Gecikme cezası, revize birim fiyat
................ yüklenimindeki “................ İşi”ne ait hakediş belgelerinin incelenmesinde,
A) İşin öngörülen sürede bitmemesi sonucu sözleşme gereği uygulanması gerekli cezaların eksik kesilmesi sonucu ................ TL,
B) İşe ait hakediş ödemesinde sözleşme gereği hesaplanması gereken revize birim fiyatın uygulanmaması sonucu .............TL,
Olmak üzere toplam ................ TL kamu zararına sebebiyet verilmesi hususları ile ilgili olarak,
A) Söz konusu işin Sözleşmesine göre işin bitim tarihi 15.04.2012 ‘dir. Geçici kabul tutanağında işin geçici kabul itibar tarihi olarak 03.09.2012 tarihi belirtilmiştir. Dolayısıyla iş 141 gün gecikmeyle bitirilmiştir.
Sözleşmenin 26.2 maddesinde “….işin süresinde bitirilmediği takdirde ,gecikilen hergün için sözleşme bedelinin %0.05 oranında gecikme cezası uygulanır .” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen Sözleşme hükmüne göre, zamanında bitirilemeyen iş için (688.941*141*0,0005 = ) 48.570,34 TL gecikme cezası yerine (...............=) .............. TL uygulanmaması sonucu ............... = ...............TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sözleşmenin 26.6 maddesinde,
“Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz. ” denilmektedir.
Sözleşmenin 26.6 maddesinde yer alan hüküm, “Tip Sözleşme” hükmü olup, bu hükmün sözleşmede yer alması kısmi kabul yapılabileceği ve kısmi gecikme cezası uygulanabileceği anlamına gelmemektedir. Zira “Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme”nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 19. maddesi ile ilgili dip not hükmünde,
“19 (1) Kısmi kabul yapılması öngörülmeyen durumlarda “19.2. Madde boş bırakılmıştır” yazılacaktır,
(2) Kısmi kabul yapılması öngörülen durumlarda madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:
“19.2. Sözleşme konusu taahhüdün tamamlanan ve müstakil kullanıma elverişli kısımları için, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre kısmi kabul yapılması öngörülmektedir.”,
Yine aynı Tip sözleşmenin “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25. maddesi ile ilgili dip not hükmünde,
“İdare, kısmi kabul öngörülen ihalelerde madde metnini aşağıdaki şekilde düzenleyecektir.
23 “25.2.Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işin müstakil kullanımına elverişli kısmının zamanında bitirmemesi halinde İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak aşağıdaki oranlarda gecikme cezası uygulanır:
İşin Kısımları Bitirme Tarihleri Kısmi Gecikme Cezaları
I.Kısım : ...../…/………. kısmın bedelinin onbinde üçünden (% 0,03) az, onbinde altısından (% 0,06) fazla olmamak üzere belirlenecektir.
II.Kısım: ...../…/………. kısmın bedelinin onbinde üçünden (% 0,03) az, onbinde altısından (% 0,06) fazla olmamak üzere belirlenecektir.
……………
…”
Denilmektedir.
Söz konusu işte kısmi kabul öngörülmesi halinde, Sözleşmenin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 19. maddesi ile “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 26. maddesinin, Tip Sözleşmenin yukarıda belirtilen kısmi kabul ile ilgili dip not hükümlerine uyularak sözleşmenin bu hükümler doğrultusunda düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, söz konusu maddeler bu şekilde düzenlenmemiştir.
Konuya ilişkin sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici kabul” başlıklı 41’inci maddesinde,
“Sözleşmesinde taahhüdün tamamlanan ve müstakil kullanıma elverişli bu kısımları için kısmi kabul yapılacağı belirtilen işlerde veya sözleşmesinde kısmi kabul yapılması öngörülmemekle birlikte, işin yürütülmesi sırasında önceden öngörülemeyen zorunlu nedenlerle ihtiyaç görülmesi durumunda, yukarıdaki usullere uygun olarak kısmı geçici kabul veya kabuller yapılabilir. İşin kısmı kabulünün yapılmış olması işin bütününün geçici kabulü yapıldığı anlamına gelmez.” denilmek suretiyle, işin müstakil kullanıma elverişli kısımları için kısmi kabul yapılabileceğinin sözleşmesinde öngörülmesi gerektiği belirtilmiştir.
