İlan ve reklam vergisi
........ tarih ve ...... sayılı ilamın ....... maddesi ile,
........ Belediye ve mücavir alan sınırları dahilinde bulunan reklam alanları, reklam teşhir ürünleri ve mobilyalarının kullanılması ve kiralanmasına ilişkin işletme hakkı ihalesinde, ihaleyi 5 yıllık süre ile yüklenimine alan ............Limited Şirketinden ilan ve reklam vergisinin eksik tahsil edilmesi neticesinde oluşan.....TL kamu zararının (Belediye Başkanı) .....ile Harcama Yetkilileri (Mali Hizmetler Müdürü) ......ve (Mali Hizmetler Müdürü) ...........'a, müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.
Bu defa, sorumlu (Belediye Başkanı) .........’un .....sayılı ilamın ........maddesinde yer alan tazmin hükmü ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda, Sayıştay Temyiz Kurulunun,
“Verginin doğduğu yıllar 2012, 2013 ve 2014 yılları olup, 2012 yılı için zamanaşımı süresi 31.12.2017, 2013 yılı için zamanaşımı süresi 31.12.2018 ve 2014 yılı için zamanaşımı süresinin 31.12.2019 tarihleridir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 102. maddesinde “Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılım takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.” Denilmekte olup tahakkuk ettirilen..........TL tutarındaki İlan ve Reklam Vergisi 16.06.2015 tarihinde tebliğ edilmiş olup bu bakımdan tahsil zamanaşımı da 31.12.2020 tarihine uzamıştır.
İlan ve Reklam Vergisi’nin Belediyenin geliri olduğu konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak Yönetmeliğin, yukarıda aynen yer verilen 17 nci maddesinin “d” bendine göre İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde kamu zararının, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluştuğu kabul edilecektir.
Sayıştay yargılamasında sorumluların hesap ve işlemlerinden kamu zararına yol açan hususlar kesin hükme bağlanmaktadır. Dolayısıyla Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile kamu zararının, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluşmuş kabul edileceği düzenlenmiş olması nedeniyle henüz kamu zararının doğmadığı idare gelirlerine dair uyuşmazlıklarda tazmin hükmü verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen ..... sayılı İlamın..... inci maddesiyle verilen ........TL’nin tazminine ilişkin hükmün BOZULARAK, dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE”
Yönündeki .....tarih ve.......tutanak sayılı kararı ile, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca verilen bozma kararı gereğince ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.
Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine ..... sayılı ilamın ....... maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun “Konu” başlıklı 12 nci maddesinde,
“Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü İlan ve reklam, İlan ve Reklam Vergisine tabidir” denildikten sonra, “Mükellef ve Sorumlu” başlıklı 13 üncü maddesinde, “İlan ve Reklam Vergisinin mükellefi, yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzelkişilerdir.
İlan ve reklam işlerini mutat meslek olarak ifa edenler, başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergileri mükellefler adına ilgili belediyeye yatırmaktan sorumludurlar” hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanunun “Verginin Tarhı ve Ödenmesi” başlıklı 16 ncı maddesinde, “Vergiye tabi ilan ve reklamlarda, ilan ve reklam işinin mükellefçe yapılması halinde ilan veya reklam işinin yapılmasından önce mükellef tarafından, ilan ve reklam işinin bu işi mutad meslek olarak ifa edenler tarafından yapılması halinde ilan ve reklam işini yapanlarca ilan veya reklamın yapıldığı ayı takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar verilecek beyanname üzerine, tarh ve tahakkuk ettirilir. Beyannameler vergi tarifesinin 1,2,3,4,5 ve 6 ncı bentlerinde yazılı ilan ve reklamlarda bunların yayınlandığı, dağıtıldığı veya teşhir edildiği mahallin belediyesine verilir.
İlan ve Reklam Vergisi, beyanname verme süresi içinde ödenir. Şu kadar ki belediye meclisleri vergi tarifesinin 1,2 ve 4 üncü bentlerinde yazılı yıllık ilan ve reklamlara ait vergileri, yılı içinde, iki eşit taksitte almaya yetkilidirler.
