Uzlaşma komisyonu huzur hakkı
Belediye uzlaşma komisyonunda görev alan memurlara huzur hakkı ödenmesine ilişkin yasal düzenleme olmamasına rağmen ödeme yapılması ve özel kalem müdürünün komisyonda görev alması suretiyle ……….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Kanunun Şümulü” başlıklı 1’inci maddesi;
“Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazılı olanlar dışında, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır.
Yukarıda yazılı vergi, resim ve harçlara bağlı olan vergi, resim ve zamlar da bu kanuna tabidir.
Bu kanunun hükümleri kaldırılan vergi, resim ve harçlar hakkında da uygulanır.”
“Ücretler” başlıklı 92’nci maddesi;
“Bu kısımda yazılı komisyonlarla ortalama kar hadlerini tespit eden özel komisyonlar ve uzlaşma komisyonlarının (Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu, Merkez Uzlaşma Komisyonları ile Gelir Vergisi Kanununun 31’inci maddesinde zikredilen yönetmelik hükümlerine göre kurulan komisyon hariç) Başkan ve üyelerine bu komisyonlardaki görevleri dolayısıyla mahalli defterdarlığın teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca tayin olunacak miktarda ücret verilir.
Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu, Merkez Uzlaşma Komisyonları ile Gelir Vergisi Kanununun 31’inci maddesinde zikredilen yönetmelik hükümlerine göre kurulan Komisyonun Başkan ve Üyelerine bu komisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla verilecek ücret Cumhurbaşkanı kararıyla tayin olunur.”
“Uzlaşmanın konusu, kapsamı, komisyonlar ve şekli” başlıklı Ek 1’inci maddesi;
“Mükellef tarafından, ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilerle bunlara ilişkin vergi ziyaı cezalarının (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilen vergi ve kesilen ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza hariç) tahakkuk edecek miktarları konusunda, vergi ziyaına sebebiyet verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten ya da 369’uncu maddede yazılı yanılmadan kaynaklandığının veya bu Kanunun 116, 117 ve 118 inci maddelerinde yazılı vergi hataları ile bunun dışında her türlü maddi hata bulunduğunun veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda, idare bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde mükellefler ile uzlaşabilir.
…Sürekli, geçici ve merkezi uzlaşma komisyonlarının teşkili, uzlaşmaya müracaat etmeye yetkili olanların belirlenmesi, uzlaşmanın şekli, uzlaşmaya konu edilebilecek vergi, resim ve harçların belirlenmesi, uzlaşma komisyonlarının yetkileri, uzlaşmanın yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. İl özel idareleri ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar için bu yönetmelik İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hazırlanır.
Maliye Bakanlığı vergi incelemesine dayanılarak tarh edilecek vergilerde tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmasına izin verebilir.”
hükümlerine yer verilmiştir,
İçişleri Bakanlığı tarafından yukarıda belirtilmiş olan mevzuat hükümlerine istinaden Mahalli İdareler Uzlaşma Yönetmeliği 01/08/2003 tarihli ve 25186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Söz konusu yönetmelikte uzlaşma komisyonlarının yetkisi ve teşkiline ilişkin düzenlemeye yer verilmekle birlikte huzur hakkı ödemesine ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Yine Bakanlık tarafından 29.06.2004 tarihinde 1 sıra no.lu İl Özel İdareleri ve Belediyeler Uzlaşma Tebliği Resmi gazetede yayınmış, bu tebliğde de uzlaşma komisyonuna huzur hakkı ödemesine ilişkin bir hükme açıkça yer verilmemiştir. Ancak Tebliğde; “Uzlaşma konusunda bu Tebliğ’de belirtilmeyen ve tereddüte düşülen diğer hususlar hakkında Vergi Usul Kanununun uzlaşmaya ilişkin hükümleri ve Mahalli İdareler Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uygulanır.” hükmü ile Belediye uzlaşma komisyonu başkan ve üyelerine Vergi Usul Kanununda yer alan esaslar çerçevesinde ücret ödenmesini de mümkün hale getirmiştir.
Bir başka ifade ile Mahalli İdareler Uzlaşma Yönetmeliği ve 1 sıra no.lu İl Özel İdareleri ve Belediyeler Uzlaşma Tebliğinde komisyon üyelerine ücret ödeneceğine ilişkin düzenleme yapılmamakla birlikte Tebliğde uzlaşmayla ilgili düzenlenmeyen hususlarda VUK’nun uzlaşmaya ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, belediyelere ait vergi, resim ve harçları da kapsamına alan Vergi Usul Kanununun 92’inci maddesinde de uzlaşma komisyonu üyelerine ücret ödeneceği düzenlendiği için Belediye uzlaşma komisyon üyelerine huzur hakkı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Ayrıca 01.08.2003 gün ve 25186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Uzlaşma Yönetmeliğinde “Uzlaşma Komisyonlarının Teşkili” başlıklı 6’ncı maddesinde, başkanın veya görevlendireceği başkan yardımcısının başkanlığında mali hizmetler müdürü, mali hizmetler müdürü olmayan yerlerde muhasebeci ile belediye encümenince mali hizmetler biriminden seçilecek bir memur üyeden müteşekkil üçer üyeden kurulacağı düzenlenmiştir. Belediye Başkanınca yetki devri yapılarak ve ……… gün ve ………. sayılı Encümen kararı ile uzlaşma komisyonu başkanlığına Özel Kalem Müdürü …………..’ın yetkilendirilmesi, Yönetmelikte belirlenmiş olan “başkanın veya görevlendireceği başkan yardımcısının başkanlığında” ibaresine aykırılık teşkil etmektedir. Bununla birlikte ilgili fiilen uzlaşma komisyonuna başkanlık ettiğinden ve bunun karşılığında huzur hakkı ödemesi aldığından kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, ……….. Belediyesinin uzlaşma konusu yapılan vergi aslı ve fer-i’lerine ilişkin, uzlaşma komisyonu üyelerine toplantı başına belediye bütçesinden ödeme yapılmasının mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yetki devri ve encümen kararıyla uzlaşma komisyonu başkanının belirlenerek huzur hakkı ödenmesinin kamu zararı oluşturmadığı anlaşıldığından ……….. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ………..’ın karşı oy gerekçesi;
“VUK’nun 92’inci maddesinde mahalli defterdarlığın teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca tayin olunacak miktarda ücret verilir denilerek uzlaşma komisyonu üyelerine ücret verilebileceği düzenlenmekle birlikte bunun miktarının Maliye Bakanlığınca takdir edileceği belirtilmiştir. Somut olayda Maliye Bakanlığınca takdir edilen bir bedel olmadığı gibi Mahalli İdareler Uzlaşma Yönetmeliği ve 1 sıra no.lu İl Özel İdareleri ve Belediyeler Uzlaşma Tebliğinde komisyon üyelerine ücret ödeneceğine ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır. Bu haliyle ………. Belediyesinde uzlaşma komisyonu üyelerine ücret verilmesi yasal dayanaktan yoksun olup yapılan ödemeler kamu zararını oluşturmaktadır.”