Fiyat Farkı, işveren payı ve asgari ücret destek pirimi
……. tarihinde ……. İhale Kayıt Numarası ile ihale edilen ve yüklenicisi …….Adi Ortaklığı olan ……. TL sözleşme bedelli …….Müdürlüğü bünyesinde çalıştırılacak olan ……. yılı (……. aylık) Personel Hizmet Alımı İşi kapsamında,
A) İşçi yemek ücretleri için sabit fiyat belirlenmiş olması nedeniyle, brüt ücretlerdeki artışlara bağlı olarak yüklenici tarafından ödenen sigorta priminde dönemler itibariyle meydana gelen azalışların asgari ücret fiyat farkı hesaplamalarında dikkate alınmaması neticesinde ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde ise,
“(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.
(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.
(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükümlerine yer verilmiştir.
01.09.2012 tarih ve 28398 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşveren Uygulama Tebliğinin “7.7- Kısmen Prime Tabi Tutulacak Kazançlar” bölümünün “Yemek Paraları (Yardımı)” başlıklı 7.7.1 maddesinde,
““Sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında işveren tarafından yemek verilmemesi şartıyla, fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücretin % 6 sının, yemek verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarı, prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak, dolayısıyla bu tutardan prim kesilmeyecektir.
Bu durumda, yemek parası adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar,
Brüt Günlük Asgari Ücret X % 6 X (Ay İçinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı) Yemek Parası Verilen Gün Sayısı = İstisna Tutarı,
Ödenen Yemek Parası – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Parası,
formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.
Öte yandan, sigortalılara ay içinde yemek parası olarak nakit ödeme yapılmaksızın, çalıştıkları işyerinin dışında yemek üretimi yapan başka firma veya şahıslar tarafından (örneğin yemek kuponu karşılığında) gerek işyerinde, gerekse işyerinin dışında yemek verilmesi halinde, işverenlerce bu firma veya şahıslara fatura karşılığında yemek bedeli olarak ödenen fatura bedelleri prime esas kazanca dahil edilmeyecektir” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre, sözleşmede öngörülen yemek ücretlerinden dolayı işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda fark meydana gelmesi halinde bu fark, fiyat farkı hesabında dikkate alınacaktır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin tetkikinden, brüt ücretlerdeki artış dolayısıyla yemek prim istisna tutarının artması nedeniyle yemek ücreti üzerinden ödenen prim tutarında meydana gelen düşüşlerin fiyat farkı hesabında dahil edilmesi gerekmekte iken, sigorta priminde meydana söz konusu düşüşler dikkate alınmadan, yükleniciye fiyat farkı ödemesi yapılarak kamu zararına neden olunduğu, sorumluların savunmalarından ise oluşan kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ……. tarihinde ……. İhale Kayıt Numarası ile ihale edilen ve yüklenicisi ……. Adi Ortaklığı olan ……. TL sözleşme bedelli …….Müdürlüğü bünyesinde çalıştırılacak olan ……. yılı (……. aylık) Personel Hizmet Alımı İşi kapsamında, İşçi yemek ücretleri için sabit fiyat belirlenmiş olması nedeniyle, brüt ücretlerdeki artışlara bağlı olarak yüklenici tarafından ödenen sigorta priminde dönemler itibariyle meydana gelen azalışların asgari ücret fiyat farkı hesaplamalarında dikkate alınmaması neticesinde oluşan ……. TL oluşan kamu zararı,
……. tarih ve ……. yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile Ahizi …….Adi Ortaklığı’ndan tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
B) ……. Müdürlüğü bünyesinde çalıştırılacak olan …….yılı (……. aylık) Personel Hizmet Alımı İşinde, yıllık izin kullanan personelden yapılan yol-yemek kesintisi hesaplanırken işveren SGK payının dikkate alınmaması neticesinde ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı İhalelerde Yaklaşık Maliyet” başlıklı 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, ihale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yapılan hesaplamalara, bu maliyetlerin brüt tutarlarının ekleneceği, Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceğinin idari şartnamede gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Söz konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde, aylık ……. gün üzerinden yol ve yemek gideri ödeneceği ve yol giderinin günlük brüt …….TL, yemek giderinin ise günlük brüt ……. TL olarak ödeneceği belirtilmiştir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine çıkılırken, yaklaşık maliyet ve asgari işçilik maliyetin belirlenmesinde “KİK İşçilik Hesaplama Modülü” kullanılması zorunludur. KİK işçilik hesaplama modülünde sırasıyla,
1) Brüt asgari ücret ve varsa yüzde fazlası
2) Nakdi brüt yemek bedeli
3) Nakdi brüt yol bedeli
4) Varsa diğer ödemeler (brüt tutarları), girildikten sonra, İşveren SGK Primi ve %4 Sözleşme Giderleri eklenmiş birim fiyatlar hesaplanır. Özetle, KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak yapılan hesaplamalarda, brüt yemek ve yol ücretlerine ayrıca işveren maliyetleri eklenmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin tetkikinden, yıllık izinde olan personel dolayısıyla yüklenicinin hak edişinden teklif birim fiyata dahil edilmiş olan işveren SGK prim payı dikkate alınmadan hatalı olarak brüt yol-yemek kesintisinin yapılarak kamu zararına neden olunduğu, sorumluların savunmalarından ise oluşan kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ……. tarihinde ……. İhale Kayıt Numarası ile ihale edilen ve yüklenicisi …….. Adi Ortaklığı olan ……. TL sözleşme bedelli …….Müdürlüğü bünyesinde çalıştırılacak olan ……. yılı (……. aylık) Personel Hizmet Alımı İşi kapsamında, yıllık izin kullanan personelden yapılan yol-yemek kesintisi hesaplanırken işveren SGK payının dikkate alınmaması neticesinde oluşan ……. TL kamu zararı, ……. tarih ve ……. yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile Ahizi ……. Adi Ortaklığı’ndan tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
C) Yüklenicinin, Hazine tarafından karşılanan asgari ücret desteğinden yararlanmış olmasına rağmen hakediş ödemelerinden asgari ücret destek tutarlarının mahsup edilmemesi sonucunda ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
27.01.2017 tarih ve 29961 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 6770 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 27 nci maddesi ile ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa eklenen Geçici 71 inci maddede,
“Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce,
a) 2016 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı Bakanlar Kurulunca belirlenen tutar ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2017 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
b) 2017 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
2017 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için Bakanlar Kurulunca tespit edilen günlük tutar ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır.
…
4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca Hazine tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir.
…” hükümlerine yer verilmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin tetkikinden, ihale dokümanında fiyat farkının ödeneceğine dair düzenleme bulunduğu, idare tarafından yüklenicinin yararlandığı asgari ücret destek tutarlarının da ……. yılı öncesinde hakedişlerden mahsup edildiği, dolayısıyla herhangi bir kamu zararının oluşmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ……. tarihinde ……. İhale Kayıt Numarası ile ihale edilen ve yüklenicisi ……. Adi Ortaklığı olan ……. TL sözleşme bedelli …….Müdürlüğü bünyesinde çalıştırılacak olan ……. yılı (……. aylık) Personel Hizmet Alımı İşi kapsamında, yüklenicinin, Hazine tarafından karşılanan asgari ücret desteğinden yararlanmış olmasına rağmen hakediş ödemelerinden asgari ücret destek tutarlarının mahsup edilmemesi sonucunda ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak, söz konusu kesintiler ……. yılı öncesinde gerçekleştirildiğinden mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ……. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.