Personel atama
Zabıta Müdürlüğü kadrosuna asaleten atanma şartlarına haiz olmayan personelin usulsüz olarak atanması ve bu personele söz konusu kadronun maaş unsurlarının ödenmesi suretiyle …………………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmektedir.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
……………….
Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediye zabıta teşkilatına ilişkin görevde yükselme şartları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 ve Geçici 2 nci maddeleri ile özel bir yönetmeliğe bırakılmış, bu kapsamda çıkarılan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ile de zabıta teşkilatı anılan Yönetmelik dışında tutularak, zabıta teşkilatı hakkında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi hükmü ile zabıta teşkilatının görevde yükselmesine ilişkin şartları belirlenmiş, ancak daire başkanları ve zabıta müdürleri sınav şartını da içeren 17 nci maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında tutulmuşlardır. Başka bir ifadeyle, zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiş, ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürleri istisna tutulmamıştır. Söz konusu durum zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu hükümlerden zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilme şartlarının tespitinde Yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesine ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun konuya ilişkin “Derece Yükselmesinin Usul ve Şartları” başlıklı 68/B maddesinde;
“(Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.
(Ek fıkra: 26/8/1993 – KHK-501/1 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993 tarihli ve E. 1993/32, K. 1993/32 sayılı kararı ile)
Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde göz önüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.
(Ek paragraf: 2/7/2018 - KHK-703/172 md.) Cumhurbaşkanı onayıyla yapılan atamalarda Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde öngörülen hizmet süresi şartları aranır. Üst kademe kamu yöneticisi sayılmayan daire başkanı ve bu kadrolara denk yönetici kadrolarına yapılacak atamalarda bu bentte öngörülen hizmet süresi yükseköğrenim gördükten sonra beş yıl olarak uygulanır. Ancak bu beş yıllık sürenin hesabında Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet süreleri esas alınır.
…”
denilmektedir.
Buna göre, Zabıta müdürlüğü kadrosuna yapılan atama anılan mevzuat hükmü doğrultusunda değerlendirildiğinde, adı geçen kişinin 2200 ek göstergeli zabıta müdürü kadrosuna asaleten atandığı tarih olan 17.12.2009 tarihi itibarıyla zabıta müdürlüğünde 14 yıl 10 ay süre ile (gerekli süre 2 yıl) çalıştığı, 4 yıllık yüksekokul mezunu olan söz konusu kişinin toplam çalıştığı süre 24 yıl 9 ay olup, bu sürenin, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesiyle öngörülen hizmet süresi (10 yıl) açısından yeterli olduğu, diğer taraftan Zabıta Müdürlüğü kadrosundan alınarak 2014 yılında Dış İlişkiler Müdürlüğüne görevlendirilmesine ilişkin işlemin ………………….. 1. İdare Mahkemesinin ………………/……………… sayılı kararı ile iptal edildiği ve bu karar üzerine zabıta müdürlüğü görevinin kendisine tekrar iade edildiği de dikkate alındığında yapılan atama işleminde mevzuatına aykırı bir durumun olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Belediyede memur olarak çalışan ……………………’ün 17.12.2009 tarihinde Zabıta Müdürlüğü kadrosuna asaleten atandığı, öte yandan adı geçen kişinin 2014 tarihinde de Dış İlişkiler Müdürlüğünde görevlendirildiği, söz konusu görevlendirmeye yönelik .……………………… 1. İdare mahkemesinin vermiş olduğu karar ile Zabıta Müdürlüğü kadrosunun kendisine iade edildiği ve yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde yapılan atamanın mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından ……………………….. TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,
karar verildi.
Üye ……………………….’ın karşı oy gerekçesi;
“Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesi; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
…”
şeklindedir.
Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinin görevde yükselme esası Yönetmelikte düzenlenmiş, ancak zabıta müdürüne ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.
Anılan yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinin 1 inci fıkrasının d bendinde ise “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 18/3/2002 tarihli ve 2002/3975 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri uygulanır.” denilmektedir.
Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde görevde yükselme: “657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görevler ile kurumlarca çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenen görevlere aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Bahse konu 5 inci maddede ise müdürlük görevi sayılmıştır.
Yine aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinde ise görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda sıralanan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin “Belediye Zabıta Yönetmeliği” hükümlerine göre yürütüleceği, ancak söz konusu Yönetmelikte “zabıta müdürü” kadrosu için herhangi bir düzenleme bulunmaması sebebiyle mezkur Yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayalar haller” başlıklı 51 inci maddesinin dikkate alınması gerektiği, anılan madde metnine göre ise Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla “Zabıta Müdürlüğü” kadrosuna atanmak için öncelikle görevde yükselme sınavında başarılı olunması gerekmektedir.
Neticeten, kişinin müdür kadrosuna atanması için gerekli olan ve Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 8 inci maddesinde emredici hüküm olarak düzenlenen sınav şartını sağlamadığı anlaşıldığından idarece tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.”