Asansör periyodik bakım ücreti
……. Belediyesinin ……. yılı için belediye sınırları içindeki binalarda insan ve yük taşıma amacıyla kullanılan asansörlerin periyodik, takip ve tescil kontrolü maksadıyla yetkilendirdiği A tipi muayene kuruluşuyla akdettiği protokole göre karşılıklı olarak tespit edilen asansör kontrol ücreti üstünden hesaplanan ilgili idare paylarının tahakkuk ve tahsil edilmemesi sonucu kamu gelirlerinde artışa engel olmak suretiyle ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin (s) bendinde “Belediye sınırları içerisinde, yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni hangi idare tarafından verilmiş olursa olsun, hizmete sunulacak olan asansörlerin tescilini yapmak, ilgili teknik mevzuat çerçevesinde yıllık periyodik kontrollerini yapmak ya da yetkilendirilmiş muayene kuruluşları aracılığıyla yaptırmak, gerekli hâllerde asansörleri hizmet dışı bırakmak” Belediyelerin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır.
24.06.2015 tarih ve 29396 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliğinin “Periyodik Kontrol Ücreti” başlıklı 20 nci maddesinde,
“(1) Periyodik kontrol ücreti, Komisyon kararı doğrultusunda tespit edilerek Bakanlık tarafından tebliğ ile ilan edilen taban ve tavan fiyat aralığı esas alınarak ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir.
(2) A tipi muayene kuruluşu, bina sorumlusundan ve/veya asansör yaptırıcısından tahsil edeceği periyodik kontrol ücretinin azami % 10’unu, protokol yapacağı ilgili idareye aktarır. Periyodik kontrol ücretinin ilgili idareye aktarılacak kısmı, ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir ve taraflar arasında imzalanacak protokolde yer alır. İlgili idare bu miktarın dışında A tipi muayene kuruluşundan ilave gelir talebinde bulunamaz.
…” hükümleri yer almaktadır.
Bu kapsamda 15.07.2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Asansör Periyodik Kontrolleri İçin Yetkilendirilecek A Tipi Muayene Kuruluşlarına Dair Tebliğin “Kontrol Ücreti” başlıklı 17 nci maddesinde,
“(1) Ek-7’de yer alan taban ve tavan ücret aralığı esas alınarak ilgili idare tarafından belirlenen periyodik kontrol ücreti, A tipi muayene kuruluşu tarafından bina sorumlusundan tahsil edilir.
(2) Bina sorumlusundan ve/veya asansör yaptırıcısından tahsil edilecek olan periyodik kontrol ücretinin azami % 10’u, protokol yapılacak ilgili idareye aktarılır. Periyodik kontrol ücretinin ilgili idareye aktarılacak kısmı, ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir ve ilgili idare ile imzalanacak olan protokolde yer alır.
…” denilmiş, aynı Tebliğin “Takip Kontrolü” başlıklı 18 inci maddesinin (6) ncı fıkrasında,
“(6) Kırmızı veya sarı renkli bilgi etiketi iliştirilmiş olan asansörün takip kontrolünde bina sorumlusundan ayrıca ücret talep edilemez. Bina sorumlusu ve/veya sözleşme yapılan asansör monte eden veya onun yetkili servisinden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle gerçekleştirilecek olan ikinci takip kontrolünden ayrıca ücret alınıp alınmayacağına dair esaslar, ilgili idare ile A tipi muayene kuruluşu arasında yapılacak olan protokol ile belirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
Son olarak 04.05.2018 tarih ve 30411 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliğinin “Periyodik Kontrol Ücretinin Tahsili” başlıklı 23 üncü maddesinde,
“(1) Periyodik kontrol ücreti, bina sorumlusundan KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir.
(2) Tescil öncesi ilk periyodik kontrol ücreti ise asansör yaptırıcısından periyodik kontrol ücretinin üç katı olacak şekilde KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir.
