Hediye alımı
Kurum tarafından bir üniversitenin 2017 yılı mezuniyet töreninde dereceye giren öğrencilere hediye edilmek amacıyla yüksel bedeller ile laptop, tablet, vs. alındığı, kurumun görev alanına girmeyen söz konusu alımların ilgililere dağıtması suretiyle ……………………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (e) bendinde,
“Mahallî idare: Yetkileri belirli bir coğrafi alan ve hizmetlerle sınırlı olarak kamusal faaliyet gösteren belediye, il özel idaresi ile bunlara bağlı veya bunların kurdukları veya üye oldukları birlik ve idareleri… İfade eder”,
“Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde ise,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
…
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması esas alınır.”
denilmektedir.
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde:
“Bu Yönetmelik, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeli kuruluşlar, mahalli idareler ve bunların birlikleri, kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurul, üst kurul, kurum, enstitü, teşebbüs, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan, yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul başkan ve üyeleri dahil tüm personeli kapsar.” denilmekte,
Yönetmelik’in “Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı” başlıklı 15 inci maddesinde:
“Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemezler, görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler.” denilmektedir.
2560 sayılı İstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Kuruluş” başlıklı 1 inci maddesinde,
“İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü kurulmuştur.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun’un “Görev ve Yetkiler” başlıklı 2 nci maddesinde İdarenin görev ve yetkilerinin, içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklardan sağlanması, kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması, bölge içindeki su kaynaklarının, deniz, göl, akarsu kıyılarının ve yeraltı sularının kirletilmesinin önlenmesi, su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevlerin yürütülmesi ile buna benzer diğer görev ve yetkiler olduğu düzenlenmiştir.
Kamu idarelerinin bütçelerinden harcama yapılabilmesi için söz konusu harcamaların mevzuata uygun olması ve mevzuatta bir dayanağının bulunması gerekmektedir. Aksi takdirde yapılan harcamalar kamu zararı oluşturacak, sorumluların hukuki ve mali sorumluluğu gündeme gelecektir.
2560 sayılı Kanun’dan Su Kanalizasyon İdarelerinin kendi faaliyet alanlarında su ve kanalizasyon hizmetleri vermek ve bu hizmetler ile ilgili diğer iş ve işlemleri yapmak üzere teşkil edildiği, yatırımlarını kendi gelirleriyle finanse etmesi gereken kuruluşlar olduğu, piyasada ticari esaslara göre hareket etmeleri gerektiği açıkça anlaşılmaktadır. Kanun’un “Tarife Tespit Esasları” başlıklı 23 üncü maddesinde, “Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafla ve bir kar oranı esas alınır” hükmüne yer verilerek söz konusu kuruluşların kar öngörebilen, salt kamu yararı odaklı çalışmayan, bu manada kamu hizmeti mantığından bir parça ayrılan, bir yönü ile işletmeci ticari kuruluşlar olarak tasarlandığı zımnen belirtilmiştir.
Ayrıca söz konusu idareleri, kanun koyucunun müstakil bir kanun ile ihdas etmiş olması ve bu idarelerin bütçelerinin belediyelerden ayrılması, su ve kanalizasyon idarelerinin siyasetten uzaklaştırılarak etkin, ekonomik ve verimli çalışmalarının sağlanmasına yönelik olduğu açıktır.
Söz konusu idarelerin bir belediye gibi idrak edilmesi, belediyenin yapabileceği tüm giderleri bu idarelerin de yapabileceğinin düşünülmesi doğru bir yaklaşım değildir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun belediyelerinin giderlerini düzenleyen maddeleri incelendiğinde kanun koyucu tarafından hem büyükşehir belediyelerine hem de il ve ilçe belediyelerine temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri yapma yetkisi verildiği görülmektedir. Ancak 2560 sayılı Kanun’da su ve kanalizasyon idareleri tarafından böyle bir gider yapılmasına cevaz verilmemiştir.
Dosya kapsamında bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, ………………’da bir üniversiteye ait fakültenin mezuniyet töreninde, mezun olan öğrenciler arasından birinci, ikinci ve üçüncü olan öğrencilere dağıtılmak üzere alınan ………………. marka ürünlerden 2 adet Macbook’un ………………. TL, 2 adet ……………..’nun …………….. TL, 2 adet İ…………..’nin ………………. TL’den satın alındığı, bu kapsamda kurum tarafından söz konusu ürünlere toplam ………………. TL (KDV Hariç) TL harcama yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu kapsamda alınan hediyelerin kurum ve kurumun faaliyetleri ile ilgisi olmadığı gibi söz konusu etkinlik için fakülte ve kurum arasında yapılmış herhangi bir anlaşma, protokol, proje de olmadığından söz konusu etkinlik ile kurum faaliyetlerinin tanıtımı gibi bir sonucun elde edilmesinin mümkün olmadığı açıkça anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte sorumluların yazılı savunmalarından, sorguda iddia olunan kamu zararının tahsil edildiği görülmüştür.
Bu itibarla, kurumun faaliyet alanına girmeyen bir törende mevzuata aykırı olarak yüksek bedelli elektronik cihaz alınarak dağıtılması sonucunda oluşan ……………….. TL (KDV Dâhil) kamu zararı …………….. tarih ve …………………. yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile sorumlulardan tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.