Aile yardımı
Meclis üyesi arasından Belediye Başkan yardımcısı olarak görevlendirilen ….’a mevzuata aykırı olarak aile yardımı ödeneği verilmesi suretiyle …… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Aile yardımı ödeneği” başlıklı 202’nci maddesinde, “Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir. Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500, çocuklarından herbiri için de 250 gösterge rakamının (72 nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir. ...” denilmektedir.
Aynı Kanun’un 203’üncü maddesinde aile yardımı ödeneğinin devlet memurlarına her ay aylıklarıyla birlikte ödeneceği, 204’üncü maddesinde memurun eş için ödenen aile yardımı ödeneğine evlendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanacağı, 205’inci maddesinde ise memurun eş için ödenen aile yardımı ödeneği hakkını eşinden boşanma veya eşinin ölümü hallerini takip eden aybaşından itibaren kaybedeceği belirtilmiştir.
Görüleceği üzere, aile yardımı 657 sayılı Kanun ile memurlar için yapılmış düzenlemedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesinde, belediyelerde belediye meclis üyelerinin belediye başkanının onayı ile belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirilebileceği, bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3’ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenen aylık ödeneğin verileceği ve kendilerinin taleplerine göre bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkilendirilebileceği, ancak yapılan görevlendirmenin, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmeyeceği ve yapılan görevlendirmenin belediye meclisinin görev süresini aşamayacağı hükme bağlanmıştır. 5393 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesine göre, başkan yardımcılığına görevlendirme başkana, verilecek ödenek miktarını belirleme meclise ait yetkidir. Meclis üyesi içinden görevlendirilen başkan yardımcısına verilen ödenek aylık olmadığı gibi bu kişi de memuriyet hak ve yetkilerine sahip değildir.
5393 sayılı Kanun'un "Belediye başkanının özlük hakları" başlıklı 39’uncu maddesinin son fıkrasında, "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca Devlet memurları ile bakmakla yükümlü bulundukları için uygulanan sosyal hak ve yardımlar, aynı esas ve usullere göre belediye başkanları ile bakmakla yükümlü bulundukları için de uygulanır." denilerek Başkan için devlet memuruna tanınan sosyal hak ve yardımlardan yararlanacağına dair düzenleme yapılmışken, aynı Kanun'un 49 'uncu maddesi gereği görevlendirilen Başkan yardımcısının bu haklardan yararlanacağına dair düzenleme yapılmamıştır.
Meclis üyesi arasından görevlendirilen Başkan Yardımcısına 657 sayılı Kanun hükümleri kıyas yapılmak suretiyle uygulanamaz. Meclis üyesi arasından görevlendirilen Başkan Yardımcısı memuriyet kadrosunda veya sözleşmeli pozisyonda istihdam edilmemektedir. Meclis üyesi arasından görevlendirilen Başkan Yardımcısı ile memur kökenli Başkan Yardımcısı arasında hukuksal farklar vardır. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir ki bu Anayasa’daki eşitlik ilkesinin ihlali anlamına gelmez. Meclis üyesi arasından görevlendirilen Başkan Yardımcısı ödenek mukabili çalışmakta olup 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesindeki düzenlemeye tabidir. Özel bir düzenleme olmadığı müddetçe kendileri hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun hükümleri uygulanamaz.
Belediye meclis üyesi ……. ……. gün ve ……. sayılı Belediye Başkanı …….’in oluruyla 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereği Belediye Başkan Yardımcılığına görevlendirilmiştir. Belediye Meclisinin ….. gün ve …… sayılı kararında, “5393 sayılı Belediye Kanununun 49. Maddesi gereğince; Belediye Başkan Yardımcısı olarak Belediyemizde görevlendirilecek olan başkan yardımcılarının maaşının, Belediye Başkanına verilen ödeneğin 2/3’ünü aşmamak üzere belirlenmesi oybirliğiyle kabul edildi.” denilerek kanuni tavan üzerinden ödenek verilmesi belirlenmiştir. 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesine göre meclis üyeleri arasından görevlendirilen başkan yardımcısına verilen ödenek hiçbir halde başkana verilen ödeneğin 2/3’ünü geçemeyeceğinden, aile yardımı ödemesi ile Kanunen belirlenen sınır aşılamayacaktır.
Sorumlular savunmalarında “Dönem belediye başkanı …… ile sorgu konusu …….’ın maaş bordroları incelendiğinde kanunda belirtilen 2/3’ü aşmama şartını taşıdığı” ifade edilse bile konu meclis üyeleri arasından seçilen Belediye Başkanına aile yardımı verilip verilmeyeceği ile ilgilidir. Aile yardımı ile birlikte Belediye Başkanına verilen ödeneğin 2/3’ü aşılsa da aşılmasa da meclis üyeleri arasından seçilen belediye başkan yardımcısına aile yardımı verilemez.
Bu anlamda meclis üyeleri arasından seçilen Belediye Başkan yardımcıları memur sayılamayacaklarından aile yardımından yararlanmaları da mümkün değildir. Yapılan aile yardımı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Aile yardımı ödeneği” başlıklı 202’nci maddesine aykırı olduğundan kamu zararı oluşturmaktadır. Meclis üyesi arasından görevlendirilen Başkan Yardımcısının eşi çalışsın/çalışmasın Kanunen aile yardımı ödenmemesi gerekir ki, Kanuna aykırı bu ödemeden harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sorumludur.
Bu itibarla Meclis üyesi arasından Belediye Başkan yardımcısı olarak görevlendirilen .........’a mevzuata aykırı olarak aile yardımı ödeneği verilmesi sonucu oluşan …… TL kamu zararının;
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi ……. ile Gerçekleştirme Görevlisi ……’a
………..
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.