(3) İlgili idare tarafından talep edilmesi ve protokolde belirtilmesi durumunda EK-1’de yer alan taban ve tavan fiyat aralığında ilgili idarece belirlenen fiyatın azami % 10’unu protokol yapılan ilgili idareye A tipi muayene kuruluşunca aktarılır” denilmiş, aynı Yönetmeliğin “Takip Kontrolü” başlıklı 24 üncü maddesinin (5) inci fıkrasında,
“Kırmızı veya sarı renkli bilgi etiketi iliştirilmiş olan asansörün birinci takip kontrolünde bina sorumlusundan ayrıca ücret talep edilemez. Bina sorumlusu ve/veya sözleşme yapılan asansör monte eden veya onun yetkili servisinden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle gerçekleştirilecek olan ikinci veya sonraki takip kontrollerinden ayrıca ücret alınıp alınmayacağına dair esaslar ile ücret alınacaksa miktarına ilişkin detaylar ilgili idare ile A tipi muayene kuruluşu arasında yapılacak olan protokol ile belirlenir. Takip kontrol ücreti, periyodik kontrol ücretinden fazla olamaz” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, belediye sınırları içerisinde hizmete sunulan asansörlerin tescil ve periyodik kontrollerinin, belediyelerle A tipi muayene kuruluşu arasında yapılacak bir protokol aracılığıyla bu A tipi muayene kuruluşlarına yaptırılabileceği, bu protokolde muayene kuruluşu tarafından tahsil edilecek periyodik kontrol ücretinin belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşit olduğu, ancak gerek bina sorumlusundan gerekse de asansör yaptırıcısından tahsil edilecek periyodik kontrol ücretinin KDV dahil olarak tahsil edileceği, ilgili idare payının, idare karar organınca belirlenen fiyatın % 10’una kadar tespit edilebileceği ve takip kontrolü gereken asansörlerin takip kontrolünden ücret alınıp alınmayacağının protokolde belirlenebileceği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda Belediyenin konu ile ilgili yetkili birimi olan ……. Müdürlüğünce Başkanlık Makamından alınan ……. tarihli ve ……. sayılı olur ile Asansör Periyodik Muayene Komisyonu kurulduğu, komisyon marifetiyle de ……. tarihinde ……. A.Ş. firması ile …….. Belediyesi arasında ……. Beldesi sınırları içinde bulunan veya işletmeye yeni açılacak ola asansörlerin periyodik bakım ve lisanslaması için bir protokol imzalandığı görülmüştür. Sözü edilen protokolün, yüklenicinin yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 8 inci maddesinde,
“…
E) Periyodik Kontrol Hizmet Bedeli ……. ve ……. Belediyesi ile karşılıklı olarak Asansör Periyodik Kontrolleri İçin Yetkilendirilecek A Tipi Muayene Kuruluşlarına Dair Tebliğ (Sgm: 2015/24) ile belirtilen hizmet bedeline uygun şekilde her yıl yayımlanan yönetmelik kapsamında belirenmesi kararlaştırılmıştır. ……., AİBPKY’in 20/2 maddesine uygun şekilde İİP olarak periyodik kontrol ücretinin % 10’unu ……. Belediyesi’ne 3 aylık periyotlarda makbuz karşılığı aktarılır.
** Kırmızı etiket alan asansörlerde 30 gün süre ile, sarı etiket alan asansörlerde 60 gün süre ile takip muayenesi ücretsizdir. Aynı süre içerisindeki 2. Tekrar muayeneleri veya bu süre aşıldıktan sonra yapılan muayeneler ücretlidir.
…
V) Yıllık kontrol öncesinde bina sorumlusu yüklenicinin belirtmiş olduğu banka hesabına yatırdığı muayene ücretinin dekontu ve başvuru formunu ilgili ofise ulaştırılması ile kontrolleri yüklenici tarafından planlanacak ve bina sorumlularından randevu alınarak gerçekleştirilecektir.
