Sözleşmeli Personel Ücreti
……….’ın ilk olarak ……….. tarihinde sözleşmeli programcı olarak çalıştırılmaya başlanmasının, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “ En az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belge” şartını sağlamadığı, şartları taşımadığı halde tam zamanlı programcı kadrosunda sözleşmeli personel olarak çalıştırılması dolayısı ile yapılan ödemeler suretiyle ……….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
5393 sayılı Kanunu’nun "Norm kadro ve personel istihdamı" başlıklı 49’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında …….. programcı, ……gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. …”, Beşinci fıkrasında, “Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.”
22.02.2007 gün ve 26442 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin “Sözleşmeli personel” başlıklı 21’inci maddesinde,
“(1) Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan unvanlardaki personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.
…..”
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların,
15’inci maddesinde,
“(Değişik: 22/11/2010-2010/1169) Esaslara Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvel eklenmiştir. Bu cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamaz ve talepte bulunulamaz. Kurumlar, söz konusu cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebilirler.” hükmü yer almaktadır.
Yine anılan Esasların ekinde yer alan 4 sayılı: A-Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları İle Asgari Nitelikleri Gösterir Cetvel de, Programcı unvanı için istenen nitelikler; “Yükseköğretim kurumlarının bilgisayar programcılığı ile ilgili bölümlerinden en az önlisans düzeyinde mezun olmak veya en az önlisans mezunu olmak koşuluyla bilgisayar programcılığı alanına ilişkin ders aldığını belgelendirmek veya bu alanda Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sertifika sahibi olmak ve en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen düzenlemelere göre 5393 sayılı Kanunun 49’uncu maddesiyle, Belediyelerin sözleşmeli personel istihdamı yapabilmeleri konusunda genel bir çerçeve çizilmiştir. Bununla birlikte aynı maddenin 3’üncü fıkrasında personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şart olduğu belirtilmiştir. Söz konusu personelde aranan şartların ne olduğu ise 657 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasında ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda düzenlenmiştir. Şartlar ile personelde aranan asgari nitelikler belirlenmiş bir anlamda kamu kurum ve kuruluşlarının serbest/keyfi hareket etmelerinin önüne sınır koyulmuştur.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin tetkikinden, …………Belediyesinde 15 adet sözleşmeli programcının istihdam edildiği, istihdam edilenlerin tamamının “en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak” şartını sağlamadığı, sözleşmeli programcıların 12 tanesinin sözleşmesinin iptal edildiği, 3 tanesi ile 2020 yılı içinde sözleşme yapılmaya devam edildiği, sözleşmesi iptal edilen programcılardan 11 tanesinin idari yargıda dava açtığı ve açılan davaların tamamının aranan yabancı dil bilgisine sahip olmak şartını sağlamadıkları gerekçesiyle reddedildiği yani sözleşme iptallerinin doğru olduğuna hükmedildiği, sözleşmeli programcıların başka işlerde çalıştırıldıkları, işe girdikleri yıldan itibaren her sene yıllık sözleşmelerinin yapılmaya devam edildiği, her yeni sözleşme yapılma aşamasında programcı unvanı için aranan şartların taşınıp taşınmadığı hususunun gözetilmediği, idarenin 49’uncu maddenin uygulanmasındaki yetkisini herhangi bir sınıra bağlı olmaksızın kullandığı anlaşılmıştır.
Bu bağlamda, ………. ………… tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünden mezun olup özel bir kurumdan bilgisayar programcılığı kurs belgesini almıştır. ………..’ın mezuniyet şartı ile bilgisayar programcılığı alanına ilişkin ders aldığına veya bu alanda Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sertifika sahibi olma şartını sağlamasına rağmen istenen “En az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belgesi” bulunmamaktadır. Burada “veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak” ifadesinden ne anlaşılması gerektiği önem kazanmaktadır. Buna ilişkin 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un 7’inci maddesinin altıncı fıkrasına göre Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri, ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından yeniden düzenlenerek; karar şeklinde her yıl duyurulmaktadır. Bu Kararlarda KPDS’nin dengi olarak ÜDS, YDS gibi ülke düzeyinde gerçekleştirilen sınavlar ile TOEFL, IELTS gibi uluslararası geçerliliği bulunan sınavlar öngörülmüştür. Ayrıca 04.01.2013 tarihli ve 28518 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde, ilgili mevzuatta Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi (KPDS) Seviye Tespit Sınavına yapılan atıfların Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavına yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.
