Gecikme cezası
….. yüklenimindeki …. TL bedelli “….. İşi”nin Belediye ile yüklenici arasında …. tarihinde imzalanan sözleşmede belirtilen süreye uygun olarak bitirilmediği ve süresinde bitirilmeyen mezkûr yapım işi için sözleşme bedeli üzerinden hesabı yapılacak gecikme cezası bedelinin tahsil edilmemesi sonucunda …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu, maddesinde;
“İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.
Belediye ile yüklenici …. arasında imzalanan “….. İşi”ne ilişkin Sözleşmenin “Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı … ncı maddesinde;
“… Bu sözleşme birim fiyat sözleşme olup ihale dokümanında yer alan ön ve kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tarifelerine dayalı olarak, idarece hazırlanmış birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan …. TL bedel üzerinden akdedilmiştir. ”
“ İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı …. maddesinde;
“.. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren … gün içinde Yapım işleri Genel şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.
….Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren …. gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilemez. ”
“Teminata ilişkin hükümler” başlıklı …. maddesinde ise;
“…
… Yüklenici …. TL(…. Türk Lirası) kesin teminat vermiştir. ”
“Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı …. maddesinde;
“… Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az …. gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.
….Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %... oranında gecikme cezası uygulanır.
….İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
…..Gecikme cezaları ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın Yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinden kesilir. Bu cezaların hakediş ödemelerinden karşılanamaması halinde Yükleniciden ayrıca tahsilat yapılır.
….Kısmı kabul öngörülmeyen işlerde işin tamamının bitirilmemesi halinde, günlük gecikme cezası sözleşme bedeli üzerinden alınır. ”
hükümlerine yer verilmiştir.
Ayrıca 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13 üncü maddesinde;
“Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve s yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;
a)Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumandan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,
…
Yükleniciye iade edilir.
Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumana olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir. şeklinde ifade edilmiş olup, söz konusu kesin teminata ilişkin benzer hükümlere Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45 inci maddesinde de yer verilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 29 uncu maddesinden; yüklenicinin mezkûr işi sözleşmesinde belirtilen sürede tamamlayıp geçici kabule hazır hale getirmesi gerektiği, aksi takdirde gecikilen her gün için yüklenici adına sözleşmesinde kararlaştırılan günlük gecikme cezasının uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen sözleşme hükümlerinden ise, ihale konusu yapım işine yer tesliminin yapıldığı tarih itibariyle başlanılacağı, mezkûr işin bitirilmesi için işe başlanılan tarihten itibaren yükleniciye … günlük süre verileceği, belirtilen süre içerisinde yüklenicinin işi bitirememesi halinde ise gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %....’sı oranında gecikme cezası uygulanacağı belirtilmiştir. Ayrıca Belediye ile yüklenici …. arasında “…. İşi” için imzalanan sözleşmenin birim fiyat sözleşme bedelinin ise …. TL olduğu, yüklenicinin Belediye tarafından işyeri tesliminin yapıldığı …. tarihinde ihale konusu işe başladığı, Belediye ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmeye göre işin bitirilmesi gereken tarihin ise işe başlama tarihinden …. gün sonrasına isabet eden …. tarihi olduğu ve anılan yapım işi için yüklenici tarafından herhangi bir süre uzatımı talebinde bulunulmadığı tespit edilmiştir.
Yüklenici işyeri teslim tarihi olan ….. tarihinde ihale konusu ….. yapım işine başlamış, ancak Belediyenin …. tarihli …. Olur yazısı ile mevcut fiziki şartlar, trafik akışına faydası ve ayrıca kurumun varlıklarının daha etkin kullanılabilmesi gibi sebeplerden dolayı yapımı tamamlanan … adet ….yeterli olacağından bahisle …. kayıt numaralı …. yapım işi, %....seviyesinde iken …. tarihinde iş eksilişine gidilerek sonlandırılmıştır. Yapımı tamamlanan …. Belediyenin …. Müdürlüğü tarafından gerekli kontroller yapılarak teslim alınmıştır. İhale konusu işin kesin kabulü yapıldıktan sonra ise Belediye tarafından mezkûr yapım işi için yükleniciden alınan …. TL kesin teminatın tamamı …. tarihli ve ….yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile yükleniciye iade edilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, yüklenicinin süre uzatımı talebinde bulunmadığı da göz önüne alındığında ihale konusu yapım işinin …. tarihinde bitmesi gerekirken sadece %....’lik kısmı …. tarihinde bitmiş olup, işin süresinde bitirilememesi sebebiyle gecikilen …. gün için Belediye ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının uygulanması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler neticesinde, gerek hakediş raporları düzenlenirken gerekse kesin teminatın iadesi sırasında işin süresinde bitirilmemesi sebebiyle sözleşme bedeli üzerinden hesabı yapılacak …. günlük gecikme cezası bedelinin kesilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmış olup, işin sözleşmede belirtilen sürede bitirilememesi sebebiyle Belediye tarafından tahsil edilmesi gereken gecikme cezası bedelinin yükleniciden tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
Oluşan kamu zararından; mevzuata aykırı olarak … günlük gecikme cezası bedelini tahsil’ etmeyen ve hakediş raporunu onaylayan … Müdür Vekili ….’ün, Mimar …..’in, İnşaat Teknisyeni ….’nın ve İnşaat Teknikeri ….’in sorumluluğu bulunmaktadır.
Yapılan incelemede; sorgu konusu hususa ilişkin olarak sorumlular tarafından savunma gönderilmemiş olmakla birlikte, Mali Hizmetler Müdürü ….’nun göndermiş olduğu savunma ekinde yer alan belgelerin incelenmesinde, …. yüklenimindeki “…. İşi”nin sözleşmede belirtilen süre içinde yüklenici tarafından bitirilememesi sebebiyle tahsil edilmesi gereken …. günlük gecikme cezası bedelinin Belediye tarafından tahsil edilmemesi sonucu oluşan toplam …. TL kamu zararının …. tarihli ve …. numaralı tahsilat makbuzu ile Ahiz ….’den tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla; ….. yüklenimindeki “….. İşi”nin sözleşmede belirtilen süre içinde yüklenici tarafından bitirilememesi sebebiyle tahsil edilmesi gereken …. günlük gecikme cezası bedelinin Belediye tarafından tahsil edilmemesi sonucu oluşan toplam ….. TL kamu zararının, ….. tarihli ve ….numaralı tahsilat makbuzu ile Ahiz ….’den oluşan tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.