Fiyat farkı
……………….. ihale kayıt numarası ile ihale edilen işlere ilişkin fiyat farkı hesaplamalarında “katı ve sıvı yakıtlar” için belirlenen Yo/Yn endeksleri için TÜİK endeks sonuçları tablosunun “Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”, “Kok Fırını Ürünleri” veya “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılar yerine “ÜFE Genel” sütunundaki sayının kullanılması suretiyle ……………………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, ………………. Daire Başkanlığınca …………………….. ihale kayıt numaralı “…………………….. İşi”nin ………………… tarihinde ihale edildiği, söz konusu ihalenin, şube müdürlükleri bazında 9 kısma ayrıldığı ve her biri için isteklilerden ayrı ayrı teklif alındığı, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeler neticesinde 9 kısım işten 5 tanesinin …………………….San. ve Tic. Ltd. Şti’ye, 4 tanesinin ise ………………… San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ihale edildiği, ihale komisyon kararının ……………. tarihinde Yönetim Kurulu tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.
Söz konusu ihaleye ilişkin İdari Şartnamenin 46 ve Sözleşmenin 14 üncü maddesinde ihaleye ilişkin işlerde fiyat farkı hesaplanacağı, fiyat farkı hesaplamalarında 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 4, 5, 6, 7 ve 11 inci maddelerinin uygulanacağı belirtilmiş ve söz konusu maddeler Sözleşme ve İdari Şartnameye aynen alınmıştır.
Söz konusu maddelerde hizmet alımlarında fiyat farkının,
F = An x B x ( Pn-1),
Pn değerinin ise,
Pn= a1+a2(İn/İo)+b1(Yn/Yo)+b2(Gn/Go)+c(Mn/Mo)
şeklinde hesaplanacağı açıkça belirtilmiştir. Sözleşme ve idari şartnamede yukarıda belirtilen parametrelerin neleri ifade ettiği detaylı bir şekilde anlatılmış, bu kapsamda “a1” katsayısının “Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı”, “b1” katsayısının “Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı”, “Yn/Yo” değerlerinin ise “Katı ve sıvı yakıtlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri, 231 numaralı Kok Fırını Ürünleri, 232 numaralı Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,” ifade ettiği açıkça belirtilmiştir.
Sözleşme ve idari şartnamede sabit katsayı değerlerine yer verilmiş ve bu kapsamda,
a1=0,98, a2=0, b1=0,02, b2=0, c=0 olarak tespit edilmiştir.
Yukarıya alınan Sözleşme ve İdari şartname hükümlerinden de görüleceği üzere ihale kapsamında sadece işçilik ve akaryakıt için fiyat farkı düzenlemesi yapılmış, bunlara ilişkin katsayılara ve bu katsayılar ile birlikte kullanılacak endekslere yer verilmiştir.
“a1” katsayısı haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçilikler için belirlenen bir katsayı olduğundan söz konusu ağırlığa ilişkin fiyat farkı, mezkûr Esaslar’ın 6 ıncı maddesine göre hesaplanmakta ve ödenmekte, bu nedenle bu katsayı için herhangi bir endeks belirlenmemektedir.
Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden “b1” katsayısı ise dokümanda 0,02 olarak belirlenmiş, bu katsayı ile kullanılacak olan “Yn/Yo” endekslerinin ise katı ve sıvı yakıtlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri, 231 numaralı Kok Fırını Ürünleri, 232 numaralı Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını ifade ettiği açıkça belirtilmiştir. İhale kapsamında abone sayaçlarının okunması, usulsüz ve kaçak su kullanımlarının tespiti yapılmakta bu amaçla yüklenici tarafından ilçelerde binek araçlar kullanılmaktadır. Fiyat farkına dâhil edilen akaryakıt ağırlığı da bu araçlarda kullanılan akaryakıt için belirlenmiştir. Bu nedenle ilgisine göre kullanılması gereken endeks tereddütsüz olarak 232 numaralı Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri sütunundaki sayıdır.
