Yolcu bileti basım, satış ve geri alım işlemleri
……. Belediyesi şehir içi yolcu bileti basım, satış ve geri alım işlemlerinde,
A) Belediye tarafından basımı ve satışı yapılan biletlerin parasal değerinin tamamının Belediyenin bütçe geliri olmadığı halde bütçe geliri olarak kayıt yapılması,
B) Özel halk otobüslerince toplanan biletlerin Belediye tarafından geri alımlarına ilişkin işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde, Belediye tarafından gerçekleştirilen bir gider söz konusu olmamasına rağmen biletlerin geri alımında Belediye bütçesinden bir gider yapılmış gibi ödeme emri düzenlenerek ilgililere ödeme yapılması,
C) Belediye otobüslerinde uygulanan bilet imha yöntemi sonucunda Belediyenin gerçek geliri olan 8 adet belediye otobüsünün elde ettiği gelirin belirsiz olması,
D) Belediye tarafından basımı ve satışı yapılan bilet bedelleri ile özel halk otobüslerinden geri satın alınan bilet bedellerinin karşılaştırılması sonucunda, 2012 yılında Belediye tarafından piyasaya satılan bilet tutarlarından daha fazla biletin özel halk otobüslerinden satın alınması sonucu ………. TL kamu zararına neden olunduğu,
E) Özel halk otobüsleri işletme sahiplerine, topladıkları biletler karşılığında Belediye tarafından yapılan ödemelerin kanıtlayıcı belgesi olan biletlerin imhası yapılması sonucunda söz konusu ödemelerin denetiminin imkânsız hale getirilmesi,
Hususları ile ilgili olarak,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun,
8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu,
11’inci maddesinde, Belediyelerde belediye başkanı üst yönetici olduğu, üst yöneticiler sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, sorumlulukların yerine getirilmesinde belediye meclisine karşı sorumlu olduğu,
Hüküm altına alınmıştır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin,
1’inci maddesinde, Yönetmeliğin amacının, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak, karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesi olduğu,
6’ıncı maddesinin (b) bendinde, gerçekleşmemiş gelir veya giderler gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından farklı gösterilemeyeceği, belli bir dönem ya da dönemlerin gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını göstermek için, dönem ya da dönemlerin başında ve sonunda hesap kesimi işlemleri yapılacağı,
7’nci maddesinin (a) bendinde, kamu idarelerinin bütçe gelir ve bütçe gider hesapları, yılı bütçe düzenlemesi ve diğer mevzuatla bütçe geliri ve bütçe gideri olarak tanımlanan ve kesin hesabın çıkarılmasına esas teşkil eden işlemlerinin kaydına mahsus olduğu,
8’inci maddesinin 1’inci fıkrasında, bilanço ilkelerinin amacının, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması olduğu,
Hükümlerine yer verilmiştir.
………. Belediyesi şehir içi toplu ulaşım hizmetleri özel halk otobüsleri ve Belediyeye ait otobüsler tarafından gerçekleştirilmektedir. 2012 yılında toplam 38 adet özel halk otobüsü ile 8 adet Belediye otobüsü tarafından toplu ulaşım hizmeti verilmektedir. ………. Belediyesi tarafından yolcu biletlerinin basımı yapılmakta, basılan biletler bilet gişelerine satılmakta ve bilet gişeleri tarafından da vatandaşa satışı yapılmaktadır. Söz konusu biletler, hem belediye otobüslerinde hem de özel halk otobüslerinde kullanılmaktadır. Özel halk otobüsleri nakit veya bilet karşılığı yolcu taşımacılığı yapmakta, belediye otobüsleri ise sadece bilet karşılığı yolcu taşımacılığı yapmaktadır. Özel halk otobüsleri tarafından toplanan biletler, Belediyeye fatura karşılığında geri satılmaktadır. Belediye otobüslerinde ise otobüslerde bulunan kimyasal su dolu kutulara biletlerin, vatandaşlar tarafından atılması esnasında imhası gerçekleştirilmektedir.
Belediye tarafından gerçekleştirilen bilet basım ve satış işlemleri, özel halk otobüslerinden biletlerin geri alım işlemleri ve belediye otobüslerinin gelirlerinin kayıt işlemlerine ilişkin olarak aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
A) Belediye tarafından basımı ve satışı yapılan biletlerin parasal değerinin tamamının Belediyenin bütçe geliri olmadığı halde bütçe geliri olarak kayıt yapılması:
………. Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından biletlerin basımı ve satışı yapılmaktadır. Biletler, bilet gişelerine % 5 indirimli olarak satılmaktadır. Söz konusu yolcu biletleri vatandaşlara bilet gişeleri aracılığıyla ulaştırılmaktadır. Diğer taraftan biletler, okul, yurt gibi resmi kurumlara direkt Belediye tarafından indirimsiz olarak satışı da yapılmaktadır.
