Katma Değer Vergisi
............... Belediyesi tarafından ..............A.Ş. yüklenimindeki “.............. İşi” nde, tesis alanı kira bedeli tahsilatlarında sözleşmenin öngördüğü ÜFE artış oranının hatalı uygulanması ve tesis alanı kira bedeline KDV ilave edilmeden tahsilat yapılması nedeniyle ..............TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
A) ÜFE artış oranının hatalı uygulanması konusunda,
İdare ile müteahhit arasında yapılan sözleşmenin, “Sözleşmenin Süresi” başlıklı 4 üncü maddesinde, “Yer tesliminden itibaren sterilizasyon tesisi kurulumuna başlanacaktır. Kiralama süreci ile tıbbi atıkların toplanması, tıbbi atık sterilizasyon tesisinin faaliyete geçmesi ile başlayacaktır, işin toplam işletme süresi 10 yıldır. Bu süre sonunda yüklenici bedelsiz ve şartsız şekilde tesisi tüm ekipmanlarıyla birlikte çalışır bir halde teslim edecektir.”
”Kullanım Bedeli” başlıklı 8 inci maddesinde, “Yüklenici görev konusu iş için İdare’ye aşağıda belirtilen kullanım bedellerini ödeyecektir.
a) Tesis Alanı Kira Bedeli (Yıllık) :..........x12 = ......TL(......... Türk Lirası)
b) Tıbbi Atık Araçları Kira Bedeli (Yıllık) : ...........x12= ......TL (.........Türk Lirası) Yıllık Kira Toplamı Sözleşme Bedeli:.......TL (........... Türk Lirası)
c) Yüklenici Mahalli Çevre Kurulunun tespit etmiş olduğu bedellere göre toplayacağı tıbbi atıklardan elde edeceği KDV dahil tahsilatın %10 +ihalede teklif etmiş olduğu oran %28,1=toplam %38,1 (yüzde otuz sekiz nokta bir) bedeli aylık dönemler halinde ......... Büyükşehir Belediyesi idaresinin veznesi veya banka hesabına peşin olarak yatıracaktır.
d) Tesis alanı ve araç kira bedelleri 4. (dördüncü) ve 7. (yedinci) yılın sonunda tekrar değerlendirilmeye alınacaktır.
e) Yüklenici, kira bedelini aylık dönemler halinde, peşin ve nakden her ayın ilk on günü içinde idarenin veznesi veya banka hesabına ödeyecektir, süresinde ödenmeyen kira bedelini 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulündeki Kanunda belirtilen gecikme faizi üzerinden ödemekle yükümlüdür.
“Kira Artışı” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Sonraki yıllarda uygulanacak araç ve tesis alanı kira bedelleri, Türkiye İstatistik Kurumunun her yılsonunda yayınlamış olduğu ÜFE oranında arttırılacaktır,” denilmektedir.
İdare ile müteahhit arasında sözleşme 29.07.2011 tarihinde imzalanmıştır. Sözleşmedeki kira bedeli hükmü yılsonuna kadar geçerli olacaktır. Sözleşmenin 9 uncu maddesi kira artışını “Türkiye İstatistik Kurumunun her yılsonunda yayınlamış olduğu ÜFE oranında arttırılacaktır,” şeklinde belirlemiştir. Sözleşme ile sözleşmenin imzalandığı tarihteki rayiç kira bedelleri tespit edilmiş olup bu tutarın heryıl sonunda ÜFE oranında artırması ilkesi getirilmiştir. İşin sözleşmesi 28.07.2011 tarihinde imzalanmış olup, 2012 yılı Mart ayından itibaren tıbbi atık sterilizasyon tesisinin kuruluşu tamamlanarak faaliyete geçmesi ile sözleşme hükmüne göre kiralama süreci fiili olarak başlamıştır. Bu nedenle 2012 yılında (sözleşmenin ilk yılı) sözleşmedeki tutar üzerinden kira bedeli tahsil edilmiş olup, müteakip yıllarda sözleşme hükmüne göre ÜFE oranında kira artışına gidilmiştir.
Dosyaların tetkikinden tesisin faaliyete geçmesinin 2012 yılında olduğu ve bu yıldan itibaren kira bedellerine ÜFE artışının uygulanmasına başlanıldığı görüldüğünden 2011 yılı için kira bedelleri üzerinde hesap edilen .......TL ÜFE artışının yapılmasını gerektiren bir durum oluşmamıştır.
