Giyim malzemesi alımı
Doğrudan temin usulüyle satın alınan giyim malzemesi alımlarında, piyasa araştırmasının yeterince yapılmaması nedeniyle giyim malzemelerinin piyasa fiyatlarının üzerinde bir fiyattan satın alınması suretiyle ……………………………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesi,
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
…”
“Uygulanacak ihale usulleri” başlıklı 18 inci maddesi,
“İdarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde aşağıdaki usullerden biri uygulanır:
a) Açık ihale usulü.
b) Belli istekliler arasında ihale usulü.
c) Pazarlık usulü.”
“Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesi,
“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
a) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi.
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.
c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması.
d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
…
Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.”
şeklindedir.
Kamu İhale Genel Tebliğinde, 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinde belirtilen hallerde ihtiyaçların Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın, ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesinin mümkün olduğu ifade edilip, 22.1.1.4. inci maddesinde de, “Diğer taraftan 22 nci maddeye göre ihtiyaçların karşılanmasında onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben ihale yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesi zorunludur. İdarelerce gerekli görülmesi halinde, fiyat araştırmaları, ilgili İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin esas ve usuller çerçevesinde yapılabilir.” denilerek, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, kamu kaynaklarının verimli şekilde kullanılması için 4734 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak ihale usulünün belirlenmesine ve ihale dokümanında yapılacak düzenlemelere ilişkin yetki ve sorumluluğun idarelerin takdirinde olduğu ifade edilmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, yukarıda anılan mevzuat kapsamında alımı gerçekleştirilen ve bu alımlara ilişkin ………………… tarih ve ……………… , ………………. ve ……………………. ödeme emri belgesi ve eki belgelerin içeriğinden, doğrudan temin yöntemiyle yapılan giyim malzemelerine ilişkin işlemlerin, ………………….’de faaliyet gösteren …………………. adet firmadan teklif alınarak en düşük bedel üzerinden gerçekleştirildiği, memura ve işçiye alınan kıyafetlerin aynı nitelikte, renkte ve özellikte olduğu anlaşılmıştır. Memur personele alınan kıyafetlerin faturalandırılırken, memur personele giyecek yardım yönetmeliğindeki sabit fiyatlar üzerinden ………………… TL olarak belirlendiği tespit edilmekle birlikte savunmalarda da aradaki farkın memur personelin kendisinden temin edildiği, işçi personelde herhangi bir sınırlama olmaması nedeniyle takım elbise fiyatının ………………….. TL olarak faturaya yansıtılarak, işlemlerin gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, gerekli piyasa araştırmasının yapılarak en düşük teklif üzerinden alımların yapıldığı, aranan belgelerde herhangi bir eksiklik bulunmadığı, alımın mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği ve savunmalarda yapılan açıklamaların yerinde olduğu anlaşıldığından kamu zararı oluşmayan …………………… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,
karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye …………………. ve ………………………’ın karşı oy gerekçesi,
“İdarece doğrudan temin yöntemiyle alınan giyim malzemelerine ilişkin işlemlerin incelenmesinde, …………………….’de faaliyet gösteren firmalardan ………………… adet teklif alınarak en düşük bedel üzerinden alımın gerçekleştirildiği görülse de, söz konusu bedellerin idarenin aynı tarihlerde yaptığı diğer alımında oluşan fiyatların üzerinde olduğu, teklif taleplerinde malzeme niteliklerinin tanımlanmadığı, oluşan fiyat farklarının makul düzeyin üzerinde olduğu görülmektedir. Sonuç olarak, aynı ödeme emirleri ve aynı doğrudan temin dosyaları ile yapılan ayakkabı, gömlek ve aksesuar alımında da önceki fiyatlarla iki katı ve daha fazla farklar olduğu, talep edilen eşyalara ilişkin özelliklerin belirtilmediği, alımların aynı firmadan yapıldığı anlaşıldığından kamu zararına ilişkin tutarın sorumlulara ödettirilmesi gerekmektedir.”