Nitekim Sözleşmenin işe başlama ve iş bitim tarihi başlıklı 9. 3 Maddesinde “Yüklenici taahhüdünün tümünü işyeri teslim tarihinden itibaren 180 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır.” denilmekte olup, iş için bir kısmi kabul öngörülmemiştir.
Savunmalarda söz konusu kamu zararı tutarı olan ............... TL ile ilgili olarak “23.08.2011 tarihli Sözleşmenin 26.6 maddesinde,
“Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz. ” denildiği,
İdarece de 16.04.2012 tarih ve 06 sayılı tutanakla işin % 20’lik bölümünün hatalı ve kusurlu olduğu tespit edildiği,
Bunun üzerine Sözleşmenin 26.6 maddesi hükümleri gereğince süresinde yapılmayan ve kusurlu / hatalı olan % 20’lik bölüme tekabül eden işlerden dolayı 7 No’lu ve Kesin Hak ediş de toplam ............... TL gecikme cezası uygulanıp, ............... tarih ve ............... yevmiye No’lu ödeme emriyle de tahsilatı yapılarak gelir kaydı yapıldığı belirtilmiştir.
Sorumluların savunmalarda belirttiği, Sözleşmenin 26.6 maddesinde yer alan hüküm “Tip Sözleşme” hükmü olup, yukarıda da belirtildiği üzere bu hükmün sözleşmede yer alması kısmi kabul yapılabileceği ve kısmi gecikme cezası uygulanabileceği anlamına gelmemektedir. Söz konusu madde, kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, sözleşmede kısmi kabul tarihleri ve ilerleme yüzdeleri belirlenen işler için uygulanması gereken bir maddedir. Bu maddenin uygulanması için idarenin, idari şartnamenin ilgili maddesinde kısmi kabul şartını öngörmesi ve bu doğrultuda sözleşmede de işin müstakil kullanıma elverişli kısımlarını ve bu kısımlara ait bitirme tarihlerini gösteren, kısmi kabul ile ilgili hükümlerin olması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle sözleşmede kısmi kabul ile ilgili hükümlerin bulunmaması sonucu kısmi gecikme cezası uygulanması mümkün görülmemekle savunmalar yerinde bulunmamıştır.
Bu itibarla, söz konusu işin öngörülen sürede bitmemesi sonucu sözleşme gereği uygulanması gerekli cezaların eksik kesilmesi sonucu oluşan ................ TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi ............., Gerçekleştirme Görevlileri .............., .............., .............. ve ............... ’den,
Müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
(Daire Başkanı ............... ve Üye .............. ’in “23.08.2011 tarihli Sözleşmenin 26.6 maddesinde,“Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz.” denilmekte olup,
İdare tarafından 16.04.2012 tarih ve 06 sayılı tutanakla işin %20’lik bölümünün hatalı ve kusurlu olduğu tespit edilmiş, Sözleşmenin 26.6 maddesi hükümleri gereğince süresinde yapılmayan ve kusurlu / hatalı olan % 20’lik bölüme tekabül eden işlerden dolayı 7 No’lu ve kesin hak ediş de toplam .............. TL gecikme cezası uygulanıp tahsil edilmiştir.
Sözleşme hükmü gereğince, işin geciken tutarı üzerinden gecikme cezası hesaplanması uygun olup, ayrıca sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası hesaplanması halinde ................ TL gecikme cezası sözleşme bedeli olan ............... TL karşısında aşırı olacağından, sözleşme bedeli üzerinden gecikme cezası kesilmemesinde ilişilecek bir husus bulunmamaktadır.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
Oyçokluğuyla,
B) Söz konusu işe ait sözleşmenin 28’inci maddesinde aynen “ 28.2. İş kalemi miktarının değişmesi,
28.2.1.Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her hangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.
R = F x [ 1 – (A x F) / S ]
S = Sözleşme bedeli ( TL),
F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL / ….),
A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),
R = Revize birim fiyat (TL / ….). “ denilmektedir.
Bu itibarla, Sözleşme hükmüne göre yapılması gereken revize birim fiyatın yapılmaması sonucu oluşan kamu zararı tutarı .............. TL, Yüklenici ...............’dan .............. tarih ve ............... yevmiye No’lu Muhasebe İşlem Fişi ile mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oybirliğiyle,
Karar verildi.