı, 4/8 ve 5/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %80’i işveren tarafından,
c) Sürücünün kusur oranı, 6/8 ve 7/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %65’i işveren tarafından,
d) Sürücünün kusur oranı, 8/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %50’si işveren tarafından karşılanır.
Üçüncü kişilere ödenecek hasar ve tazminatlarda da aynı yol uygulanır.” denilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 84 üncü Maddesinde arkadan çarpma halinde sürücünün asli kusurlu olduğu belirtildiğinden bahsedilen sözleşme hükümlerine göre meydana gelen zararın sözleşmede belirtilen kısmının sürücüye rücu edilmesi gerekmektedir.
Meydana gelen kaza olayında Belediye şoförü .........’in tam kusurlu olduğu görüldüğünden söz konusu sözleşmenin d bendi uyarınca zararın %50’sinin belediye bütçesinden ödenmesi, kalan tutar için ise ilgiliye rücu edilmesi gerekmektedir.
Konu ile ilgili olarak yeniden yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, Belediyeye ait araçların Destek Hizmetleri Müdürlüğü’ne bağlı olması nedeniyle kaza yapan aracın tamir masraflarına ilişkin rücu işlemlerinin de Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği düşünüldüğünden Destek Hizmetleri Müdür Vekili .........’ün savunması alınmıştır.
Sorumlu tarafından gönderilen savunma ve eklerinden,........Belediyesine ait..........plakalı aracın, tamir masraflarıyla ilgili olarak şoför ..........’e rücu edileceği bildirilmiş olup tahsilata ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ........Belediyesi’ne ait ......plakalı aracın kaza sonucu hasar gördüğü ve tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan kamu zararıyla ilgili düzenlenen ek rapor doğrultusunda,
...... tarih ve.......sayılı ilamın......inci maddesiyle verilen.........TL hüküm dışı kararının kaldırılmasına,
Hasar tutarının %50’sinin belediye bütçesinden karşılanmasında hukuka aykırılık bulunmadığından ...... TL(..........*%50) ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına oyçokluğuyla,
Hasar tutarının %50’sinin kusurlu sürücü tarafından karşılanması gerekirken tamamının belediye bütçesinden ödenmesi ve ahize rücu edilmemesi neticesinde oluşan .......TL kamu zararının rücu işlemini yapmakla görevli personel (Destek Hizmetleri Müdür Vekili).............’e münferiden,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ..........’in karşı oy gerekçesi,
“Toplu iş sözleşmeleri ile işçilere yönelik mali ve sosyal haklar düzenlenir. Dolayısıyla, toplu iş sözleşmelerine çalışanların sebep olacakları zararlar ve bundan doğacak sorumlulukları düzenleyen maddeler koymak mümkün değildir. Bu itibarla, kaza sonucu zararın tamamının belediye bütçesinden ödenerek ilgiliye rücu edilmemesinden dolayı ......... TL kamu zararının rücu işlemini yapmakla görevli personel (Destek Hizmetleri Müdür Vekili) ..........’e ödettirilmesi uygun olur.”