İş makinası kiralama
Belediyenin imar sınırları içerisinde yapacağı çevre düzenleme, park, bahçe, orta refuş alanı dolgu çalışmaları, gübre eleme, çim ve ağaç sökme işlerinde kullanılmak üzere kanal kazıcı çalıştırılmasına ilişkin iş makinası kiralama hizmet alımlarının doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği, işin niteliğinin ve çalıştırılan araçların aynı olmasına rağmen farklı fiyatlar ödenmesi suretiyle ……………………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesi,
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
…”
“Uygulanacak ihale usulleri” başlıklı 18 inci maddesi,
“İdarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde aşağıdaki usullerden biri uygulanır:
a) Açık ihale usulü.
b) Belli istekliler arasında ihale usulü.
c) Pazarlık usulü.”
“Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesi,
“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
a) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi.
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.
c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması.
d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
…
Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.”
şeklindedir.
Kamu İhale Genel Tebliğinde, 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinde, belirtilen hallerde ihtiyaçların Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın, ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesinin mümkün olduğu ifade edilip, 22.1.1.4. inci maddesinde de, “Diğer taraftan 22 nci maddeye göre ihtiyaçların karşılanmasında onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben ihale yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesi zorunludur. İdarelerce gerekli görülmesi halinde, fiyat araştırmaları, ilgili İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin esas ve usuller çerçevesinde yapılabilir.” denilerek, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, kamu kaynaklarının verimli şekilde kullanılması için 4734 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak ihale usulünün belirlenmesine ve ihale dokümanında yapılacak düzenlemelere ilişkin yetki ve sorumluluğun idarelerin takdirinde olduğu ifade edilmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, yukarıda anılan mevzuat kapsamında alımı gerçekleştirilen ve bu alımlara ilişkin ……………….. tarih ve ………………. ………………… tarih ve ……………….. , ………………… tarih ve ………………… , ………………. tarih ve ………………. ödeme emri ve eki belgelerinin içeriğinde, doğrudan temin onay belgesinin, yaklaşık maliyet icmal tablosunun, firmaların teklif mektuplarının, komisyon karar tutanaklarının, iş makinası kiralama tutanaklarının, muayene kabul raporlarının ve yüklenici faturalarının bulunduğu görülmekle birlikte, söz konusu eklerden, idarenin …………………. firmadan saatlik teklif aldığı, teklif içeriğinde yüklenici tarafından bir operatör görevlendirileceği, yakıtın da yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği ve en düşük teklifi veren firmaya işin yaptırılarak gerekli tutanaklara bağlandığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, sorumlular savunmalarında, ………………… tarihinde ……………/………………. ihale kayıt numarası ile Kamu İhale Kanunu 19 uncu maddesi açık ihale yöntemi ile “................” hizmeti ihalesinin yapıldığını ve yüklenici firma …………… - ……………… ile ………………. tarihinde hizmet alım işi sözleşmesinin imzalandığını, bahse konu ihale şartnamesinin içeriğinde, Fen İşleri ve Park ve Bahçeler Müdürlüğü çalışmalarında kullanılmak üzere 2 adet kanal kazıcı ve 1 adet kırıcılı kazıcı iş makinası kiralaması hizmet işi olduğunu, işin süresinin 6 ay olduğunu, akaryakıtın idarece karşılandığını, aylık …………………. TL+ KDV sözleşme bedeli ile kiralama hizmet işinin yaptırıldığını ifade etmekle birlikte, doğrudan temin ile kiralanan iş makinasının ödeme evraklarında ise 1 adet iş makinası çalıştırıldığını, araçların farklı iş yerlerinde, değişik zamanlarda, kısmi işler yaptığını ve akaryakıtının yüklenici tarafından karşılandığını, …………………..firmadan saatlik teklifler alındığını, en düşük teklifi veren firmaya işin yaptırıldığını, ihale yolu ile aylık olarak kiralanan araçlara verilen teklif ile saatlik olarak kiralanan 1 adet araç için verilecek olan teklif bedellerinin aynı olmasının piyasa şartlarında mümkün olmadığını belirmişlerdir.
Bu itibarla, doğrudan teminle yapılan iş makinesi kiralama işinde işin niteliğinin ve çalıştırılan araçların aynı olmasına rağmen farklı fiyatlar ödendiği iddiası ile ilgili olarak, gerek sorumluların savunmalarında belirtmiş olduğu gerekçeler gerekse akaryakıtlı ve akaryakıtsız iş makinaları kiralamaları arasında fiyat farklılıkları oluşabileceği hususları dikkate alındığında kamu zararı oluşmayan …………………………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.