Belediye başkan yardımcılarının ödeneği ve sosyal güvenlik destek pirimi
5393 sayılı Belediye Kanununun 39 uncu maddesi uyarınca Belde nüfusunun hatalı olarak esas alınması suretiyle, Başkanlık ödeneğinin yanlış hesaplanması sonucu meclis üyesi kökenli Belediye Başkan Yardımcılarının aylık ödeneklerinin fazla hesaplanarak ödenmesi, ayrıca Belediye Başkanı ve Belediye Meclis Üyesi olan Başkan Yardımcılarının ödenekleri üzerinden sosyal güvenlik destek pirimi ödenmesi neticesinde ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm Kadro ve Personel Istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinin yedinci fıkrasında, “Norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı bulunan belediyelerde norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın, belediye başkanı, zorunlu gördüğü takdirde, nüfusu 50.000'e kadar olan belediyelerde bir, nüfusu 50.001-200.000 arasında olan belediyelerde iki, nüfusu 200.001-500.000 arasında olan belediyelerde üç, nüfusu 500.000 ve fazla olan belediyelerde dört belediye meclis üyesini belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirebilir. Bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3'ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenecek aylık ödenek verilir ve taleplerine göre bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkilendirilir. Bu şekilde görevlendirme, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmez ve belediye meclisinin görev süresini aşamaz. Sosyal güvenlik prim ve benzeri giderlerden kurum karşılıkları belediye bütçesinden karşılanır” denilmekte olup, Kanunun “Belediye Başkanının Özlük Hakları” başlıklı 39’uncu maddesinde,
“Belediye başkanına nüfusu,
…
e) 250.001'den 500.000’e kadar olan beldelerde 135.000,
f) 500.001’den 1.000.000’a kadar olan beldelerde 155.000,
…
Gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık brüt ödenek ödenir.
…” hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun “Kararlarının Uygulanması ve Nüfus” başlıklı 12’nci maddesinde “Bu Kanunda öngörülen nüfus büyüklüğü için Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca bildirilen nüfus esas alınır” denilmektedir.
İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 11.03.2008 tarih ve B.05.0.MAH.0.65.001/80000- 7065 sayılı “Belediye Başkanı Ödenekleri Hakkında Genelge” sinde,
“5393 sayılı Belediye Kanunu’nun belediye başkanının özlük haklarını düzenleyen 39’uncu maddesine göre, belediye başkanlarına belde nüfusu esas alınmak suretiyle ödenek verilmektedir. Bu ödemeler ilgili maddede belirtilen gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay brüt olarak ödenmektedir.
Bu çerçevede, 31/12/2007 tarihi esasıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2007 Yılı Nüfus Sayımı sonuçları Bakanlığımız Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün web adresine yerleştirilmiştir.
01/02/2008 tarihinden geçerli olmak üzere nüfusları düşen veya nüfusları artan beldelerin belediye başkanlarının, ödeneklerini açıklanan yeni nüfus rakamları üzerinden almaları yasal bir zorunluluktur” ifadeleri yer almaktadır.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 29.01.2014 tarihinde resmi bülten ile açıklanan ……. İli ……. İlçesi’nin 2013 yılı nüfusu ……., 28.01.2015 tarihinde resmi bülten ile açıklanan 2014 yılı nüfusu ……., 28.01.2016 tarihinde resmi bülten ile açıklanan 2015 yılı nüfusu ise …….’tür.
Bu çerçevede 5393 sayılı Kanunun 39’uncu maddesinin (f) bendine istinaden ……. Belediyesi’nin nüfusunun 500.000’in üzerinde olarak kabul edildiği ve bu sebeple ……. gösterge rakamı esas alınarak hesaplama yapılarak ödemelerde bulunulduğu tespit edilmiştir. Ancak, ……. Belediyesi’nin son açıklanan nüfusu ……. olduğundan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 39’uncu maddesine göre esas alınması gereken başkanlık ödeneği …….’dir. Bu husus 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli K Cetveli ile birlikte değerlendirildiğinde belediye başkanı ödeneği …….* Aylık Katsayı çarpımı kadar olmalıdır.
Sorumluların savunmalarında berlitmiş oldukları, kısaca 2972 sayılı Kanun gereğince Belediye Meclis Üye sayısının belirlenmesi ve nüfusun azalması sonucunda üye sayısında bir değişiklik olmaması hususu, kanunda nüfus ile birlikte üye sayısının da değişeceğine ilişkin herhangi bir düzenleme olmaması sebebiyle geçerli olmakla birlikte, Başkanlık Ödeneğinin de bu doğrultuda değişmemesi gerektiğine ilişkin ifadenin, yukarıda da belirtildiği üzere, bu konuda mevzuatta bir düzenleme olması sebebiyle, kıyas yolu ile doğrulanması mümkün değildir. Dolayısıyla, yanlış hesaplanan Belediye Başkanı ödeneği sonucu Belediye Meclisi Üyesi olan Belediye Başkan Yardımcılarına yapılan yüksek tutarlı ödemeler kamu zararını oluşturmaktadır.
12.05.2010 tarih ve 27579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin “Sigortalı Sayılanlar” başlıklı 9’uncu maddesinin 7’inci bendinde,
“Kanunun 4’üncü maddesi birinci fıkrasının (c) bendi hükümleri,
…
b) Başbakan, bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, belediye başkanları, il encümeninin seçimle gelen üyeleri,
…
hakkında da uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, 5510 sayılı Kanun yürürlüğe girdiği tarihten sonra belediye başkanlığına seçilenlerden, sigortalılık hali bulunmayanlar ile 4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında sigortalı olanlar isteklerine bakılmaksızın seçildikleri tarihten itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.
21.04.2005 tarih ve 5335 sayılı Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 30’uncu maddesinde,
“…
Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.
Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1.1.2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz.
Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri,
…
d) Mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar,
…
Hakkında uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlardan herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanmış bulunanların bu aylıkları kesilmeksizin ve haklarında sosyal güvenlik destek primi hükümleri uygulanmaksızın seçilmiş oldukları kadro, pozisyon ve görevde çalıştırılmaları ve görev yapmaları mümkündür. Buna göre emekli aylığı almakta iken mahalli idareler genel seçimleri sonrası belediye başkanlığına seçilen kişiler ile ilgili de bu kişilerin aylıklarının kesilmeksizin seçildikleri görev ve pozisyonlarda çalışabilmeleri mümkün olmakla birlikte bunlar hakkında sosyal güvenlik destek primi hükümlerinin uygulanmaması esastır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, 5393 sayılı Belediye Kanununun 39 uncu maddesi uyarınca Belde nüfusunun hatalı olarak esas alınması suretiyle, Başkanlık ödeneğinin yanlış hesaplanması sonucu meclis üyesi kökenli Belediye Başkan Yardımcılarının aylık ödeneklerinin fazla hesaplanarak ödenmesi, ayrıca Belediye Başkanı ve Belediye Meclis Üyesi olan Başkan Yardımcılarının ödenekleri üzerinden sosyal güvenlik destek pirimi ödenmesi neticesinde oluşan ……. TL kamu zararının,
……. TL’si ……. tarih ve … muhasebe işlem fişi ile ahizi …….’ndan tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
Geriye kalan …….TL kamu zararının,
……. TL’sinin ……. ve …….’e,
……. TL’sinin ……. ve …….’e,
Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.