Kira artışı
………….Belediyesi ile kiracı …………….. Şti. arasında ………….. tarihinde imzalanan “…………….” işine ait sözleşmenin kira artışını düzenleyen maddesinin hatalı uygulanması sonucunda ………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
Taşınmaz Kira Sözleşmesinin “Kira bedeli” başlıklı….. üncü maddesinde,
“Vergiler ve KDV hariç 1(BİR) yıllık …………….. TL (………….) Kira süresi ….. Yıl (….. aydır).Yıllık kira bedeli + KDV dahil aylık dönemler halinde, peşin olarak tahsil edilecektir.
…”
“Uygulanacak hükümler” başlıklı 20 nci maddesinde ise,
“Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile bu Kanunun 74. Maddesine istinaden çıkartılan Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliği hükümleri ile diğer mevzuat hükümleri uygulanır.”
denilmektedir.
Diğer yandan 19.06.2007 tarihinde yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin “Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik” başlıklı 97 inci maddesinde,
“16/12/1984 tarihli ve 18607 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Aynî Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.”
“Yapılmış atıflar” başlıklı 96 ncı maddesinde de,
“İlgili mevzuatında Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Aynî Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliğine yapılmış atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.”
hükümleri bulunmaktadır.
Yukarıda ifade edilen Sözleşme ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde “…………..” işine ait sözleşmenin uygulanması sırasında kira artış oranı belirlenirken Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri esas alınacaktır.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin “Yıllık bedel artışları” başlıklı 14 üncü maddesinde ise,
“Bir yıldan uzun süreli kira, irtifak hakkı, kullanma izni sözleşmelerinde ikinci ve izleyen yıllar bedelleri, Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE - bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında arttırılır.” hususu düzenlenmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde,
“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”
“Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde de,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.”
hükümleri bulunmaktadır.
Kamu Zararının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde ise,
“Kamu zararının belirlenmesinde,
…
d) Kamu idarelerine ait malların kiraya verilmesi, tahsisi, yönetimi, kullanımı ve elden çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
…
esas alınır.” denilmiştir.
Yukarıdaki Sözleşme ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde önceki yıl kira bedelinin her yıl Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Haziran ayına ait Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE - bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında arttırılması suretiyle bulunacak tutar sonraki yıl için geçerli olacak kira bedelidir.
Söz konusu taşınmaz kiralama sözleşmesinin uygulanması aşamasında idare tarafından ………… tarihinde Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan ……………yılı Nisan ayına ait Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE - bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında kira artışı yapılması gerekirken, Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan …………. yılı Mart ayına ait Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE - bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) ile ……………. yılı Mart ayına ait Tüketici Fiyatları Endeksi’nin (TÜFE - bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) aritmetik ortalaması oranında kira artışı yapılmıştır.
Hatalı olarak hesaplanan kira artış oranı üzerinden İdarece kullanılan bilişim sistemi aracılığıyla kira borcu tahakkuk ettirilmiş, kiracıya da hatalı olan bu tutar üzerinden kira borcu olduğu tebliğ edilmiştir. Bunun sonucunda söz konusu tutar üzerinden kiralamaya ait borç tutarı eksik belirlenerek kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Yapılan incelemede, sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan eksik hesaplanan kira tutarı …………. TL’nin ……………. tarih …………. seri numaralı tahsilat makbuzu ile tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, ………….. Belediyesi ile kiracı ……………Şti. arasında ……………. tarihinde imzalanan “…………..” işine ait sözleşmenin kira artışını düzenleyen maddesinin hatalı uygulanması sonucunda …………… TL kamu zararı ahiz ………… Şti.’den tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.