Harcırah
A-Belediye Başkanı ……., Belediye Başkan Yardımcısı ………….. ve Şoför …………’a ait konaklama bedellerinin, Harcırah Kanunu’nda belirlenen tutarları aşması suretiyle …………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırah Verilecek Kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinde, bu Kanunda belirtilen hallerde bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verilir denilmektedir. Aynı Kanun'un "Tarifler" başlıklı 3 üncü maddesinde hizmetli, personel kanunlarına göre yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel, kurumlarda yalnız ödenek mukabili çalışanlar ile kurumlarda çalıştırılan tarım ve orman işçileri ve iş kanunlarına göre işçi sayılan kimseler olarak tanımlanmıştır.
Söz konusu Kanun’un 7 nci maddesinde de,
“Harcırahın verilmesinde memurun fiilen almakta olduğu aylık (Kurumların 1 - 4 ncü derecelerdeki kadrolarında bulunanlardan kazanılmış hak aylık dereceleri daha düşük olanların işgal etmekte oldukları kadro) derecesi esas alınır.
Hizmetlilerin harcırahı, aldıkları aylık ücret veya ödeneklerine, gündelik ile çalışanların harcırahı da gündeliklerinin 30 katına en yakın memur aylık tutarı üzerinden hesaplanır. Şu kadar ki (Ödenek mukabili çalışanlar hariç) bunların harcırahları hiçbir suretle 4 üncü derecedeki memurlara verilen miktarı geçemez.
Terfi suretiyle atananların harcırahı, terfi ettikleri aylık derecesi üzerinden ödenir.”
denilmektedir.
2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) cetvelin I. maddesinde gündelik miktarları,
“ …
B- Memur ve Hizmetlilerden, Gündelik Miktarı
a) Ek göstergesi 8000 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunanlar (1) 48,25
b) Ek göstergesi 5800 (dahil) - 8000 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar 45,00
c) Ek göstergesi 3000 (dahil) - 5800 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar 42,25
d) Aylık/kadro derecesi 1-4 olanlar 37,25
e) Aylık/kadro derecesi 5-15 olanlar 36,25”
şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Belediye Başkanı ………… gündelik miktarının ...... TL, Belediye Başkan Yardımcısı …………. gündelik miktarının ………… TL üzerinden hesap edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, ……………. Sendikası ile ………… Belediyesi arasında yapılan Toplu Sözleşmenin 49 uncu maddesine göre sürekli işçilerin harcırahları için de Harcırah Kanunu’nun uygulanması gerekmekte olup yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca belediyede işçi olarak görev yapan ……………. verilecek harcırah miktarı 4 üncü derecedeki memurlara verilen miktarı geçemeyecektir. Dolayısıyla adı geçen kişiye ödenecek gündelik miktarı ……………… TL üzerinden hesaplanmalıdır.
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 33’üncü maddesinde,
“ (a) Bu Kanun gereğince verilecek yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.
…
(d) Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir.” denilmektedir.
2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) cetvelin I. maddesinin dipnotunda da,
“6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50 si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin % 40 ı esas alınır.” hükmü yer almaktadır.
Dolayısıyla aynı Kanun'un (H) cetvelinin 1 inci maddesinin dipnotunda yer alan hükme göre, görevlendirmenin ilk 10 gününde yatacak yer temini için bu kişilere ödenecek gündelik tutarının belediye başkanı için gündeliğinin %50 artırımlı miktarı olan .......TL’yi, belediye başkan yardımcısı ve işçi personel için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı olan .......TL’yi geçmemesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede bu tutarın oldukça üzerinde konaklama gideri ödemesi yapıldığı görülmüştür.
