Fiyat farkı
….. Belediyesi tarafından birim fiyat teklif usulü ile …. tarihinde ihale edilen, …. TL sözleşme bedelli, …. Şirketi yüklenimindeki “…..” işinde Belediyenin …. Müdürlüğüne ait araçlarda kullanılacak akaryakıt alımları için fiyat farkı hesaplamaları yapılırken ihale tarihinde geçerli petrol ve LPG ürünlerinin fiyatını temsil eden Al değişkeni ile sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihte geçerli petrol ve LPG ürünlerinin fiyatını temsil eden A2 değişkeni için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan bayi satış fiyatlarının dikkate alınmaması nedeniyle fiyat farkı hesaplamasının hatalı yapılması sonucunda ….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararının “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan elektrik, doğal gaz, ilaç, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış petrol gazı ürünleri alımlarında uygulanacak fiyat farkının bu Esaslara göre hesaplanacağı, belirtilmiştir.
Esasların “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“…
ç) Fiyat farkı: Birim fiyat sözleşmelerde idareye teslim edilen mal kalemleri için; götürü bedel sözleşmelerde ise toplam teslim yüzdelerine göre teslim edilen mal miktarları için bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,
…
e) Güncel endeks veya fiyat: Sözleşme hükümlerine göre malın idareye teslim edilmesi gereken veya erken teslim hallerinde teslim edildiği aya ait endeksi veya fiyatı,
…
i) Petrol ve LPG ürünleri fiyatı: Petrol ve LPG ürünlerinde bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip olduğu EPDK tarafından belirlenen ilk sekiz akaryakıt ve LPG dağıtım şirketince, ihalesi yapılan petrol ve LPG ürünü için EPDK’ya bildirilen ve EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, ilk sekiz dağıtım şirketinin tamamının ihalesi yapılan petrol ve LPG ürünü için fiyat bildirmemesi halinde bunlardan fiyat bildirenlerin fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını,
ifade eder. ” denilmektedir.
“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5 inci maddesinde ise;
“Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F= (Mx B) x [(A2/A1)-1]
Fiyat farkı hesabında;
a) F: Fiyat farkı tutarını (TL),
b)M: Birim fiyat sözleşmelerde idareye teslim edilen mal kalemi miktarını; götürü bedel sözleşmelerde ise toplam teslim yüzdesini,
c) B: Sözleşme fiyatını,
ç) A1;
1) Petrol ve LPG ürünleri için, ihale tarihinde geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatını,
…
d) A2;
1) Petrol ve LPG ürünleri için, sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihte geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatını,
ifade eder.”
denilerek fiyat farkının nasıl hesaplanacağı anlatılmıştır.
Ayrıca yine mezkûr Esasların “Uygulama esasları” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“…
(10) 5015 sayılı Kanun çerçevesinde EPDK tarafından belirlenen petrol ürünlerinden benzin türleri, gazyağı, motorin türleri, kalorifer yakıtı ve fuel oil türleri ile 5307 sayılı Kanun çerçevesinde EPDK tarafından belirlenen LPG ürünleri için fiyat farkı uygulamasına esas fiyatlar EPDK tarafından izlenerek internet sayfasında yayımlanır. ”
hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıdaki yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, idarelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapmış oldukları mal alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplamalarını mezkûr Esasların 5 inci maddesinde belirtilen formüle ve formülde yer alan değişkenlere göre yapması gerekmektedir. Ayrıca akaryakıt fiyat farkı ödemeleri yapılırken 5 inci maddede belirtilen formülde yer alan Al değişkeni (ihale tarihinde geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatı) ile A2 değişkeni için (sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihte geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatı) 6 ncı maddenin 10 uncu fıkrasına göre EPDK tarafından 4 üncü maddenin (i) bendinde belirtilen hüküm çerçevesinde ilan edilen fiyatlar dikkate alınmalıdır.
Yüklenici firma ….. Şirketi ile Belediye arasında ….. tarihinde imzalanan “……” İşine ait sözleşmenin “Fiyat farkı” başlıklı ….. maddesinde;
“ …. Fiyat farkı hesaplanacaktır. 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2013/5216 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre fiyat farkı verilecektir.
….Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. ”
hükümlerine yer verilmiştir.
….. tarihinde ihale edilen “…..” işi kapsamında ….. Müdürlüğüne ait araçlarda kullanılmak üzere yüklenici firmadan 95 Oktan Kurşunsuz Benzin, Diğer Motorin (Euro Dizel) ve Motorin akaryakıt alımı yapıldığı, söz konusu akaryakıtların sözleşme birim fiyatlarının sırasıyla ….TL (KDV dâhil ….), ….TL (KDV dâhil …..) ve ….TL (KDV dâhil ….) olduğu, yüklenici firma ile yapılan sözleşmede mezkûr ihale konusu akaryakıt alım işi için 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2013/5216 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre fiyat farkı verileceğinin hüküm altına alındığı ve hakediş ödemeleri yapılırken de fiyat farkı hesaplamasında anılan Kararda belirtilen fiyat farkı hesaplama formülünün kullanıldığı anlaşılmıştır.
Akaryakıt fiyat farkı ödemelerinin hesaplaması yapılırken fiyat farkı hesaplama formülünde yer alan Al değişkeni (ihale tarihinde geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatı) ile A2 değişkeni için, (sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihte geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatı) EPDK tarafından Kurumun internet sayfasında yayımlanan bayi satış fiyatlarının dikkate alınmadığı, bu sebeple fiyat farkı hesaplamasının hatalı yapıldığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin (g) bendinde mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, kamu zararının sebeplerinden birisi olarak sayılmış olup, Belediye tarafından yüklenici firmaya fazla fiyat farkı ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 32 ve 33 üncü maddeleri gereğince hatalı fiyat farkı hesaplanması sonucu yükleniciyi firmaya fazla ödeme yapan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile diğer gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla fiyat farkı hesaplama tablosunu düzenleyen ve onaylayan ……’ın sorumluluğu bulunmaktadır.
Yapılan incelemede; sorgu konusu hususa ilişkin olarak sorumlular tarafından savunma gönderilmemekle birlikte, Mali Hizmetler Müdürü ….. tarafından gönderilen savunma ekinde yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde, ….. Şirketi yüklenimindeki “…..” kapsamında Belediyenin ….. Müdürlüğüne ait araçlarda kullanılacak akaryakıt alımları için yapılan fiyat farkı hesaplamasının yanlış yapılması sonucu oluşan toplam ….. TL kamu zararının, ….. tarihli ve …..işlem numaralı banka dekontu ile Ahiz ….. Şirketinden tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; …. Belediyesi tarafından birim fiyat teklif usulü ile …. tarihinde ihale edilen, ….. TL sözleşme bedelli, ….. Şirketi yüklenimindeki “….” işinde Belediyenin ….. Müdürlüğüne ait araçlarda kullanılacak akaryakıt alımları için fiyat farkı hesaplamaları yapılırken ihale tarihinde geçerli petrol ve LPG ürünlerinin fiyatını temsil eden Al değişkeni ile sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihte geçerli petrol ve LPG ürünlerinin fiyatını temsil eden A2 değişkeni için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan bayi satış fiyatlarının dikkate alınmaması nedeniyle fiyat farkı hesaplamasının hatalı yapılması sonucunda oluşan ….. TL kamu zararının ahizi …..Şirketi’nden …. tarihli ve ….. işlem numaralı banka dekontu ile tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.