Diğer taraftan, ………… ile ilk olarak ………… tarihinde ……….. Belediyesinde programcı kadrosunda sözleşmeli olarak çalışmak için sözleşme imzalanmış, şartları taşımadığı için ……….. tarihinde sözleşmesi fesih edilmiştir. Fesih işlemi idari davaya konu olmuş, ilk derece mahkemesinde Belediyece yapılan fesih işleminin yerinde olduğuna karar verilmiştir.
Sonuç olarak, ‘programcı’ kadro unvanının gerektirdiği niteliklerden, “en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak” şartını sağlamadığı tespit edilen ……….. ile 2014-2019 yılları dahil her yıl sözleşme imzalanarak ……….. TL ödemede bulunulmuştur.
Sorumluluk yönünden; şartları taşımayan kişinin sözleşmeli programcı olarak çalıştırılması için imzalanan sözleşmede idare adına Belediye Başkanı ………..’in imzası bulunmaktadır. Mevzuata aykırı sözleşmeyi imzalayan Belediye Başkanı sorumludur. İmzalanan sözleşme ile diğer belgelerde İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlerinin imzasının olmaması Kamu zararıyla illiyet bağının oluşmasına engel teşkil etmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde; “…Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm doğrultusunda, Harcama Yetkililerinin ödemeler ile ilgili bütçe, ödenek, harcama talimatının düzenlenmesi ve sair usule ilişkin hususlar doğru olsa bile harcama talimatının mevzuata uygun olmasını temin etme zorunluluğu ve sorumluluğu bulunmaktadır. Gerçekleştirme görevlileri de bu bağlamda gerekli belgelerin hazırlanması suretiyle kontrol ve denetim sürecine katkı vermektedir. 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3’üncü Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13’üncü maddelerinde ödeme emir belgesi düzenleme görevi, ön mali kontrol kapsamında ele alınmakta ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirilmektedir. Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri ödeme işlemini gerçekleştirirken, ödemenin mevzuata uygunluğunu gözetmek ve aksi durumda gerekli düzeltme işlemini yapmakla yükümlüdür.
Bu itibarla,
Mevzuatta belirtilen nitelikleri sağlamayan sözleşmeli programcıları istihdam eden kamu görevlileri hakkında gerekli soruşturmanın yapılması için konunun Bakanlığa yazılmasına gerek olmadığına,
………..Belediyesinde sözleşmeli programcı olarak istihdam edilen ………..’ın Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “ En az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belge” şartını sağlamadığı halde istihdam edilmesi sonucu oluşan ………. TL kamu zararının;
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi ………., Gerçekleştirme Görevlisi ……….. ve sözleşmeyi imzalayan Belediye Başkanı ………….’e
……………
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ……….. karşı oy gerekçesi;
“5393 sayılı Kanunun 49. Maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/B maddesine göre belediyelerde istihdam edilecek programcı için 7//15754 sayılı BKK ile yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına ilişkin Esaslarda yer alan hükümlere uyulması gerekmektedir. Bu esasların ekinde yer alan 4 sayılı Cetvelin A-Sözleşmeli personel Pozisyon unvanlıları ile asgari niteliklerin gösterir cetvelde, programcı unvanı için istenen asgari nitelikler belirlenmiştir. …………. Belediyesinde istihdam edilen sözleşmeli programcının “en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak” şartını sağlamadığı açık olmakla birlikte;
Belediye ile sözleşmeli programcı arasında yapılan hizmet sözleşmelerinin 5’inci maddelerinde, sözleşmeli personele yapacağı hizmeti karşılığında her ay ne kadar net ücret ödeneceği belirlenmiştir. Mevzuatın öngördüğü şartlardan birini sağlamasa da söz konusu kişi sözleşmelerle ilgili yıllarda belediyede istihdam edilmiş, kendisine de görevinin gerektirdiği sözleşmesinde öngörülen ücret ödenmiştir. Yapılan ücret ödemelerinin tamamının kamu zararı olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp, sözleşmede belirlenen tutarın ödenmesi ile kamu kaynağında bir eksilmeye sebep olunmamıştır.”