B) Kira bedellerine KDV ilave edilmeden tahsilat yapılması konusunda,
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde,
“Verginin konusunu teşkil eden işlemler:
Madde 1 – Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler Katma Değer Vergisine tabidir:
1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı,
3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:
a) Posta, telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile radyo ve televizyon hizmetleri,
b) (Değişik: 14/3/2007-5602/10 md.) Her türlü şans ve talih oyunlarının tertiplenmesi ve oynanması,
c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar, yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi, gösterilmesi,
d) (Değişik : 16/6/2009-5904/8 md.) Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar ile 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara teslimi,
e) Boru hattı ile ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınmaları,
f) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
g) Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetleri,
h) Rekabet eşitsizliğini gidermek maksadıyla isteğe bağlı mükellefiyetler suretiyle vergilendirilecek teslim ve hizmetler.”
hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 2 nci maddesinde,
“Teslim: Madde 2 – 1. Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdii teslim hükmündedir. Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesinin başlatılması veya nakliyeci veya sürücüye tevdi edilmesi de mal teslimidir.
2. Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının iki veya daha fazla kimse tarafından zincirleme akit yapılmak suretiyle, malın bu arada el değiştirmeden doğrudan sonuncu kişiye devredilmesi halinde, aradaki safhaların her biri ayrı bir teslimdir.
3. Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri şekillerdeki dağıtımlar da mal teslimidir.
4. (Değişik: 3/6/1986-3297/1 md.) Kap ve ambalajlar ile döküntü ve tali maddelerin geri verilmesinin mutat olduğu hallerde teslim bunlar dışında kalan maddeler itibariyle yapılmış sayılır. Bunların yerine aynı cins ve mahiyette kap ve ambalajlar ile döküntü tali maddelerin geri verilmesinde de aynı hüküm uygulanır.
5. Trampa iki ayrı teslim hükmündedir,” denilmektedir.
3 üncü maddesinde,
“Teslim sayılan haller:
Madde 3 – Aşağıdaki haller teslim sayılır:
a) Vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi,
b) Vergiye tabi malların, üretilip teslimi vergiden istisna edilmiş olan mallar için her ne suretle olursa olsun kullanılması veya sarfı,
c) Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda zilyetliğin devri, ”hükümleri yer almaktadır.
Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerinden ve sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere mal ve hizmetin teslimi anında Katma Değer Vergisini doğuran olay meydana gelmektedir. Tesis Alanı Kira Bedeli tahsilatlarına KDV ilave edilerek tahsil edilmesi gerekmektedir. Yukarıya aynen aldığımız sözleşme hükmünden de anlaşılacağı üzere yıllık ........TL tesis alanı kira bedeline KDV Dahil değildir. 3065 sayılı KDV Kanununun 1 inci maddesinin (f) fıkrası gereğince kiralamalar KDV konusunu oluşturmaktadır. 2017 yılı itibariyle tesis alanı kira bedeli üzerinden toplam ........TL KDV bedeli tahakkuk etmiştir.
Her ne kadar kira tahsilatlarının KDV’li olarak yapılması gerekmekte ise de 6770 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9 uncu maddesi ile 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun Geçici 36 ncı maddesi karşısında KDV tahsilatı gerektiren durum ortadan kalkmıştır.
Yukarıda (A) ve (B) şıklarında açıklandığı üzere..........Belediyesi tarafından ........ A.Ş. yüklenimindeki “..............İşi” nde,
- Tesis alanı kira bedeli tahsilatlarında sözleşmenin öngördüğü ÜFE artış oranının 2012 yılından itibaren uygulandığı, 2011 yılında tesis faaliyete geçmediği için kira bedellerinde bir artışa gidilmemesinden dolayı mevzuata aykırılık bulunmadığı,
- Tesis alanı kira bedeline KDV ilave edilmeden tahsilat yapılması hususu ise 6770 sayılı Kanunun Geçici 36 ncı maddesi karşısında kamu zararı oluşturmadığı,
görülmüştür.
Bu itibarla, ........Belediyesi tarafından .........A.Ş. yüklenimindeki “................ İşi”nde, tesis alanı kira bedeli tahsilatlarında,
A) ÜFE artış oranının 2011 yılında uygulanmaması sonucu oluşan ........... TL’lik hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna,
B) Kira bedeline ..........TL’lik KDV ilave edilmeden tahsilat yapılmaması hakkında ise kamu zararı oluşmadığından,
toplam ..........TL ile ilgili ilişilecek bir husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.