Damga Vergisi, kira bedeli
....... Belediyesi ile kiracı ....... Şti. arasında........tarihinde imzalanan “.............Tesisinin Kiralanması” na dair sözleşmenin incelenmesi sonucunda,
A) Söz konusu işe dair sözleşmenin, .......tarihinde.........A.Ş.’ye devredilmesine rağmen devir sözleşmesine ilişkin Damga Vergisinin kesilmemesi sonucu ......TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
488 Sayılı Damga Vergisi Kanununun “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder” denilmektedir.
Aynı kanunun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde de,
“Damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir.
Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder” ifadesi yer almaktadır.
Resmi daireler ise kanunun 8’inci maddesinde “Bu Kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir.
Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılmaz” şeklinde tanımlanmıştır.
Mezkur Kanuna ekli (I) sayılı tablonun,
“Akitlerle İlgili Kağıtlar” bölümünde yer alan (A1) bendinde “Belli parayı ihtiva eden mukavelenameler (sözleşmeler)” üzerinden binde 9,48 oranında Damga Vergisi kesintisi yapılacağı belirtilmiştir.
Aynı kanununun 14 üncü maddesinde “… Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir…” denilmiş ve “Resmi Dairelerin Mecburiyeti” başlıklı 26’ncı maddesinde de, “Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar” ifadesine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediyece kiralanan tesisin Kira sözleşmesinin devrinde, devir sözleşmesinde yer alan kira bedeli üzerinden yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde binde 9,48 oranında Damga Vergisi kesilmemesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu, sorumluların savunmalarından ise, ortaya çıkan kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ....... Belediyesi ile kiracı ......... Ltd. Şti. arasında ...... tarihinde imzalanan “.........Tesisinin Kiralanması”na dair sözleşmenin, .....tarihinde ........A.Ş.’ye devredilmesine rağmen devir sözleşmesine ilişkin Damga Vergisinin kesilmemesi sonucu oluşan ......... TL kamu zararı ......tarih ve....... banka dekontu ile ahizi .........A.Ş.’den tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
B) .....tarihinde imzalanan sözleşmede yıllık kira bedelinin .....TL olarak belirlenmesine rağmen, ......tarihinde akdedilen devir sözleşmesinin 6 ncı maddesinde bu tutarın .......TL olarak belirlenmesi suretiyle ......TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Sözleşmenin Devri” başlıklı 66 ncı maddesinde, “Sözleşme, ita amirinin yazılı izni ile başkasına devredilebilir. Ancak, devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar aranır” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm mucibince, 2886 sayılı Kanuna göre ihale edilen işlerde, idare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin devri mümkün olmakla birlikte, sözleşmede yer alan miktarların idare aleyhine değiştirilmesi mümkün değildir.
Konu ile ilgili yapılan incelemede, Belediye tarafından kiralanan Tesise ilişkin ......tarihinde imzalanan sözleşmede yıllık kira bedelinin ........ TL olarak belirlenmesine rağmen, ......tarihinde akdedilen devir sözleşmesinin 6 ncı maddesinde bu tutarın .......TL olarak belirlenmesi suretiyle .........TL kamu zararına neden olunduğu, sorumluların savunmalarından ise ortaya çıkan kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, devir sözleşmesinde, ilk sözleşme uyarınca belirlenen kira bedelinin daha düşük miktarda belirlenmesi sonucu oluşan ........TL kamu zararı,.....tarih ve ..... banka dekontu ile ahizi ............ A.Ş.’den tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
C) İdare ile ........firması arasında.........tarihinde imzalanan sözleşmenin süresi ......yıl olarak belirlenmişken, .....tarihinde ....... A.Ş.’ye devredilen Tesise ilişkin devir sözleşmesinde, ilk sözleşmenin süresinin bitimine .... yıl ...... ay kalmışken, sürenin mevzuata aykırı şekilde .......yıl olarak belirlendiği hususu ile ilgili olarak,
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Sözleşmenin Devri” başlıklı 66 ncı maddesinde,
“Sözleşme, ita amirinin yazılı izni ile başkasına devredilebilir. Ancak, devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar aranır. İzinsiz devir yapılması halinde, sözleşme bozulur ve müteahhit veya müşteri hakkında 62 nci madde hükümleri uygulanır” hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, ilk sözleşmenin süresinin bitimine .... yıl...... aylık bir süre kalmasına ve ilk sözleşme süresinin sonunda yeniden ihale yapılmak suretiyle kiralama işleminin yapılması gerekmesine rağmen, devir sözleşmesinde sürenin .......yıl olarak belirlendiği anlaşılmakla birlikte, devir sözleşmesi ilk sözleşme hükümleri ile kiralamanın devamı niteliğinde olduğundan, yapılan işlemin kamu zararına neden olduğuna karar vermek yerinde görülmemiştir.
Bu itibarla, İdare ile........firması arasında......tarihinde imzalanan sözleşmenin süresi ...... yıl olarak belirlenmişken, ......tarihinde ......A.Ş.’ye devredilen Tesise ilişkin devir sözleşmesinde, ilk sözleşmenin süresinin bitimine ....yıl..... ay kalmışken, sürenin mevzuata aykırı şekilde ......... yıl olarak belirlenmesine ilişkin, kamu zararı oluşmayan konuda ilişilecek husus bulunmadığına..
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
D) İşe dair sözleşme .......tarihinde.......A.Ş.’ye devredilmişken, devir sözleşmesine ilişkin kesin teminatın alınmadığı hususu ile ilgili olarak,
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Sözleşmenin Devri” başlıklı 66 ncı maddesinde,
“Sözleşme, ita amirinin yazılı izni ile başkasına devredilebilir. Ancak, devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar aranır. İzinsiz devir yapılması halinde, sözleşme bozulur ve müteahhit veya müşteri hakkında 62 nci madde hükümleri uygulanır” hükümlerine yer verilmiştir.
Devredilen sözleşme ile kiracı firma değiştiğinden, yeni kiracıdan da ilgili mevzuatı gereği temin edilmesi şart olan kesin teminatın, idarece yükleniciden alınması gerekmektedir. Bununla birlikte, firmadan idarenin talebi ile kesin teminat alınması veya firmanın kira bedellerini ödememesi halinde idarenin icra takibi ile firmadan alacağını tahsil edebilmesi mümkün olduğundan, yapılan işlemin kamu zararına neden olduğuna karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Bu itibarla, İşe dair sözleşme....tarihinde .........A.Ş.’ye devredilmişken, devir sözleşmesine ilişkin kesin teminatın alınmamasına ilişkin, kamu zararı oluşmayan konuda ilişilecek husus bulunmadığına ...
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye..........’un karşı oy gerekçesi:
“Kiralanan tesise ilişkin akdedilen devir sözleşmesinde, yeni kiracıdan ilgili mevzuatı uyarınca tahsil edilmesi gereken ek kesin teminatın hesaplanarak sorumluların savunmasının alınması ve ek rapor düzenlenmesinin temini için konunun hüküm dışı bırakılarak, gurubuna yazılmasına karar verilmesi gerekir”