…
İlgili İdarenin Yükümlülük ve Sorumlulukları
…
f) Yıllık kontrol faaliyetleri kapsamında bina sorumlusundan talep edilecek yıllık kontrol ücreti APKYATMKDT 17/1 maddesine APKYATMKDT 17/1 ek 7 de belirtilen ücret aralığı esas alınarak belirlenerek ilgili idare tarafından ilan edilir.
…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeleri ile sorumluların yapmış olduğu savunmalar ve eklerinin incelenmesinden, asansör kontrol işi ilgili firmaya yüklenimine verildikten sonra Belediyenin ilgili mevzuatı gereği tahsil etmesi gereken payın tahsil etmeyerek kamu zararına neden olunduğu, sorgu üzerine ……. TL’lik tahsilat gerçekleştirdikleri, bununla birlikte sorguda belirtilen kamu zararı hesabında, 04.05.4018 tarihli Yönetmelik değişikliği ile kırmızı etiket iliştirilen güvensiz asansörlerde ücret talep edilemeyecek takip kontrol süresinin 30 günden 60 güne, sarı etiket iliştirilmiş kusurlu asansörlerde ücret talep edilemeyecek takip kontrol süresinin 60 günden 120 güne çıktığı hususunun dikkate alınmadığı, dolayısıyla …….. TL’lik tutar ile ilgili ilişikli bir husus bulunmadığı, bununla birlikte geriye kalan ……. TL’lik kamu zararı tutarının firmadan tahsil edilmesi için Belediye tarafından yüklenici firmaya yazı yazıldığı, ancak bu tutarın tahsil edildiğine ilişkin herhangi bir belge gönderilmediği anlaşılmaktadır.
Üst Yönetici ……. ve Diğer Sorumlu ……. …….. tarihli Başkanlık oluru ile ……., ……. ve …….’ı asansörlerin periyodik bakım ve onarımı için kurulan komisyonda görevlendirmiş ve komisyon marifetiyle yetkili firma ile sözleşme imzalanmıştır. Bununla birlikte Başkanlık olurunda veya komisyon ile yüklenici firma arasında imzalanan sözleşmede Belediyeye aktarılması gereken payların mevzuata aykırı olarak tahakkuk ve tahsiline ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Kamu zararı, sözleşmenin uygulanması aşamasında ……. Müdürlüğü tarafından yerine getirilmesi gereken işlemlerin geciktirilmesi veya hiç yerine getirilmemesi sonucunda oluşmuştur. Dolayısıyla yukarıda yer verilen kişilerin kamu zararından sorumlu tutulmalarına karar verilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, ……. Belediyesinin ……. yılı için belediye sınırları içindeki binalarda insan ve yük taşıma amacıyla kullanılan asansörlerin periyodik, takip ve tescil kontrolü maksadıyla yetkilendirdiği A tipi muayene kuruluşuyla akdettiği protokole göre karşılıklı olarak tespit edilen asansör kontrol ücreti üstünden hesaplanan ilgili idare paylarının tahakkuk ve tahsil edilmemesi sonucu kamu gelirlerinde artışa engel olmak suretiyle ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda,
Üst Yönetici ……. ve Diğer Sorumlu ……. ile Raporda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ……., ……. ve …….’ın sorumluluklarının bulunmadığına,
Kırmızı ve sarı etiket iliştirilen asansörlerin ücretsiz bakım süreleri dikkate alınmadan fazla kamu zararı hesabı yapıldığından mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ……. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Belediye tarafından ilgili mevzuatı gereği tahsil edilmesi gereken payların tahsil edilmemesi sonucu oluşan …….. TL kamu zararının,
……. TL’si ……. tarih ve ……. numaralı tahsilat makbuzu ile, ……. TL’si ……. tarih ve ……. numaralı muhasebe işlem fişi ile olmak üzere toplam …….. TL’si ahizi ……. A.Ş.’den tahsil edildiğinden bu tutarla ilgili olarak ilişilecek husus kalmadığına,
Geriye kalan …….. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi …….’ya tek başına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.