Söz konusu bu satış işlemlerinde biletleri alan bilet gişelerine ve resmi kurumlara makbuz düzenlenmektedir. Bu satışların tamamı muhasebe kayıtlarında bütçe geliri olarak kaydedilmiştir. Ancak, yapılan bu satışların tamamı belediyeye ait gerçek bir gelir değildir. Şöyle ki, bu biletler Belediye tarafından basımı satışı yapılsa da, biletler vatandaşlar tarafından daha çok özel halk otobüslerinde kullanılmakta ve özel halk otobüsleri topladıkları biletleri Belediyeye geri satarak gelir elde etmektedir. ………. Belediyesinin toplu ulaşım hizmetlerindeki otobüs sayısı 8 adet olduğu, özel halk otobüslerinin sayısının ise 38 adet olduğu dikkate alınırsa Belediye tarafından satışı yapılan biletlerin nispeten büyük bir kısmının özel halk otobüslerinde kullanılacağı açıktır. Belediye tarafından satılan biletlerin tamamının Belediyenin geliri olarak kaydedilmemesi gerekmektedir. Belediye tarafından bilet satışlarından elde edilecek gerçek gelir Belediye otobüslerin topladıkları biletlerin parasal değeridir. Özel halk otobüslerince toplanan biletlerin Belediyeye geri satışı söz konusu olduğundan Belediye, bilet satım ve bilet alım işlemlerinde sadece aracı bir kuruluş konumundadır. Dolaysıyla satılan biletlerin tamamının Belediyenin gerçek geliri olarak kaydedilmemesi gerekmektedir.
………. Belediyesi 2012 yılında toplam ………. TL bilet satışı yapılmıştır. Belediye’nin, bilet satım ve alım işlemlerinde bir aracı olarak faaliyeti söz konusu olduğundan söz konusu tutar Belediyenin kesinleşmiş bir geliri değildir. Şöyle ki, ………. TL bilet satışı içerisinde Halk Otobüslerinde kullanılan biletler mevcuttur. Ayrıca, Belediye otobüslerinde toplanan biletler kimyasal su dolu kutularda bilet atım esnasında yok edildiğinden ve bu nedenle sayımı yapılamadığından söz konusu ………. TL bilet satışının ne kadarı Belediye otobüslerinde kullanıldığı da bilinmemektedir. Dolayısıyla, bu tutarın tamamının Belediye muhasebe kayıtlarında bütçe geliri olarak kaydedilmesi hatalıdır.
Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin (b) bendinde, gerçekleşmemiş gelir veya giderler gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından farklı gösterilemeyeceği, belli bir dönem ya da dönemlerin gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını göstermek için, dönem ya da dönemlerin başında ve sonunda hesap kesimi işlemleri yapılacağı hükmü yer almaktadır. Buna göre Belediyenin faaliyet sonuçları tablolarında gerçekleşmeyen ………. TL gelir kaydına mevzuata aykırı olarak yer verilmiştir.
Belediyenin piyasaya bilet satış işlemlerinden elde edilen hâsılat tutarları emanet niteliğinde değerlendirilmeli ve emanetler hesabına kaydedilmelidir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğin “333-Emanetler Hesabı”nı düzenleyen 227’nci maddesinde, emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağını belirtilmiştir. Bu nedenle, Belediyenin gerçek geliri olmayan bilet satış hâsılatları emanetler hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere, 2012 yılında Belediyenin gerçekleşen geliri olmayan ………. TL bilet satış hâsılatının bütçe geliri olarak kaydedilmesi ve 333- Emanetler hesabının kullanılmaması mevzuata aykırıdır.
Savunmalarda, söz konusu uygulamanın sorgu üzerine düzeltildiği, 2013 yılı hesaplarında harcama biriminin tahakkuk yaparken 333.99.05 emanetler hesabı kullanarak tahakkuk kaydı yapıldığı, muhasebe kayıtlarına da 333.99.05 emanetler hesabına kaydedildiği anlaşıldığından kamu zararı oluşmadığına, ...