İlan ve Reklam Vergisinin ödendiğinin belgelendirilmesi yönünden ilgili belediyeler gerekli usulleri ihdas edebilirler” hükümleri yer almaktadır.
Söz konusu hükümler uyarınca Belediye tarafından gerçekleştirilen, belde sınırlarındaki reklam alanları ve reklam teşhir ürünleri ihalesinin yüklenicisi olan firmanın, kendi adına yaptığı ve yaptırdığı ilan ve reklamlardan doğan vergiyi belediyeye beyan etmek ve ödemekle yükümlüdür. Tazmin hükmüne esas incelemede, söz konusu iş için yüklenici firmanın ihale kapsamında yıllar itibariyle ödemekle yükümlü olduğu vergiyi beyan etmediği ve ödemediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte sorumlulardan Belediye Başkanı ...........'un savunmasında yüklenici firmayla ilgili .........Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... tarihli ...... Esas Numaralı kararı ile “İhtiyati Tedbir” kararı verilerek kayyum atandığı, ihtiyatı tedbir kararında haciz, icra vb. kararlara tedbir konulması nedeniyle Belediyece haciz işlemi başlatılamadığı ifade edilmektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 16 ncı maddesinde, verginin ilan ve reklam işini yapanlarca ilan veya reklamın yapıldığı ayı takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar verilecek beyanname üzerine, tarh ve tahakkuk ettirileceği, ödemenin beyanname süresi içinde yapılacağı, Belediye Meclislerinin vergi tarifesinin 1, 2 ve 4 üncü bentlerinde yazılı yıllık ilan ve reklamlara ait vergileri yılı içinde, iki eşit taksitte almaya yetkili oldukları hükümleri yer almaktadır. Tazmin hükmüne konu edilen kamu zararına ilişkin ilk vergilendirme döneminin 2012 yılı olduğu, bu yıldan itibaren 2014 yılına kadar verginin hiç tahsil edilmediği veya eksik tahsil edildiği yani verginin takibinin sorumlularca usulüne uygun olarak yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Diğer taraftan mükellef firma hakkında Asliye Hukuk Mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararı karşısında, zamanında tahsil edilmeyen vergilerin tahsilinin daha da zorlaştığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “Kamu Zararı”, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” şeklinde tanımlanmıştır. Söz konusu olayda, kamu görevlilerince zamanında takibi gerçekleştirilmeyen ilan ve reklam vergisi ile ilgili kamu kaynağında ortaya çıkan eksilme ve mükellef firmadan verginin tahsilinin daha da zor hale gelmesi, söz konusu 71 inci madde hükmü uyarınca kamu zararının oluştuğunu göstermektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (8) inci fıkrası uyarınca ilk daire kararında ısrar edilerek, Bodrum Belediye ve mücavir alan sınırları dahilinde bulunan reklam alanları, reklam teşhir ürünleri ve mobilyalarının kullanılması ve kiralanmasına ilişkin işletme hakkı ihalesinde, ihaleyi 5 yıllık süre ile yüklenimine alan.........Limited Şirketinden ilan ve reklam vergisinin eksik tahsil edilmesi neticesinde oluşan .......TL kamu zararının Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ......ile Harcama Yetkilileri (Mali Hizmetler Müdürü).....ve (Mali Hizmetler Müdürü).........’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ...........’in karşı oy gerekçesi:
“Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17 nci maddesinde:
“(1) Kamu zararı,
…
d) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte,
…
oluşmuş kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 102. maddesinde “Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılım takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.” Denildiğinden ve ............TL tutarındaki İlan ve Reklam Vergisi mükellefe 16.06.2015 tarihinde tebliğ edildiğinden tahsil zamanaşımı 31.12.2020 tarihine denk gelmektedir. Mezkur mevzuat hükümleri doğrultusunda bir kamu zararı doğmadığından sorumluların beraatine karar verilmesi gerekir”