Harcırah
A- Çeşitli görevlerle il dışında görevlendirilen …………….. konaklama bedellerinin Harcırah Kanunu’na aykırı olarak fazla ödenmesi suretiyle ………………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırah Verilecek Kimseler” başlıklı 4 üncü maddesi,
“Bu Kanunda belirtilen hallerde:
1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara,
…
harcırah verilir.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde hizmetli,
“…
d. Hizmetli: Personel kanunlarına göre yardımcı hizmetler sınıfına dahil personeli, kurumlarda yalnız ödenek mukabili çalışanlarla kurumlarda çalıştırılan tarım ve orman işçilerini ve iş kanunlarına göre işçi sayılan kimseleri,
…” şeklinde tanımlanmıştır.
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 33 üncü maddesinde,
“ (a) Bu Kanun gereğince verilecek yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.
…
(d) Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir.” denilmektedir.
2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) cetvelin I. Maddesinin dipnotunda da,
“6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50 si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin % 40 ı esas alınır.” hükmü yer almaktadır.
…………….. Sendikası ile ………………. Belediyesi arasında yapılan Toplu Sözleşmenin 49 uncu maddesine göre sürekli işçilerin harcırahları için de Harcırah Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir.
2017 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) cetvelinin 1 inci maddesine göre aylık kadro derecesi 1-4 olanların gündelikleri ....., 5-15 olanların gündelikleri ........olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla aynı Kanun'un (H) cetvelinin 1 inci maddesinin dipnotunda yer alan hükme göre, yatacak yer temini için bu kişilere ödenecek gündelik tutarının da ilk 10 gün için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı olan ........ TL’yi geçmemesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede bu tutarın oldukça üzerinde konaklama gideri ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Sorumlular savunmalarında harcamaların il dışında yapılan belediyenin katıldığı fuarlarda organizasyon, personel ve benzeri giderler olduğunu ve bu ödemelerin Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri kapsamında yapıldığını, fuara görevli olarak gönderilen belediye personeline harcırah ödemesinin yapılmadığını ifade etseler de belediye personelinin il dışındaki konaklama bedellerinin fuar organizasyonun giderleri arasında sayılması mümkün görünmemektedir.
Nitekim İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nin 5 inci maddesinde,
“Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan,
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri,
Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,
Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,
Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,
Basın mensupları,
Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,
İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır”
denilmektedir. Bu maddeden de anlaşılacağı üzere fuar organizasyonuna katılım amacıyla il dışında geçici görevlendirilen belediye personelinin konaklama bedellerinin Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri kapsamında ödenmesi mümkün değildir. Bu durumda, geçici görevlendirme ile il dışına gönderilen personelin konaklama bedellerinin ödenmesinde Harcırah Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Bu itibarla, adı geçen personel için mevzuatta öngörülen sınırın üzerinde konaklama gideri ödemesinde bulunulması sonucu oluşan ……………. TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi …………….. ve Gerçekleştirme Görevlisi ………………..'e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
B- Yurtiçi geçici görev ile görevlendirilen sürekli işçilere 6245 sayılı Harcırah Kanunu'na göre ödenmesi gereken unsurlar dışında, görevleriyle ilgili olmayan yemek, içecek, gıda alımı gibi giderler için de ödemede bulunulması suretiyle …………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
……………… Sendikası ile ………………. Belediyesi arasında yapılan Toplu Sözleşmenin 49 uncu maddesine göre sürekli işçilerin harcırahları için de Harcırah Kanunu’nun uygulanacağı belirtilmektedir.
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırahın Unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde,
“Harcırah, yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un 14 üncü maddesinde ise,
“ Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:
1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere,
…”
hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca yurtiçi geçici görevlendirme ile il dışında görevlendirilen ve Harcırah Kanunu'na göre harcırah alacak olanlara sadece yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı ödenebilecek olup yemek bedeli, gıda alımı gibi ödemelerin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, yurtiçi geçici görev ile görevlendirilen belediye personeline, Harcırah Kanununa göre ödenmesi gereken unsurlar dışında yiyecek, içecek gibi kişisel harcamalarının belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan ………………. TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi ………………. ile Gerçekleştirme Görevlisi……………….'e
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
C- Sürekli işçi statüsünde çalışan belediye personeline Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olarak geçici görev mahallinde kullandıkları şehir içi taksi ücretlerinin ödenmesi suretiyle ……………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
……………… Sendikası ile …………….. Belediyesi arasında yapılan Toplu Sözleşmenin 49 uncu maddesine göre sürekli işçilerin yurtiçi ve yurtdışı görev yollukları için de Harcırah Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir.
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırahın Unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde,
“Harcırah, yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un 14 üncü maddesinde ise,
“ Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:
1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere,
…”
hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre geçici görev ile memuriyet mahalli dışına görevlendirilenlere ikametgah veya vazife mahalli ile otogar, istasyon veya iskele arasındaki taksi ücretinin ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Geçici görevin ifası sırasında şehir içinde kullanılan taksi ve benzeri nakil vasıtası ücretlerinin ödenmesine kanun cevaz vermemiştir. Ancak yapılan incelemede yurtiçi geçici görev ile görevlendirilen belediye personelinin yurtiçi geçici görev yolluğu avanslarının mahsubunda şehir içi taksi ücretlerinin de belediye tarafından karşılandığı görülmüştür.
Bu itibarla, yurtiçi geçici görevle görevlendirilen personelin şehir içi taksi ücretlerinin belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan …………… TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi …………….. ile Gerçekleştirme Görevlisi ………………'e
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
D- Belediye personeli geçici görev yolluk ödemeleri kapsamında belediyede görev yapmayan …………….. konaklama giderinin belediye bütçesinden karşılanması suretiyle ……………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinde,
“Bu Kanunda belirtilen hallerde:
1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara,
2. Memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere,
…
Harcırah verilir.”
denilmektedir.
Aynı Kanun’un 8 inci maddesinde,
“Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 ncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunur.”
denilerek geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilebilecek harcırah unsurları sayılmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, belediye tarafından memur veya hizmetli olmayan kişilerin geçici bir görev ile görevlendirilmesi ve gündelik, yol masrafı, konaklama giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması mümkündür. Ancak, yapılan incelemelerde belediye personeli olmayan …………….. ait konaklama bedelinin ödenmesine ilişkin evraklar arasında bu kişiye ait bir görevlendirme yazısı bulunmadığı gibi sorumluların savunmalarında da bu hususa ilişkin bir belge sunmadıkları görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesi,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.”
Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesi,
“ Kamu zararının belirlenmesinde,
…
ğ) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.” şeklindedir.
Bu itibarla, belediyede görev yapmayan ve geçici görevlendirme yazısı da bulunmayan …………… konaklama giderinin belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan ……………. TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi ……………. ile Gerçekleştirme Görevlisi …………………'e
Müştereken ve Müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.