Gecikme cezası
………..Belediyesi tarafından yüklenici ……….. Ltd. Şti’ye yaptırılan “İmar Yolu Düzenleme” yapım işinde işin zamanında tamamlanmamasına rağmen gecikme cezası kesilmemesi suretiyle ………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İş Programı” başlıklı 18 inci maddesinin (6) ncı fıkrasında, “Yüklenici idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde idarenin uygun görüşü ile iş programında değişiklik yapılabilir” denilmekte olup, aynı Şartnamenin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinde,
“İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her takvim günü için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır.
Sözleşmesinde belirtilen mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.
Yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesi zorunludur. Yüklenici bildiriminde, iş üzerinde gecikmeye yol açtığını düşündüğü sebeplerin ayrıntılarını, işin süresinin ne kadar uzatılması gerektiğini belirtecektir. Uzatılacak sürenin tespiti o anda mümkün değilse bunun da sebeplerini ayrıca belirtecek, durumun netlik kazanmasından sonra istediği süre uzatımını da ayrı bir yazı ile derhal bildirecektir. Ancak idarenin sebep olduğu süre uzatımını gerektiren gecikmelerde, yüklenicinin yirmi gün içinde yazılı bildirimde bulunma şartı aranmaz.
Zamanında yapılmayan yazılı bildirimler dikkate alınmaz ve yüklenici müracaat süresini geçirdikten sonra süre uzatımı talebinde bulunamaz. Mücbir sebeplerin devamı sırasında yapılacak bildirim, yirmi gün öncesinden geçerli olmak üzere dikkate alınabilir.
İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günlerde dikkate alınarak verilecek süre belirlenir” hükümlerine yer verilmiştir.
Söz konusu hükümler uyarınca, yapım işinin gerçekleştirilmesi esnasında işin yapılmasına engel teşkil eden ve yükleniciden kaynaklanmayan bir durumun ortaya çıkması halinde, idare tarafından durumun tetkik edilmesi sonucu işi engelleyen sebepler ve işin niteliğine göre, yapım işinin bir kısmına veya tamamına ilişkin sürenin uzatılacağına imkan verilmiştir.
Dosya kapsamında bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, söz konusu işin teknik şartnamesinde temel, alt temel, plentmiks temel yapılıp üzerine bitümlü temel, binder ve aşınma yapılacağı belirtilmiştir. Şartnameye ekli “yol yapım kesiti” çizelgesinde “plentmiks ve sıcak karışım idarece yapılacak” yazılmıştır. Şartnamede iş kalemleri olarak 14.1717 poz “Ariyetten alınan toprakla hendek ve temel dolgusu yapılması”, Analiz pozlu “Ocak taşından konkasörle kırılmış malzeme ile alt temel yapılması”, Analiz2 pozlu “Ø800 mm anma çaplı, PVC esaslı koruge drenaj borusunun temini ve yerine döşenmesi”, KGM/15.005 pozlu “Zayıf Zeminin (Bitkisel Toprak vs.) Kazılması ve Kullanılması”, N-011 pozlu “500 m mesafeye nakliye fiyatı”, Y.15.001/1A pozlu “Makine ile yumuşak ve sert toprak kazılması (Serbest kazı)”, Y.15.006/1A pozlu “Makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması (serbest kazı)”, Y.15.140/04 pozlu “Çakıl temin edilerek, makine ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması”, Y.16.050/01 pozlu “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 8/10 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)”, Y.16.050/04 Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 20/25 pozlu basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)”, Y.21.001/01 pozlu “Ahşaptan seri kalıp yapılması” işlerinin yapılması öngörülmüştür.
İşe ait Sözleşmenin “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9 uncu maddesinde,
“9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 (üç ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.
9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 90 (doksan) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.
9.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 15.12 - 15.03 tarihleri arasındaki 90 (doksan) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır.” denilmektedir.
İşin sözleşme tarihi ...’dır. İşe Başlama ve Yer Teslim Tutanağı’nda 08.09.2016 tarihinde iş yerine gidilerek 16.09.2016 tarihinde çalışmaya başlanması için yer teslimi yapıldığı belirtilmektedir. Bu tarih itibariyle hesaplanan iş bitim tarihi 14.12.2016 olmaktadır.
14.12.2016 tarihli süre uzatım teklif varakasında, “idaremiz tarafından yapılması gereken plentmiks temel malzeme serim işi iş yoğunluğundan dolayı zamanında yapılmadığı bu nedenle yüklenici yağmur suyu kanallarının imalatını yapamadığından işi süresinde teslim edemediğinden dolayı iş bitim tarihi olan 14.12.2016 tarihine 15 gün eklenerek ihale konusu işin süresinin 29.12.2016 tarihine kadar uzatılması” teklif edilmiş ve onaylanmıştır denilmiştir.
29.12.2016 tarihli süre uzatım teklif varakasında da “idaremiz tarafından yapılması gereken plentmiks temel malzeme serim işi iş yoğunluğundan dolayı zamanında yapılmadığı bu nedenle yüklenici yağmur suyu kanallarının imalatını yapamadığından 15 gün süre verildiği verilen süre zarfında yoğun hava muhalefetinden dolayı yüklenici işi süresinde teslim edemediğinden dolayı fen noktasında çalışılamayacak günler de dikkate alınarak iş bitim tarihi olan 29.12.2016 tarihine 60 gün eklenerek ihale konusu işin süresinin 27.02.2017 tarihine kadar uzatılması” teklif edilmiş ve onaylanmıştır denilmiştir.
Mezkur işe ait “Yapım İşleri Geçici Kabul Tutanağı” nda işin bitirildiği tarih olarak 16.02.2017 belirtilmektedir.
Yukarıda verilen mevzuat hükümleri ile söz konusu işe ilişkin sözleşme ve şartname hükümleri gereğince, Şartnameye ekli “yol yapım kesiti” çizelgesinde “plentmiks ve sıcak karışım” idarece yapılacaktır ibaresinin mevcut olması, bu çizelgenin teknik şartnamenin bir parçası olması, süre uzatım taleplerinin idareden kaynaklanan gecikmelerden vuku bulması hususları birlikte değerlendirildiğinde belediye tarafından yüklenici firma lehine verilen süre uzatımı kararının Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak verildiği ve verilen süre uzatımı ile belirlenen işin bitirilmesi tarihine uygun olarak yüklenici firmanın işi tamamladığı ve işin geçici kabulünün yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yüklenici …………..Ltd. Şti’ye yaptırılan “İmar Yolu Düzenleme” yapım işinde gerçekleşen gecikmelerin idareden kaynaklandığı anlaşıldığından kamu zararı oluşmayan …………….. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.