Bu itibarla, adları geçen personel için mevzuatta öngörülen sınırın üzerinde konaklama gideri ödemesinde bulunulması sonucu oluşan …………….. TL kamu zararının,
…………… TL’sinin Harcama Yetkilisi …………….. ile Gerçekleştirme Görevlisi ……………..,
.........TL’sinin Harcama Yetkilisi ……………… ile Gerçekleştirme Görevlisi ..............'a,
...... TL’sinin Harcama Yetkilisi …………… ile Gerçekleştirme Görevlisi …………..'e
....Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
B-Belediye Başkanı …………., Belediye Başkan Yardımcısı …………… ve …………. ait yurtiçi geçici görev yolluklarının mahsubunda yemek bedeli, gıda alımı gibi ödemelerin yolluk hesabına dahil edilerek belediye bütçesinden ödenmesi suretiyle …………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırahın Unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde,
“Harcırah, yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un 14 üncü maddesi,
“ Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:
1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere,
…” şeklindedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca yurtiçi geçici görevlendirme ile il dışında görevlendirilen ve Harcırah Kanunu'na göre harcırah alacak olanlara sadece yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı ödenecektir. Yemek bedeli, gıda alımı gibi ödemelerin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün değildir. Başka bir ifade ile harcırahın unsurları arasında yer almayan bu ödemelerin belediye bütçesinden karşılanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İlişikli belgeler ve ekindeki faturalar incelendiğinde yemek bedeli ödemesi, muhtelif gıda alımı gibi kişisel nitelikteki harcamaların ödendiği anlaşılmıştır. Her ne kadar sorumlular savunmalarında bu ödemelerin temsil, ağırlama, tören ve organizasyon giderleri kapsamında ödendiğini iddia etseler de Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi ile bu kapsamda yapılacak giderlerin çerçevesi belirlenmiş olup bu tür harcamaların Yönerge kapsamında belediye bütçesinden karşılanması mümkün değildir.
Bu itibarla, söz konusu belediye personellerinin yurtiçi geçici görev harcırahları kapsamında gündelikleriyle ve yol masraflarıyla beraber, mevzuat hükümlerine aykırı olarak yemek bedeli, gıda alımı gibi ödemelerin de belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan …………….. TL kamu zararının,
……………. TL’sinin Harcama Yetkilisi………………. ile Gerçekleştirme Görevlisi …………….'e,
……………. TL’sinin Harcama Yetkilisi ....……………. ile Gerçekleştirme Görevlisi ………………..'e,
.......Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
C- Belediye Başkanı …………….. yurtiçi geçici görev gündelik tutarının hatalı hesaplanması suretiyle ……………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinin ilk fıkrasında, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verileceği hüküm altına alınmıştır.
“Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde hizmetli,
“…
d. Hizmetli: Personel kanunlarına göre yardımcı hizmetler sınıfına dahil personeli, kurumlarda yalnız ödenek mukabili çalışanlarla kurumlarda çalıştırılan tarım ve orman işçilerini ve iş kanunlarına göre işçi sayılan kimseleri,
…” şeklinde tanımlanmıştır.
“Harcırah hesabında esas tutulacak aylıklar” başlıklı7 nci maddesinde,
“Harcırahın verilmesinde memurun fiilen almakta olduğu aylık (Kurumların 1 - 4 ncü derecelerdeki kadrolarında bulunanlardan kazanılmış hak aylık dereceleri daha düşük olanların işgal etmekte oldukları kadro) derecesi esas alınır.
Hizmetlilerin harcırahı, aldıkları aylık ücret veya ödeneklerine, gündelik ile çalışanların harcırahı da gündeliklerinin 30 katına en yakın memur aylık tutarı üzerinden hesaplanır. Şu kadar ki (Ödenek mukabili çalışanlar hariç) bunların harcırahları hiçbir suretle 4 üncü derecedeki memurlara verilen miktarı geçemez.
Terfi suretiyle atananların harcırahı, terfi ettikleri aylık derecesi üzerinden ödenir.”
denilmektedir.
Kanunu’nun 33 üncü maddesinde “Bu Kanun gereğince verilecek yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.” denerek yılı bütçe kanununa atıf yapılmıştır. Ayrıca, Belediye Başkanı, 33 üncü maddenin (b) bendinde sayılan unvanların arasında yer almadığından dolayı 2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda yazan tutarlar üzerinden bir artırım oranı uygulanmadan gündeliğini alması gerekmektedir.
2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) cetvelin I. maddesinde gündelik miktarları,
“…
B- Memur ve Hizmetlilerden, Gündelik Miktarı
a) Ek göstergesi 8000 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunanlar (1) 48,25
b) Ek göstergesi 5800 (dahil) - 8000 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar 45,00
c) Ek göstergesi 3000 (dahil) - 5800 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar 42,25
d) Aylık/kadro derecesi 1-4 olanlar 37,25
e) Aylık/kadro derecesi 5-15 olanlar 36,25”
şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca belediye başkanına verilecek gündelik miktarının aldığı ödeneğe en yakın memur aylık tutarı üzerinden hesap edilmesi gerekmekte olup, alması gereken gündelik tutarının ...... TL olduğu anlaşılmıştır. Ancak belediye başkanının gündelik miktarının "Ek göstergesi 8000 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunanlar" için öngörülen ...... TL üzerinden hesaplandığı görülmüştür.
Bu itibarla, belediye başkanının yurtiçi gündelik tutarının hatalı alınması sonucu oluşan …………… TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi …………… ile Gerçekleştirme Görevlisi …………………'e,
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.