Vazgeçilen imalat kalemleri fiyatlandırması
…… LTD.ŞTİ’ ye …… tarihinde ihale edilen ……Mahallesi …… Kentsel Dönüşüm Konutları Yapılması İşinde; zorunlu proje değişiklikleri nedeniyle yapımından vazgeçilen imalat kalemlerinin fiyatlandırılmasında mevzuata aykırı işlem yapılması sonucunda …… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
…… tarihinde akdedilen işe ait sözleşmenin; 6.1. maddesinde, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olduğu, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen toplam bedelin esas alınacağı, 27 ve 28 inci maddelerinde ilave işler, iş eksilişi ile sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelinin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci maddesinde aynen;
“Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti
Madde 22 - (1) 12 nci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler,
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.” denilmektedir.
Ayrıca Yüksek Fen Kurulunun, anahtar teslimi götürü bedel yapım işlerinde yapımından vazgeçilen iş kalemlerinin fiyatlarının tespitine yönelik olarak istikrar kazanmış birçok kararında; yapımından vazgeçilen iş kalemlerine ait birim fiyatların, sözleşme eki Y.İ.G.Ş.’nin 22 nci maddesinin kıyasen uygulanmak suretiyle, bu maddede öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Anahtar teslim götürü bedelle ihale edilen işlerde yapılacak olan imalatların yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere uygulama projesine uygun olması ayrıca ihale şartnamesi ve sözleşmesinde; iş artışlarında veya iş eksilişlerinde ödenecek ve/veya kesilecek iş kalemlerinin ne şekilde ödeneceğine ve/veya kesileceğine ilişkin bir hüküm bulunmaması halinde, Y.İ.G.Ş.’nin 22 nci maddesi gereğince yeni ve güncel fiyatların belirlenmesi gerektiği ve yaklaşık maliyette öngörülmeyen yeni birim fiyatlı imalatlar ile yapılmasından vazgeçilen imalatların fiyatlandırılmasının yöntem paralelliği içerisinde yapılmasının işin tabiatına ve hakkaniyete de daha uygun düşeceği açıktır.
Yerinde denetim kapsamında yapı denetim görevlilerince yapılan tespitlerde ve mukayeseli olarak düzenlenen …… nolu kesin hakediş üzerinde yapılan incelemede; yaklaşık maliyette yapılması öngörülmeyen imalat kalemlerinin yeni birim fiyatlarının, Y.İ.G.Ş.’nin 22 nci maddesi esas alınarak ve uygulama ayına ait yerel rayiçlerin kullanıldığı analizlerde uygulama ayına (…… yılı) ait rayiçler üzerinden indirim uygulanmaksızın belirlendiği, vazgeçilen imalatlarda ise, yaklaşık maliyette yer alan …… fiyatlarına %...... ihale tenzilatı uygulanmak suretiyle kesinti yapıldığı; kontrol teşkilatınca bu durumun fark edilerek, yüklenicinin de imzası olan …… tarihli tutanağa bağlandığı, ancak tutanakla yükleniciden kesilmesi gereken tutarın tahsil edilmediği görülmüştür. Esasen, artan ve eksilen imalat kalemlerinin her ikisinin de aynı birim fiyat yöntemiyle hesaplanması şeklindeki uygulama gerek Yüksek Fen Kurulunun istikrar kazanmış kararlarına gerekse ihale mevzuatındaki düzenlemelere daha uygun, aynı zamanda hem idare hem de yüklenici açısından hakkaniyete daha yakın bir hesap şeklidir.
Yapılan incelemede; sorumlular tarafından yapılan savunma ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde, sorguda belirtilen …… TL tutarındaki kamu zararının …… tarih ve …… nolu tahsilat makbuzu tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla……. Tic. LTD.ŞTİ’ye ……. tarihinde ihale edilen …… Mahallesi ……. Kentsel Dönüşüm Konutları Yapılması İşinde; zorunlu proje değişiklikleri nedeniyle yapımından vazgeçilen imalat kalemlerinin fiyatlandırılmasında mevzuata aykırı işlem yapılması sonucunda oluşan …… TL kamu zararının, …… tarih ve ……. nolu tahsilat makbuzu ile ahiz …… LTD.ŞTİ’den tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.