Sosyal denge tazminatı
…. Belediyesinde ….. Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten sözleşmeli personel …..’e, …. Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten sözleşmeli personel …..’ye ve ….. Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten sözleşmeli personel …..’ya “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde” müdür unvanlı kadrolarda bulunanlar için öngörülen tutar üzerinden sosyal denge tazminatı ödenmesi sonucunda ….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Belediyelerde sözleşmeli personel istihdamı 5393 sayılı Belediye Kanununun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinde düzenlenmiş olup söz konusu maddede;
“Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir... ” amir hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri ” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“A) Memur:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
“B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”
Yine aynı Kanunun ‘‘Vekâlet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde;
“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir. Bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekâlet asildir.
Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebilir. ”
hükümlerine yer verilmiştir.
Ayrıca, 17.05.1987 tarihli ve 19463 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 99 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nde;
“2. Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir. ”
hükmü bulunmaktadır.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde;
“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir.” hükmüne yer verilmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesinde;
“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuatta; boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebileceği, asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülebileceği, sosyal denge tazminatının ödenmesine belediye meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı arasında sözleşme yapılabileceği, belediyelerin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği, sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ile kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenebileceği hüküm altına alınmıştır.
Belediye Meclisinin …. tarih ve ….. sayılı Kararına istinaden işveren olarak ….Belediyesi ile kamu görevlilerini temsilen …. (…… Sendikası) arasındaki görüşmeler sonucunda …. tarihinde anlaşmaya varılarak …. madde ile hüküm altına alınan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin …. tarihinde başlayıp, …. tarihinde sona erdiği tespit edilmiştir.
Anılan Sözleşmenin “Sosyal denge tazminatı” başlıklı …. inci maddesinde;
“a) Sosyal Denge Tazminatı işveren tarafından her ayın maaş günü ödenen meblağı kapsar.
…
Bu çerçevede, tüm memur ve sözleşmeli personele aylık net ….TL, müdürlük görevine ücretsiz vekâlet edenler, tedviren ve 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi gereği görevlendirilen personele aylık net ….TL,
Ayrıca bu görevlendirmelerde geçici olanlara üç aydan fazla devam eden kısmı için aylık net ….TL ödenir.” denilmektedir.
Adı geçen kişilerin müdürlük kadrolarında görevlendirmelerine dair onay yazıları incelendiğinde; söz konusu müdürlük kadroları için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen şartları taşıyan personel bulunmadığı, dolayısıyla görevlendirmelerin tedviren yapıldığı anlaşılmaktadır.
…. Belediyesi ile …. arasında …. tarihinde akdedilen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi ile Belediyede görev yapan memur, sözleşmeli personel, müdürlük görevine ücretsiz vekâlet edenler ile tedviren ve 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi gereği görevlendirilen personele ….-…. tarihleri arasında ödenecek; sosyal denge tazminat tutarları belirlenmiştir.
Bu çerçevede anılan sözleşmeye istinaden memur ve sözleşmeli personele aylık net …. TL, müdürlük görevine ücretsiz vekâlet edenler ile tedviren ve 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi gereği görevlendirilen personele aylık net …. TL, yapılacak görevlendirmelerde geçici olanlara ise üç aydan fazla devam eden kısmı için aylık net …. TL sosyal denge tazminatı ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Sorumlular savunmalarında; müdürlük kadrosuna vekalet edilmesi nedeniyle yapılan sosyal denge ödemesinin “İLO Sözleşmesi refahından” faydalanılarak ödendiğini, kamu zararı raporunda belirtildiği gibi eşitlik ilkesine aykırı bir yorum yapıldığında sözleşmeli personellerin fiilen yaptığı görev nedeniyle bu haktan mahrum kalınacağını, sosyal denge tazminatının kişilerin kadrolarına göre değil, fiilen yaptıkları göreve göre ödendiğini, zira geçici görevli personele geçici görevinden, atanan personele atandığı görevinden dolayı ödeme yapıldığını ifade etmişlerdir.
Ayrıca; Harcama Yetkilisi ….. da savunmasında; Müdürlükle ilgili yapılan görevlendirmenin tedviren bir görevlendirme olduğunu, söz konusu görevin ifası ile ilgili almış oldukları sorumluluk ve riskler nedeniyle, personele ödenecek olan sosyal denge tazminatı tutarları belirlenirken kişilerin kadrolarının değil fiilen yaptıkları görevlerinin dikkate alındığını, taraflarına ödenen sosyal denge tazminatı tutarının yüksek tutularak ödendiğini ve bu şekilde eşitlik ilkesinin sağlanmaya çalışıldığını beyan etmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, belediye ile sendika arasında akdedilen sözleşme ve sorumluların göndermiş oldukları savunmalar birlikte ele alındığında; ….. Belediyesinde 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi gereğince çalıştırılan sözleşmeli personelden müdürlük kadrolarına tedviren görevlendirilenlere, yapılan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde” müdür unvanlı kadrolarda bulunanlar için öngörülen tutarın ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; …. Belediyesinde …. Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten sözleşmeli personel ….’e, …. Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten sözleşmeli personel ….’ye ve …. Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten sözleşmeli personel ….’ya “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde” müdür unvanlı kadrolarda bulunanlar için öngörülen tutar üzerinden sosyal denge tazminatı ödenmesi konusunda kamu zararı oluşmayan ….. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına;
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.