B) Özel halk otobüslerince toplanan biletlerin Belediye tarafından geri alımlarına ilişkin işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde, Belediye tarafından gerçekleştirilen bir gider söz konusu olmamasına rağmen biletlerin geri alımında Belediye bütçesinden bir gider yapılmış gibi ödeme emri düzenlenerek ilgililere ödeme yapılması:
Bilet basımı ve biletlerin gişeler vasıtasıyla vatandaşa satış işlemleri ile özel halk otobüslerince toplanan biletlerin Belediye tarafından geri alım işlemlerinde belediye sadece aracı bir kuruluş gibi faaliyet göstermektedir. Belediye bilet geri alım işlemlerinde özel halk otobüslerinden satın aldığı her hangi bir hizmet söz konusu değildir. Belediye tarafından satılan biletlerin özel halk otobüslerinde kullanılması işlemlerinde Belediyenin basmış olduğu biletler bir çeşit (para benzeri) değişim fonksiyonu yerine getirmektedir. Diğer bir ifade ile özel halk otobüslerinde toplu taşıma hizmetinin sunumu hem nakit para hem de Belediye tarafından basılan biletler karşılığında yapıldığı dikkate alınırsa biletler nakit paranın ikamesi olarak düşünülmeli ve biletler para benzeri mal olarak kabul edilmelidir.
Özel halk otobüslerinden vatandaşın faydalanmasında, Belediyenin verdiği hizmet sadece değişim aracı olan biletlerin basımı ve satışıdır. Özel halk otobüslerinin toplu taşıma hizmetinin karşılığı bedel, hizmetten faydalanan vatandaşlar tarafından biletin alımında ödenmektedir. Belediyenin özel halk otobüslerinden geri satın aldığı biletler karşılığında aldığı bir hizmet söz konusu değildir. Dolayısıyla Belediyenin özel halk otobüslerinden topladıkları biletlerin geri alımında, Belediyenin bir gideri söz konusu değildir.
Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (b) bendinde, gerçekleşmemiş gelir veya giderler gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından farklı gösterilemeyeceği, belli bir dönem ya da dönemlerin gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını göstermek için, dönem ya da dönemlerin başında ve sonunda hesap kesimi işlemleri yapılacağı hükmü yer almaktadır. Buna göre Belediyenin 2012 yılına ait faaliyet sonuçları tablolarında gerçekleşmeyen ………. TL gider kaydına mevzuata aykırı olarak yer verilmiştir.
Yukarıdaki (A) bendinde Belediye bilet satış hâsılatlarının “333-Emanetler Hesabı” nda izlenmesi gerekliliği açıklanmıştı. Belediye biletleri geri alım tutarları da söz konusu emanet hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan gerekçelerle, Belediyenin özel halk otobüslerinden topladıkları biletleri geri alımında, Belediyenin bir gideri söz konusu olmadığı halde 2012 yılında ………. TL bütçe gider kaydı yapılması ve 333- Emanetler hesabının kullanılmaması mevzuata aykırıdır.
Savunmalarda, söz konusu uygulamanın sorgu üzerine düzeltildiği, 2013 yılı hesaplarında harcama biriminin tahakkuk yaparken 333.99.05 emanetler hesabı kullanarak tahakkuk kaydı yapıldığı, muhasebe kayıtlarına da 333.99.05 emanetler hesabına kaydedildiği anlaşıldığından kamu zararı oluşmadığına, ....
C) Belediye otobüslerinde uygulanan bilet imha yöntemi sonucunda Belediyenin gerçek geliri olan 8 adet belediye otobüsünün elde ettiği gelirin belirsiz olması:
8 adet Belediye otobüsü günde 34 seferden yılda ......(......) sefer gerçekleştirmektedir. Söz konusu 8 adet otobüsün yılda ne kadar yolcu taşıdığı ve dolayısıyla söz konusu otobüslerin işletilmesinden yılda veya belli bir dönemde ne kadar gelir elde edildiği Belediye yetkilileri tarafından bilinmemektedir. Belediyenin toplu ulaşım hizmetlerinden elde ettiği gerçek gelirin tutarı belediye otobüslerine atılan biletlerin parasal değeridir. Ancak belediye otobüslerinde biletlerin atılması için kullanılan kutuların kimyasal su ile dolu olması ve biletlerin bu yolla imha edilmesi nedeniyle Belediye araçlarının elde ettiği hâsılat/gelir bilinmemektedir.
Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 6’ncı maddesinin (b) bendinde, faaliyet sonuçlarının gerçeğe uygun gösterilmesi amacıyla dönem ya da dönem başlarında ve sonunda hesap kesim işlemleri yapılacağı belirtilmiştir. Anılan madde hükmü gereğince 8 adet belediye otobüsünün işletilmesinden elde edilen gelir tutarı belirli dönem için belirlenmesi ve bütçe geliri olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, Belediye otobüslerinde uygulanan kimyasal su dolu kutularda biletlerin imhası yöntemi neticesinde belediye otobüslerinin 1 yılda veya belirli dönemde elde ettiği gelirin tutarı Belediye yetkililerince bilinmemektir.
Başka bir ifade ile Belediyenin 2012 yılı içinde satışını yaptığı ve içerisinde 8 adet belediye otobüsüne ait gelirlerin de olduğu ………. TL bilet bedelinin ne kadarının belediye otobüslerine ait olduğu bilinmemektedir.
Belediyeye ait otobüslerin elde ettiği gelirlerin diğer bir ifade ile Belediyenin toplu taşıma hizmetlerinden elde ettiği gerçek gelirlerin 2012 hesap yılında ne kadar olduğunun bilet imha yöntemi neticesinde belirsiz bırakılması konusunda, sorumluların sorgu ile uyarıldığı ve bu işlem sonucunda kamu zararı oluşmadığına,....
D) Belediye tarafından basımı ve satışı yapılan bilet bedelleri ile özel halk otobüslerinden geri satın alınan bilet bedellerinin karşılaştırılması sonucunda, 2012 yılında Belediye tarafından piyasaya satılan bilet tutarlarından daha fazla biletin özel halk otobüslerinden satın alınması sonucu ………. TL kamu zararına neden olunması:
Belediye tarafından basımı ve gişelere satışı yapılan biletler, özel halk otobüslerinde ve belediye otobüslerinde para yerine ikame bir değişim aracı olarak kullanılmaktadır. Piyasada olan bu biletler, özel halk otobüslerine ve belediye otobüslerine atılmakta ya da vatandaşlar ve gişelerin elinde kalmaktadır. Burada, belediye otobüslerine atılan bilet miktarları, uygulanan yöntem (kimyasal su dolu kutularda biletlerin atılması esnasında imhası yöntemi) nedeniyle Belediye yetkililerince bilinmemektedir. Özel halk otobüsleri ise topladıkları biletleri Belediyeye geri satarak gelir elde etmektedir. Vatandaşlar ve gişelerin ellerinde olan bilet sayısının bilinmesi ise mümkün değildir. Piyasaya sürülen biletlerin sadece özel halk otobüsleri tarafından toplanan kısmı düzenlenen ödeme emri evraklarındaki bilgilere göre hesaplanabilmektedir.
Şöyle ki, Belediye otobüslerince toplanan bilet sayıları belirsiz olduğundan, denetim sırasında belediye otobüslerinin 2010, 2011 ve 2012 yılı içerisinde işletilmesi sonucu elde edilen bilet sayısı hakkında Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünden bilgi istenmiştir. Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünde görevli personellerden Hareket Memurları ………. ve ………., Şoförler, ………. ve ………., Hareket Amiri ………. den oluşan bir komisyon tarafından belediye otobüslerinin 1 yıl içinde yapmış olduğu sefer sayısına göre minimum, maksimum ve ortalama ücretli taşınan yolcu sayısını tespitini içeren son 3 yıla ait raporlar sunulmuştur. Söz konusu raporlarda ilgili yıllarda 8 adet belediye otobüsü ile bir günde 34 sefer, bir yılda ise ...(.....) sefer yapıldığı belirtilmiştir. 8 adet belediye otobüsünün ilgili yıllarda ..... kez ücretli sefer sayısına göre maksimum, ortalama ve minimum bilet toplama karşılığı parasal değerleri anılan personeller tarafından hesaplanmış ve Denetçiye sunulmuştur.
Denetçi sorgusunda, piyasaya arz edilen biletlerin parasal değeri ile özel halk otobüslerinden geri alınan biletlerin parasal değeri ve belediye otobüslerinin 1 yılda ortalama topladıkları biletlerin parasal değeri baz alınarak yapılan hesaplama sonucunda, 2012 yılında ………. TL tutarında piyasaya arz edilen bilet sayısından daha fazla sayıda bilet özel halk otobüslerinden satın alındığı tespiti yapılmıştır. Fakat gişelerde ve vatandaşlarda bulunan bilet sayısı ve tutarı bilinemediğinden söz konusu hesaba dahil edilememiştir.
