Avukatlık Vekalet Ücreti
… sayılı ilamın … inci maddesi ile,
Belediye Hukuk Servisinde çalışan avukat ve diğer personele yapılan vekâlet ücreti dağıtımında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesi 3 üncü fıkrasında belirtilen limitlerin uygulanmaması suretiyle ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda ……. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, geriye kalan ……. TL’nin sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.
Bu defa, Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdürü) …….’in temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun ……. tarih ve ……. tutanak sayılı kararlarında, Yargılamaya Esas Raporda yer alan Kamu Zararı Hesap Tablosu, İlam hükmüne geçerken hukuka uygun olduğu gerekçesiyle (Kanunun ilgili maddesinin, vekalet ücretine müstehak olan avukatların çalıştıkları günler ile orantılı olarak ücret alabileceklerine ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemesi, yalnızca her bir avukata dağıtılacak vekalet ücreti için bir üst sınır getirilmiş olması nedeniyle Denetçi Raporunda vekalet ücreti ödemesinde gün hesabı yapılarak ortaya konan kamu zararının, yıllık limit temel alınarak tam yıl üzerinden yapılması esasının benimsenmesi) düşülen kısım hariç Tablonun Ahiz bölümünün son üç sırasının sehven eksik aktarıldığı, ahizlerin unvanlarına bağlı olarak (avukat ya da hukuk servisinde çalışan diğer personel) alabilecekleri yıllık limitin buna uygun düzenlenmediği, dolayısıyla da toplam kamu zararı ve buna bağlı olarak da tazmine esas olacak miktarın hatalı hesaplandığı görülmektedir. Bu nedenlerle tazmin hükmünün her türlü tereddütten uzak bir şekilde yeniden hesaplanması için ilam hükmünün BOZULARAK dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere DAİRESİNE TEVDİİNE karar verilmiştir.
Söz konusu karar doğrultusunda, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca verilen bozma kararı gereğince, Belediye avukatlarına mevzuatın öngördüğü tutarın üzerinde vekalet ücreti ödenmesi suretiyle ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda Ek Rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.
Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine 229 sayılı ilamın 1 inci maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesinin mülga 3 üncü fıkrasında “Şu kadar ki, vekalet ücretinin yıllık tutarı, hukuk müşavirleri ve avukatlar için 10000, diğerleri için 6000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez. Bu esasa göre yapılacak dağıtım sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye ve Gümrük Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında, yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır” hükümleri yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanununun 82 nci maddesinde yer alan “Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin, avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır” hükmü ile ilgili olarak, 1389 sayılı Kanun 10.02.1929 tarihinde yürürlüğe girmiş ve mahiyeti itibariyle, avukatlara ödenecek vekalet ücreti ile ilgili bir sınırlama getirmemiştir. 23.07.1965 tarihinde yürürlüğe giren Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesinin ilk halinde, “10.02.1929 tarih ve 1389 sayılı Devlet dâvalarını intaç eden avukat ve saireye verilecek ücreti vekâlet hakkındaki kanun hükümleri saklıdır” denilmiş, 20.03.1997 tarih ve 570 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesiyle ise 657 sayılı Kanun kapsamındaki avukatlara ödenecek vekalet ücretine ilişkin yıllık limitler (146 ncı maddenin 3 üncü fıkrası) getirilmiştir. 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesi tarih itibariyle 1389 sayılı Kanundan daha sonra yürürlüğe girdiğinden ve 1389 sayılı Kanun genel hükümler içermekte iken, 146 ncı madde Devlet Memuru olan avukatlara ödenecek vekalet ücretine ilişkin özel hükümler içerdiğinden, Belediye Hukuk İşleri Müdürlüğünde görevli avukatlara ödenecek vekalet ücreti hesabında temel alınması gereken mevzuat hükümleri 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesinde yer alan hükümlerdir.
657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesinin bahsi geçen 3 üncü fıkrası 02.11.2011 tarihinde 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla, 02.11.2011 tarihine kadar Belediye hukuk servisinde görevli avukatlara dağıtılacak vekalet ücretine esas tutulacak mevzuat yine 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasıdır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde kamu kaynaklarının “Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri” kapsamakta olduğu ifade edilmiştir. Her ne şekilde olursa olsun kamu hesaplarına intikal etmiş bir varlık, ancak tabi olduğu mevzuat hükümleri çerçevesinde sarf edilebilir. Emanet hesaplarında takip edilen avukatlık vekalet ücretleri 5018 sayılı Kanun kapsamında kamu kaynağı olduğundan, tabi olduğu mevzuat hükümleri uyarınca dağıtılacaktır, aksi taktirde mevzuata aykırı olarak yapılan ödemeler sonucunda kamu kaynağında meydana gelecek azalışlar, aynı Kanunun 71 inci maddesi uyarınca kamu zararını doğuracaktır.
Aynı Kanunun “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61 inci maddesinde,
“Muhasebe hizmeti, gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.
Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür. Muhasebe yetkilileri gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine verirler.
Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde,
a) Yetkililerin imzasını,
b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,
c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,
d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,
Kontrol etmekle yükümlüdür.
Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz.
Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.
…” hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümlerde Muhasebe Yetkilisinin ödeme emri ve eki belgeler üzerindeki sorumluğu sınırlı olarak sayılmıştır. Yapılan incelemede, kamu zararına sebebiyet verdiği öne sürülen ödeme emri belgeleri ve eklerinde, Muhasebe Yetkilisi ve Mali Hizmetler biriminin gereken kontrolleri yaptıkları ve mezkur belgelerde muhasebe biriminin sorumluluğunu doğuracak herhangi bir eksikliğin bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla hesaplanan kamu zararından, Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Müdürü) ……. ve muhasebe işlerinde görevli (İşçi) …….’ün sorumlulukları bulunmamaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, Belediye Hukuk Servisinde çalışan avukat ve diğer personele yapılan vekâlet ücreti dağıtımında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesi 3 üncü fıkrasında belirtilen limitlerin uygulanmaması suretiyle ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği konusunda,
(Mali Hizmetler Müdürü) ……. ve (İşçi) …….’ün sorumluluklarının bulunmadığına,
…….. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdürü) ……. ve Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) …….’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.