Araç Kiralama İşi Fazla Ödeme
…… Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü tarafından alımı gerçekleştirilen “Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”nde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralaması için ödenen aylık kiralama bedelinin mevzuatta belirlenen sınırı aşması neticesinde …… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
237 sayılı Taşıt Kanununun “Kanunun şümulü” başlıklı 1 inci maddesinde; mahalli idarelerin bu Kanun kapsamında olduğu, 12 nci maddesinde ise; hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeli olup olmayacağı ve diğer hususlara ilişkin esas ve usûllerin Cumhurbaşkanınca saptanacağı belirtilmiş ve maddeye dayanılarak “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usûller” yürürlüğe konulmuştur.
Esas ve Usûller’in “Genel esaslar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“…
(2) (Ek: 15/9/2014 - 2014/6814 md. 2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç)1 hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre araç kiralama hizmet alımlarında, şoför giderleri hariç aylık araç kiralama ücreti, taşıtın harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini geçmemelidir.
Yapılan inceleme neticesinde, …… tarihinde onayı verilen ve Yüklenici …… Oto Kiralama …… San. ve Tic. A,Ş’den hizmet alımı suretiyle temin edilen …… aracın harcama talimatının verildiği yıl olan 2017 yılı Ocak ayı kasko değerinin …… TL olduğu görülmüştür. Bu veriler dikkate alındığında; aylık kiralama bedeli üst sınırı, …… TL (……)’dir. Ancak idarenin kiralamış olduğu aracın aylık kiralama bedeli KDV hariç …… TL’dir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü,
Anılan Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde;
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmü,
Aynı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
…
Esas alınır.
Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.” hükmü mevcuttur.
Yukarıda aktarılan hükümler çerçevesinde; mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması sonucu oluşan kamu zararından, ödeme emri belgesini düzenleyen olarak gerçekleştirme görevlisi ile söz konusu belgeyi imzalayan ve onaylayan harcama yetkilisinin sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.
Sorumlular savunmalarında; sorguda aracın kasko değerinin hatalı hesaplandığını, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde sorgu konusu aracın kasko değerinin …… TL değil …… TL olduğunu, kasko değerinin %2’sinin ise …… TL (……*0,02) olması dolayısıyla kiralanan araca ödenen KDV hariç …… TL nedeniyle Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 6 ncı maddesine aykırı bir durumun söz konusu olmadığını ve kamu zararı oluşmadığını ifade etmişlerdir.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinde; “…Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. …” hükmüne göre sorgu konusu kiralama için harcama talimatı …… tarihinde verildiği için 2017 yılı Ocak ayı kasko değerinin esas alınması gerekmektedir. Sorguda da söz konusu aracın 2017 yılı Ocak ayı kasko değeri olan …… TL esas alınmıştır. Savunmada …… TL olduğu iddia edilen kasko değeri 2017 yılı Ocak ayı kasko değeri değil, 2019 yılı Ocak ayı kasko değeridir. Dolayısıyla sorumluların kamu zararı oluşmadığı yönündeki savunmalarının aksine söz konusu araca aylık kiralama bedeli olarak ödenen KDV hariç …… TL ile aracın kasko değerinin %2’si olan …… TL (……*0,02) arasındaki fark kamu zararına sebebiyet vermiştir.
Bu itibarla; Bayraklı Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü tarafından alımı gerçekleştirilen “Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”nde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralaması için ödenen aylık kiralama bedelinin mevzuatta belirlenen sınırı aşması neticesinde oluşan …… TL kamu zararının;
…… TL’sinin; Harcama Yetkilisi (Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdür Vekili) …… KARASU ile Gerçekleştirme Görevlisi (Kameraman) ……’a,
…… TL’sinin; Harcama Yetkilisi (Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdür Vekili) …… KARASU ile Gerçekleştirme Görevlisi (Kameraman) ……’a,
müştereken ve müteselsilen
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine;
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.