Temsil, tören ve ağırlama gideri
… sayılı ilamın … ncı maddesi ile,
Öğretmenler Günü, Cumhuriyet Bayramı vs. günlerde dağıtılmak üzere muhtelif giyim eşyası ve hediye kartı satın alınarak bedellerinin ……. Belediyesi bütçesinden ödenmesi sonucu neden olunan ……. TL tutarındaki kamu zararının sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.
Bu defa, Harcama Yetkilisi ……., Harcama Yetkilisi ……. ve Gerçekleştirme Görevlileri ……. ve ……. ile Muhasebe Yetkilisi …….’ın temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun ……. tarih ve ……. tutanak sayılı kararında, esas yönünden tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna, sorumluluk yönünden ise sadece ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan sorumluların tazmin hükmünde sorumlu tutulduğu, ancak söz konusu alımlara onay veren Belediye Başkan Yardımcılarının sorumlu tutulmadıkları görüldüğünden, onay verenlerin de sorumluluğa dahil edilerek, tazmin hükmünün sorumluluk yönünden yeniden değerlendirilmesi için …. sayılı ilamın …. ncı maddesi ile verilen hükmün BOZULARAK, dosyanın ilgili DAİRESİNE TEVDİİNE karar verilmiştir. Söz konusu karar doğrultusunda, söz konusu alımlara onay verenlerin de savunması alınarak ek rapor düzenlenmiş ve Dairemize havale edilmiştir.
Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine 191 sayılı ilamın 16 ncı maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılacak alımlar” başlıklı 49 uncu maddesinde,
“4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin usulüyle yaptırılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işi bedellerinin ödemelerinde,
a) Onay Belgesi,
b) Piyasa Fiyat Araştırması Tutanağı (Örnek: 3) veya ihale komisyonu kararı,
c) Düzenlenmesi gerekli görülmüş ise sözleşme,
ç) Fatura,
d) Muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge,
e) Mal ve malzeme alımlarında, taşınır işlem fişi
ödeme belgesine eklenir.” Hükümleri yer almaktadır.
Belediye tarafından satın alınan bahse konu giyim eşyalarının ve hediye kartlarının piyasa fiyat araştırması yapılmadan, tek firmadan teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği de görülmektedir. Oysa, temsil, ağırlama ve tören giderleri ekonomik kodundan yapılacak harcamaların mutlaka 4734 sayılı Kanunda belirtilen ihale usullerinde birisi ile ya da doğrudan temin yöntemiyle yapılması gerekmektedir. Bunun için gerekli olan kanuni prosedüre uymak da zorunludur. Bu nedenle, tek firma tespit edip bu firmadan ihtiyacın temin edilmesi mümkün değildir. Piyasa fiyat araştırmasının sağlıklı ve gerçekçi yapıldığının mutlaka ispat edilmesi gerekmektedir. Bu, 4734 sayılı Kanunun temel ilkeleri olan açıklık, rekabet, saydamlık, güvenilirlik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin gerçekleşmesi için bir zorunluluktur.
Yapılan inceleme neticesinde, ilişikli ödeme emri belgesi eklerinde, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği ne göre bulunması gereken belgelerden birçoğunun eksik olduğu tespit edilmiştir. Faturalar, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Faturanın Şekli” başlıklı 230 uncu maddesine uygun olarak ayrıntılı bir şekilde düzenlenmek yerine muhtelif giyim eşyası olarak düzenlenmiş olup hangi ürünlerin alındığı belli değildir. Yapılan alımların faturaları, vergi mevzuatına uygun olmadığı gibi, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğine de aykırı işlem tesis edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama Yetkisi ve Yetkilisi” başlıklı 31 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm mucibince, giyim eşyası ve hediye çeki verilmesine ilişkin alımlara verilen onaylar, harcama talimatı niteliğindedir ve söz konusu talimatı veren kişiler de harcama yetkisinden doğan sorumluluğa tabidirler.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, Öğretmenler Günü, Cumhuriyet Bayramı vs. günlerde dağıtılmak üzere muhtelif giyim eşyası ve hediye kartı satın alınarak bedellerinin ……. Belediyesi bütçesinden ödenmesi sonucu neden olunan ……. TL tutarındaki kamu zararının,
……. TL’sinin Harcama Yetkilisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi ……., Muhasebe Yetkilisi ……. ve Diğer Sorumlu …….’ya,
……. TL’sinin Harcama Yetkilisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi ……., Muhasebe Yetkilisi ……. ve Diğer Sorumlu …….’ya,
…
Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye …….’in karşı oy gerekçesi: “Belediye tarafından Temsil ve Ağırlama tertibinden yapılan söz konusu alımlarda, onay verenlerin sorumlu tutulabilmeleri için, onay belgesinde, alımların herhangi bir faturaya bağlanmaksızın ve Harcama Belgeleri Yönetmeliğine uyulmaksızın gerçekleştirilmesine onay verilmesi gerekir. Böyle bir durum mümkün değildir. Verilen onaylar Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesine uygun olarak, önemli günlerde dağıtılmak üzere giyim eşyası alınmasına yöneliktir. İşin mevzuata aykırı hale geldiği kısım, onaydan sonra harcama sürecinde gerçekleşmiştir. Dolayısıyla Başkan Yardımcılarının sorumluluktan çıkarılması gerekir”