Savunmalarda, hareket memurları ve hareket amiri tarafından hazırlanmış olan sefer sayıları ve taşınan yolcu sayılarını içeren raporların alelacele hazırlandığı ve taşınan yolcuların raporda belirtilen yolcu taşıma sayısının çok altında olduğu, tahmini gelir raporlarında belirtilen minimum değerler üzerinden hesaplama yapıldığında 2012 yılında Belediyenin zarar miktarının ………. TL değil, ………. TL olduğu bu tutarın da bilet komisyonunun bilet sayımında yaptığı hatalar sonucu ortaya çıktığı belirtilmiştir.
Yargı raporunda ise, savunmalardaki itiraz üzerine tahmini gelir raporlarında belirtilen minimum değerler üzerinden aşağıdaki şekilde hesaplama yapılmış 2012 yılında ………. TL fark bulunmuştur.
2010 yılı 2011 yılı 2012 yılı
Gişelere % 5 indirimli satılan biletlerin parasal değeri (1) ………. ………. ……….
%5 İndirim tutarı (2) ………. ………. ……….
Direkt İndirimsiz Satılan biletlerin parasal değeri ( 3) ………. ………. ……….
Piyasaya sürülen biletlerin parasal değeri A*=(1)+(2)+(3) ………. ………. ……….
Özel Halk Otobüslerinden geri alınan biletlerin parasal değeri (B)** ………. ………. ……….
(C) *** Belediye otobüslerinin 1 yılda toplayabilecekleri ortalama minumum bilet sayısının parasal değeri) ………. ………. ……….
A – B = C+D ………. ………. ……….
Yukarıda tabloda, belediye otobüslerinin 1 yılda toplayabilecek bilet tutarlarının minimum tutarları dikkate alınarak hesaplandığında, Belediye 2012 yılında sattığı biletlerden ………. TL değerinde fazladan bileti geri aldığı sonucu ortaya çıktığı, diğer taraftan 2011 yılında ………. TL değerinde Belediye lehine çıkan tutarın açıklamasının ise 2011 yılında satılan ………. TL değerinde biletin 2012 yılında alındığının söylenebileceğinden bu tutarın düşülmesinden sonra farkın ………. TL olduğu görülmektedir.
Savunmalarda, sorumluların tahmini gelir raporlarındaki minimum tutar üzerinden yaptıkları hesaplama şekli, bir başka değişle tahmini gelir raporlarındaki minimum tutar üzerinden hesaplama mantığı içerisinde sorgudaki ………. TL olarak Belediye aleyhine çıkan farkın, ………. TL olması gerektiği şeklinde yaptıkları hesaplama şekli yanlıştır. ………. TL biletin 2012 yılında alınması söz konusu olmasına rağmen, ………. TL tutarında biletin 2012 yılında alındığı yönündeki hesaplamaları hatalıdır.
Yine, savunmalarda memur, sözleşmeli memur ve hizmet alımı karşılığında Belediye tarafından çalıştırılan işçinin taşınması karşılığında her özel halk otobüsüne 300 adet tam bilet karşılığı bir desteklemenin yapıldığı ve bu uygulamanın 31.12.2012 tarihine kadar sürdürüldüğü, bu kapsamda 2012 yılında toplam ………. TL (………. TL ) desteklemenin yapıldığı, özel halk otobüslerinin getirdiği biletlerin sayımı yapılırken sayılan bilet tutarına bu 300 bilet tutarının eklendiği belirtilmiştir. Bir başka değişle, sorgudaki ………. TL farkın, ………. TL’sinin bu desteklemeden kaynaklandığı ifade edilmiştir. Ancak, 300 bilet bedeli ödenmesi ve ödendiği hususunda herhangi bir kayıt ve belge bulunmadığı gibi, her otobüse 300 bilet destek ödemesi yapılması hususunda Belediyenin yetkili organlarınca alınmış bir karar bulunmamaktadır. Bu uygulama, herhangi bir dayanaktan yoksun olduğu gibi, bilet sayım tutanaklarında 300 adet bilet destekleme adı altında eklenen bir sayı veya bir ifade bulunmadığından savunmanın kabul edilmesi mümkün değildir. Neticeten, 5018 sayılı Kanunun 71/e maddesi esasına aykırı işlem yapıldığından kamu zararına neden olunmuş ve kamu zararı minimum değer üzerinden hükme bağlanmıştır.