Yukarıda da açıklandığı üzere söz konusu ihalede sabit katsayılar da endeksler de belirlenmiş ve fiyat farkının nasıl hesaplanacağı açıkça düzenlenmiştir. Kurum tarafından yapılan uygulama da 2017 yılı Şubat-Mart (ilçeye göre değişmekte) ayına kadar yaklaşık 27-28 hakediş boyunca yukarıda bahsedildiği şekilde yapılmış, Yn/Yo endeksleri için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 ve alt kırımları sütunundaki akaryakıta ilişkin endeksler esas alınmıştır. 2017 Şubat/Mart hakedişleri ile birlikte ise akaryakıt endeksi yerine ÜFE genel sütunundaki endeks kullanılmaya başlanmış, daha önceki yaklaşık 26-27 hakedişte yer alan tüm fiyat farkları bu endekse göre güncellenerek yükleniciye ödemede bulunulmuştur.
İhale kapsamında gerek sabit katsayılar gerekse de endeksler belirlenmiş iken ÜFE genel sütunundaki sayının akaryakıt endeksi olarak kullanılması doğru bir yaklaşım değildir.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Endeks veya fiyat belirlenmeyen hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 10 uncu maddesinde aynen,
“İhale dokümanında fiyat farkı verileceği öngörülmesine rağmen idare tarafından sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlarda, temel endeks ve güncel endeks olarak, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.”
hükmü yer almakta ise de söz konusu hükmün mezkûr ihale kapsamında uygulanması mümkün değildir. Zira mezkûr madde, sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği ihaleler için düzenleme yapmaktadır. Hâlbuki ……………….. ihale kayıt numaralı ihalede gerek sabit katsayılar gerekse de endeksler belirlenmiştir.
Kaldı ki Kurum tarafından 2017 yılı Şubat-Mart ayından sonra yapılan uygulama tam olarak bu madde ile uyumlu gerçekleştirilmemiş, “a1” katsayısı ve buna ilişkin fiyat farkı hesabı aynen korunarak sadece akaryakıt için belirlenen katsayıya ÜFE Genel endeksi uygulanmıştır. Yukarıda yer alan maddede ise katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlar düzenlenmekte, bu gibi durumlarda tüm hakedişe uygulanacak fiyat farkı hesabının nasıl yapılacağı belirtilmektedir.
Yukarıda da bahsedildiği gibi ihale kapsamındaki kısımların tamamında 26-27 hakediş boyunca mevzuata uygun olarak Yn/Yo endeksi için akaryakıt endeksi esas alınmıştır. Bununla birlikte Kurumun gerek abone işleri daire başkanlıkları gerekse de diğer daire başkanlıkları tarafından gerçekleştirilen birçok ihalede mezkûr ihale dokümanında geçen aynı hükümler bulunmakta ve uygulamada Yn/Yo endeksi için 232 numaralı Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri sütunundaki sayı esas alınmaktadır. Diğer tüm uygulamalar aynı şekilde devam ettirilirken sadece abone sayaç okuma ihalelerinde uygulamanın değiştirilmesi ve Yn/Yo endeksi için ihale dokümanında açıkça Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri, 231 numaralı Kok Fırını Ürünleri, 232 numaralı Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birinin veya birkaçının kullanılacağı belirtilmesine rağmen ÜFE Genel endeksinin kullanılması ve uygulamanın geçmişe de yürütülerek önceki 26-27 hakediş boyunca yapılan fiyat farkı hesaplarının revize edilerek yükleniciye ödemede bulunulmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, …………………… ihale kayıt numarası ile ihale edilen işlere ilişkin fiyat farkı hesaplamalarında “katı ve sıvı yakıtlar” için belirlenen Yo/Yn endeksleri için TÜİK endeks sonuçları tablosunun “Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”, “Kok Fırını Ürünleri” veya “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılar yerine “ÜFE Genel” sütunundaki sayının kullanılması sonucu oluşan ………………………. TL kamu zararının,
…………. TL'sinin Harcama Yetkilisi ……………. ve Gerçekleştirme Görevlisi ……………..’a ,
…………. TL'sinin Harcama Yetkilisi …………….. ve Gerçekleştirme Görevlisi ……………’e,
…
…
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.