Aile yardımı
……………………. Belediyesi’nde zabıta memuru olarak görev yapan ………………………’e eşi çalıştığı halde aile yardımı ödenmesi ve yine söz konusu çalışan eş dolayısıyla anılan şahsın asgari geçim indiriminden yararlanması suretiyle ………………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Aile yardımı ödeneği” başlıklı 202 nci maddesi; “Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir. Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500, çocuklarından her biri için de 250 gösterge rakamının (72 nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir. (Eşlerden birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği çocukları için yapılan aile yardımı ödeneği daha düşük ise, yalnız aradaki fark ödenir. Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını 3 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.”
şeklindedir.
Söz konusu madde metninde yer alan 1.500 gösterge rakamının 03.07.2011 tarih ve 2011/2022 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2.134 olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere eş için aile yardımı ödenebilmesi için evli bulunan devlet memurunun eşinin herhangi bir şekilde menfaat karşılığı çalışmaması ve herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almaması gerekmektedir.
Öte yandan 192 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Asgari geçim indirimi” başlıklı 32 nci maddesinde; “Ücretin gerçek usulde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanır. Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50’si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10’u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için % 7,5, üçüncü çocuk için %10, diğer çocuklar için % 5’idir. Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınır. Asgarî geçim indirimi, bu fıkraya göre belirlenen tutar ile 103 üncü maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranın çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır.
…”
denilmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; …………………… Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü verilerinden belediye personeli ……………………..’in eşinin sigortalı olarak çalıştığı, maaş verilerinden de söz konusu personele eşi çalışmasına rağmen eş için öngörülen aile yardımının ödendiği ve asgari geçim indiriminin uygulandığı anlaşılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, Kamu zararı; “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış ve “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” hususu da kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler arasında sayılmıştır.
5018 sayılı Kanun’un “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde; Bütçelerden harcama yapılabilmesinin, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkün olabileceği, harcama yetkililerinin harcama talimatlarının, bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.
Mezkur Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde ise Gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütecekleri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları belirtildiğinden, bu aşamada beyanname veren kişinin 5018 sayılı Kanun kapsamında sorumluluğu bulunmamaktadır. Bununla birlikte harcama sürecinde yer alan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin birlikte sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer taraftan sorumluların savunma ekinde göndermiş olduğu belgelerden kamu zararına ilişkin tutarın tecil faizi uygulanarak 12 taksit yapıldığı ve ilk taksit tutarının kesildiği görülse de taksitlendirme tahsilat anlamına gelmediğinden kalan tutarında sorumlularına ödettirilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, Belediyede zabıta memuru olarak görev yapan …………………..’e eşi çalıştığı halde aile yardımı ödenmesi ve asgari geçim indiriminden yararlanması sonucu oluşan ………………….. TL kamu zararının;
………………. TL’sinin ………………….. tarih ve …………………. no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile maaş alacağından kesinti yapılarak tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına,
Kalan …………………… TL’sinin ise taksitler halinde ödeneceği belirtilse de henüz gerçekleşen bir tahsilat olmadığından;
……………………. TL’sinin Harcama Yetkilisi …………………., Gerçekleştirme Görevlisi ………………..’e,
……………….. TL’sinin Harcama Yetkilisi …………………, Gerçekleştirme Görevlisi ………………….’ya,
………………. TL’sinin ise Harcama Yetkilisi …………………, Gerçekleştirme Görevlisi ………………………’e,
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,
karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye …………………… ve ……………………..’ın karşı oy gerekçesi;
“Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Sosyal yardımlar” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; aile yardımının personelin ilk işe girişinde alınacak aile yardımı bildirimine dayanılarak ödeneceği, bu bildirimin personelin aile yardımından yararlanan eş veya çocuk durumunda meydana gelen değişiklikler ile yer değiştirme suretiyle atama halinde yenileneceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan mevzuat hükmü gereğince aile yardımı beyana dayalı olarak ödenmektedir. Ayrıca aile yardımı açısından mevcut durumda meydana gelen değişiklerin de bildirilmesi gerekmektedir.
Söz konusu beyanname verme işlemi giderin gerçekleştirilmesi bakımından bir gerçekleştirme işlemi olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle gerçeğe aykırı beyanname veren veya aile yardımına etki edecek mevcut durumunda değişiklik olduğu halde beyannamesini yenilemeyen personelin oluşan kamu zararından tek başına sorumlu tutulması gerekmektedir.”