Gecikme cezası ve damga vergisi
…..
B- Anahtar teslim götürü bedel teklif alınarak açık ihale usulü ile …………….. tarihinde ihale edilen ………………….TL sözleşme bedelli ………………………. İş ortaklığı yükleniminde bulunan “...........Yapım İşi”nde süre uzatım kararının, şartnamede yer alan gerekçelere uygun olmaması, yersiz olarak süre uzatımı verilerek zamanında bitirilmeyen işte gecikme cezası uygulanmaması suretiyle ………………………………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesi,
“(1) İşin veya kısmi kabul öngörülen hallerde iş kısımlarının, sözleşmede belirlenen bitim tarihinde veya süre uzatımı verilmiş ise süre uzatımına göre belirlenen tarihte tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır. Cezalı çalışma süresi, varsa süre uzatımları da dahil yüklenicinin sözleşmeye göre işi bitirmesi gereken tarih ile geçici kabul itibar tarihi arasında geçen süredir. Sözleşmenin idarece feshedilmesi halinde ise bu süre, 4735 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasına göre sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı tarih dikkate alınarak belirlenir. Cezalı çalışma süresince işyerinde havanın fen noktasından çalışılmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri için de gecikme cezası uygulanır.
(2) Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır:
a) Doğal afetler.
b) Kanuni grev.
c) Genel salgın hastalık.
ç) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.
d) Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.
(3) İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun,
a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,
b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,
c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,
ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,
d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi,
zorunludur.
(4) İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.
(5) Öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde ilave işin gerektirdiği ek süre Yükleniciye verilir.
…”
şeklindedir.
Yukarıda anılan madde hükümlerinde süre uzatımı verilmesi hallerinin, yüklenicinin kusurundan kaynaklanmayan ve idarenin sebep olduğu durumlarda mümkün olduğu hüküm altına alınmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, idarenin proje üzerinde bazı imalatların değişmesini talep ettiği, bu değişiklik isteklerinin yüklenici firmaya bildirildiği, konuya ilişkin …………………. ve ……………………. tarihli Poz değişim talep yazılarının firmaya sunulduğu, bu hususun ………………….. tarihli süre uzatım olur yazısında da belirtildiği, işin bitiş tarihine yakın olan ………………………tarihli talep yazısında toplam 8 kalem pozda iptal ve 9 yeni iş kaleminin eklendiği, …………………… tarihli yazıda da yine 2 kalem iptal ve 2 kalem yeni poz eklendiği sorumluların savunmalarında göndermiş oldukları ek belgelerden anlaşılmıştır.
Nitekim önceki pozda bulunan pencere imalatlarındaki alüminyum doğramaların iptal edilerek yerlerine, PVC doğrama imalatlarının istenmesi piyasada metal doğrama işleri yapan firmalar ile plastik doğrama imalatı yapan firmaların farklı alanda faaliyet gösteren firmalar olmaları ve de projede olmayan bir imalatın sonradan eklenmesi, istenen veya verilen siparişlerin piyasa şartlarında aynı sürede ve şartlarda temin edilmesini imkansız kılmakla birlikte asıl işin gerçekleştirme süresini etkileyeceği gibi işin geçici kabule hazırlanması aşamasını da etkileyecektir.
Bu itibarla, süre uzatımı kararına gerekçe olan imalat değişikliklerinin yüklenici yönünden ek süre gerektiren işler niteliğinde olduğu ve süre uzatımının da bu kapsamda verildiği görüldüğünden mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ………………………… TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.
C-Anahtar teslim götürü bedel teklif alınarak açık ihale usulü ile ……………….. tarihinde ihale edilen ……………….TL sözleşme bedelli ……………………… İş ortaklığı yükleniminde bulunan “...........Yapım İşi”nde, süre uzatımı kararı verildiği halde Damga Vergisi tahsil edilmemesi suretiyle ………………………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1 inci maddesinin ilk fıkrasında, bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga Vergisine tabi olduğu, ikinci fıkrasında, bu Kanun’daki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği, 2 nci maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de Damga Vergisine tabi olduğu, 3 üncü maddesinde, Damga Vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişilerin ödeyeceği, 8 inci maddesinde, bu Kanun’da yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin olduğu hükme bağlandıktan sonra 14 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında, “ Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. …” denilerek belli bir parasal tutarı içeren sözleşmelerin bu parasal tutardaki artış nedeni ile değiştirilmesi halinde artan tutarın aynı nispette vergiye tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Kanun hükmü gereği, ihalelerde yüklenicilere verilen süre uzatım kararları kural olarak Damga Vergisine tabi olmamakla birlikte verilen süre uzatımlarıyla birlikte sözleşme değişikliğine gidilmişse veya iş artışı yapılmışsa bu durumda Damga Vergisinin alınması gerekmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, anahtar teslim götürü bedel teklif alınarak açık ihale usulü ile ……………………. tarihinde ihale edilen ……………………..TL sözleşme bedelli ……………………… İş ortaklığı yükleniminde bulunan “...........Yapım İşi”nde, ………………………. tarihinde işyeri tesliminin yapıldığı, …………………… tarihinin iş bitiş tarihi olarak hesaplandığı, …………………… tarihinde iş kalemlerinde meydana gelen değişiklikler gerekçesiyle ………….. günlük süre uzatımının verildiği ve yeni iş bitim tarihinin de ……………………….. olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Bu süre uzatım kararı ile sözleşmenin süresi de ………………..gün daha uzamış bulunmaktadır. Süre uzatımı kararına gerekçe olan imalat değişiklikleri yüklenici yönünden ek süre gerektiren işler niteliğinde olmakla birlikte uzatılan süre ile sözleşme tutarına ilave olunan veya tekerrür eden bir meblağ ortaya çıkmış bulunmadığından sözleşmeye uygulanan oranda nispi Damga Vergisi alınması yükümlülüğü de bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Anahtar teslim götürü bedel teklif alınarak açık ihale usulü ile …………………….. tarihinde ihale edilen ve ……………………….. İş ortaklığı yükleniminde bulunan “...........Yapım İşi”nde, süre uzatımı kararı verildiği halde Damga Vergisi tahsil edilmemesi konusunda, işe ilişkin poz değişikliklerinden kaynaklanan bedel artışı olmadığı ve bu değişikliğin ikinci bir sözleşme veya sözleşme değişikliği olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı anlaşıldığından kamu zararı oluşmayan ………………………… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.