Özel hizmet tazminatı ve vekalet farkı
A) …….. Belediyesinde muhasebeci kadrosunda olan ……..’e %68 oranı yerine %100 ve %135 oranlarından özel hizmet tazminatının ödenmesi suretiyle …….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin uygulanmasına ilgili yıllarda devam olunacağı ilgili yıl Bakanlar Kurulu Kararlarında belirtilmiş, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin uygulanacağına karar verilmiştir. 2006/10344 sayılı Karar’ın 3’üncü maddesinde;
“(1) a) I sayılı Cetvelin (A), (D), (E), (F), (G) ve (H) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (A), (B) ve (D) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde;
1) Kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinde yer alan kadro unvanları,
2) Kamu iktisadi teşebbüslerinin 233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere göre tespit olunan kadro unvanları,
3) (1) ve (2) numaralı alt bentler dışında kalan çeşitli mevzuat hükümlerine göre verilmiş unvanlı ve unvansız kadrolarda, kadro veya görev unvanları,
b) I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri,
c) III sayılı Cetvelde yer alan diğer tazminatların ödenmesinde Cetveldeki düzenlemeler,
esas alınır.
10’uncu maddesinde ise,
“Kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bir derece verilenler ile kazanılmış hak aylık dereceleri 657 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kadro derecelerinin üzerine yükseltilenlerin zam ve tazminatları; bulundukları kurumda, yükselinen derecede kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadroların dereceleri için öngörülen puan ve oranlar esas alınarak ödenir. Aylıklarının yükseltildiği derecede, 190 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere ekli kurumlarına ait cetvellerde kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadro unvanı bulunmayanlara, bulundukları kadro derecelerinin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesine devam olunur.”
hükümleri yer almaktadır.
2006/10344 sayılı Karar’ın yukarıda yer verilen hükümlerine göre tazminatların ödenmesinde kadro derecesi esas alınacaktır. Kararnamenin II sayılı Cetvelinin Özel Hizmet Tazminatı kısmı Grup 15’de müdür ve sayman ile bunların yardımcılarından kadro derecesi 4 olanlar ile kadro derecesi 1-4 olan muhasebecilere %68 oranında özel hizmet tazminatı ödeneceği belirtilmiştir. 11.05.2006 gün ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 160 Seri numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” başlıklı kısmının 13’üncü sırasında, Muhasip veya Muhasebecilerden l, 2, 3 ve 4 üncü derecelerdeki kadrolara atanmış bulunanlara II sayılı Cetvelin (A) Üst Yönetim ve Genel İdare Hizmetleri bölümünün 15 inci Grup 4 üncü sırasına göre özel hizmet tazminatı ödeneceği açıklaması yapılmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; 1’nci dereceli muhasebeci kadrosunda olan …….’e 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ile 160 Seri numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar bağlamında özel hizmet tazminatının %68 oranında ödenmesi gerektiği halde %100-%135 oranlaından yapıldığı anlaşılmıştır. Özel hizmet tazminatının %68 yerine %100-%135 oranlarından hesaplanması sonucu yapılan ödemelerde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ……….’e Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara aykırı olarak verilen özel hizmet tazminatı sonucu oluşan …….. TL kamu zararının;
………… TL’sinin Harcama Yetkilisi …….. ile Gerçekleştirme Görevlisi ……’a
……….
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
B) Mali Hizmetler Müdürlüğüne vekaleten görevlendirilen ……..’in Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğindeki “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma” şartını sağlamadığından dolayı vekaletten görevlendirilemeyeceği, Müdürlüğe vekalet sırasında fark ödemelerinin verilmesi suretiyle …….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 175’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, “Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.” denilmektedir.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 7’nci maddesinin birinci fıkrasında,
“5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak.
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak…”
hükmü yer almaktadır.
2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde,
“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir…” denilmektedir.
Ek ödemenin düzenlendiği 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9’uncu maddesi ise, “ ...Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekâlet ettirilenlere, vekâletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekâlet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekâlet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) taşıması kaydıyla vekâlet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekâlet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir...” şeklindedir.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bir görevin vekâleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekâleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple, vekalet eden personele asaleten atanmadaki tüm şartları taşıması kaydıyla vekalet ücreti ve vekaletten kaynaklı farkların ödenmesi mümkün olmaktadır.
Dosya kapsamının bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ……… tarihinde açıktan odacı olarak atanan …….., …….. tarihinde memurluğa, …….. tarihinde muhasipliğe, ……. tarihinde veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna, …….. tarihinde muhasebeci kadrosuna, ……… tarihinde Başkan yardımcısı kadrosuna, ……. tarihinde muhasebeci kadrosuna, ……. tarihinde Başkan yardımcısı kadrosuna, ……… tarihinde mali hizmetler müdür kadrosuna ve ………. tarihinde Strateji Geliştirme Müdür kadrosuna atanmıştır. ……… tarihinde Anadolu Üniversitesi ön lisansı ve ………. tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünü bitirmiştir. ………. tarihinden itibaren Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini vekaleten yürütmek üzere atandığı anlaşılmıştır.
Mali Hizmetler Müdürlüğü, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’e göre Ekli (2) sayılı listede belirtilen müdürlüklerdendir. Söz konusu müdürlüğe atanmada personelin, Yönetmelik’te Ekli (2) sayılı listedeki müdürlükler için öngörülen, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması, iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak şartını taşıması gerekmektedir.
Ancak, ………’in ……… tarihinden itibaren Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlüklerden olan Mali Hizmetler Müdürlüğüne vekâlet etmesine rağmen …….. tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünü bitirdiği……… tarihine kadar Yönetmelikte istenen “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma” şartını sağlamadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple, söz konusu müdürlüğe vekâlet eden …….’e ilgili müdürlüğe asaleten atanmada aranan şartları taşımamasına rağmen vekalet farklarının ödenmesi nedeniyle kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Sorumlular savunmalarında 99 Seri Numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin ikinci fıkrasına atıf yaparak, asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesinin mümkün olduğunu ve söz konusu yasal düzenlemelere göre ilgili kişiye vekâlet aylığı adı altında bir ücret ödenmesi mümkün değilse de, yürüttüğü görevden dolayı üstlendiği sorumluluğu dikkate alınarak vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiği ifade edilmişse de, ilgili düzenleme tedviren görevlendirmeye ilişkin olup tedviren görevlendirilenlere vekalet aylığına eşdeğer bir ücret ödeneceğine ilişkin hüküm bulunmamaktadır. Müdürlüğe vekalet sırasında kişi dört yıllık yüksekokul mezunu olmadığından savunmaya itibar edilmemiştir.
Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri Kamu zararına sebebiyet veren ödeme emirlerini imzaladıkları için sorumludurlar. Bu kişiler ödeme işlemini gerçekleştirirken, ödemenin mevzuata uygunluğunu gözetmek ve aksi durumda gerekli düzeltme işlemini yapmakla yükümlüdür. Mevzuata aykırı vekaleten görevlendirilen kişiye ödeme yapılması anında gerekli incelemeyi yapmadıklarından ve şartları tutmadığına ilişkin olarak atama yapan Belediye Başkanını yazılı uyarmadıklarından dolayı sorumludurlar.
Bu itibarla Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini vekaleten yürüten ………..’e ilgili müdürlüğe asaleten atanmada aranan şartları taşımamasına rağmen vekalet farkları ödenmesi sonucu oluşan ……….. TL kamu zararının;
……….. TL’sinin Harcama Yetkilisi ……… ve Gerçekleştirme Görevlisi ……….’a
…………
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.