Gerçekleştirme Görevlileri ………. ve Muhasebe Yetkilisinin savunmasına katıldığını belirtmekle yetinen ………. savunmalarında sorumluluklarının olmadığını belirtmişlerdir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca geçekleştirme görevlilerinin, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye başkanının görev ve yetkilerini” düzenleyen 38/f maddesi gereğince de belediye başkanının sorumlulukları bulunduğundan savunmaların kabul edilmesi mümkün görülmemektedir.
Yine, 5018 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinde, muhasebe hizmetlerini yürütmek ve ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek ve muhasebe hizmetlerini yürütmek görevi “mali hizmetler birimine” verildiğinden ……….’ın Muhasebe Yetkilisi olarak değil, Mali Hizmetler Müdür V. olduğundan bu sıfatla sorumluluğu bulunmaktadır.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, 2012 yılında Belediyenin piyasaya arz ettiği biletten daha fazla bileti özel halk otobüslerinden aldığı ve bu alım sonucunda Belediyenin zarara uğratıldığı hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 2012 yılında piyasaya Belediye tarafından arz edilen bilet sayısından daha fazla sayıda biletin özel halk otobüslerinden alınması sonucu Belediye aleyhine ortaya çıkan ………. TL kamu zararının,
………. TL’sinin, tahmini gelir raporlarında belirtilen ortalama değerler yerine minimum değerler üzerinden tekrar hesaplama yapılması sonucunda ilişiği bulunmadığına,
Tahmini gelir raporlarında belirtilen minimum değerler üzerinden tekrar hesaplama yapılması sonucunda ………. TL’sinin,
Üst Yönetici .........., Harcama Yetkilisi .........., Mali Hizmetler Müdürü ......., Gerçekleştirme Görevlisi ......ve Gerçekleştirme Görevlileri (Bilet sayım komisyon üyeleri) ......,..... ve ...........'e
Müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
.......
Üye ………. ve ……….’ın “5018 sayılı Kanunun 11’inci maddesinde, üst yöneticilerin sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirilecekleri belirtilmek suretiyle, üst yöneticilerin doğrudan sorumlu olmadıkları belirtildiğinden, üst yöneticinin sorumluluğu bulunmamaktadır. ” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,
Üye ……….’in “Mali Hizmetler Biriminin Müdürü sıfatıyla ……….’ın sorumluluğu bulunmamaktadır.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,
Üye ………. ve ……….’ın “ Konunun tüm yönleriyle incelenmesi ve gelecek sonuca göre işlem yapılması için, İçişleri Bakanlığına yazılması gerekir. ” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,
Oyçokluğuyla,
E) Özel halk otobüsleri işletme sahiplerine, topladıkları biletler karşılığında Belediye tarafından yapılan ödemelerin kanıtlayıcı belgesi olan biletlerin imhası yapılması sonucunda söz konusu ödemelerin denetiminin imkânsız hale getirilmesi:
Belediye tarafından biletlerin özel halk otobüslerinden geri alımında düzenlenen ödeme evraklarına özel halk otobüsleri işletme sahipleri tarafından düzenlenen fatura ve biletlerin sayı ve tutarını belirten tutanaklar bağlanmaktadır. Özel halk otobüsleri işletme sahiplerinin getirdikleri biletlerin sayımı yapıldıktan sonra Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü personelleri tarafından biletlerin tekrar kullanımını önlemek için imhası yapıldığı beyan edilmiştir. Özel halk otobüslerinin topladıkları biletler yapılan ödemelerin kanıtlayıcı belgelerdir. Ödeme evraklarına bağlanan faturalar, bu biletlerin alındığı yönünde kanıtlayıcı yeterli bir belge olarak kabul edilemez. Diğer taraftan özel halk otobüslerinden alınan biletlerin sayı ve tutarını belirten tutanaklar bu ödemelerin dayanağını oluşturmakta ise de bu ödemelerin esas kanıtlayıcı belgeleri biletlerin kendisidir. Özel halk otobüslerince toplanan ve Belediyeye getirilen biletlerin ispat açısından, Belediye yetkililerince biletlerin tekrar kullanımını önlemek için imha edilmemesi gerekmektedir.
Özel halk otobüsleri işletme sahiplerine, topladıkları biletler karşılığında Belediye tarafından yapılan ödemelerin kanıtlayıcı belgesi olan biletlerin imhası yapılması sonucunda söz konusu ödemelerin denetiminin imkânsız hale getirilmesi konusunda, sorumluların sorgu ile uyarıldığı ..bu işlem sonucunda kamu zararı oluşmadığına,...
Oybirliğiyle,
Karar verildi.