Stratejik plan
İdare personelinin yapması gereken Stratejik Plan Hazırlanması işinin ihale yoluyla alındığı ve Belediye Hizmetlerinden Memnuniyet Araştırması hizmetinin teknik şartnameye uygun hazırlanmaması suretiyle ………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu, 32’nci maddesinde; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 61’inci maddesinde, harcama yetkisi verilen diğer görevlilerin, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 9’uncu maddesine dayanılarak hazırlanan 26.05.2006 gün ve 26179 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “ Genel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde,
‘‘Stratejik planlama sürecinde;
…..
c) Stratejik planların doğrudan doğruya kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanması zorunludur. İhtiyaç duyulması hâlinde idare dışından temin edilecek danışmanlık hizmetleri sadece yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetleri konularıyla sınırlıdır.’’
denilmiş,
26.05.2006 gün ve 26179 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 26.02.2018 gün ve 30344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 23’üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
26.02.2018 gün ve 30344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi;
‘‘Stratejik planlama sürecinde aşağıdaki genel ilkelere uyulur:
a) Stratejik planlar bilfiil kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanır.
…..’’
şeklindedir.
İlgili yönetmeliğin ilk halinde, sadece yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetleri konularında ihtiyaç duyulması hâlinde idare dışından danışmanlık hizmetleri alınabileceğine izin verilmişken, 2018 yılında yapılan düzenleme ile bu hüküm de kaldırılarak stratejik planların bilfiil kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanması zorunlu kılınmıştır.
Nitekim idare “hizmet” tanımı içerisine giren işlerini, 4734 sayılı Kanunda yazılı esas ve usuller çerçevesinde hizmet sunucularından hizmet satın almak suretiyle yerine getirebilmektedir. Ancak, idarelerin kendi personeli eliyle yürütmesi gereken hizmetler için hizmet alım ihalesine çıkılmaması gerekir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu idarelerinin, ihtiyaç duydukları hizmetleri ihale yoluyla satın alırken, satın alacakları hizmetin gerçek ve zorunlu bir ihtiyaç olup olmadığını, “hizmet” tanımı içine girip girmediğini, satın almak suretiyle verecekleri hizmetin kendi personeline verilmiş görevler arasında sayılıp sayılmadığını değerlendirmeleri gerekmektedir.
Bu kapsamda, alımı yapılan “Stratejik Plan Hazırlama” işi Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereği bilfiil kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından yapılması gereken iş olduğundan ihale yoluyla alınması mümkün olmayan hizmet için yapılan harcamalarda da mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.
Sorumluluk yönünden yapılan inceleme;
İhale onay belgesinde ………… Belediyesinin ………-………. yılları Stratejik Plan Hazırlanma işine ait hizmetin alınması için ihaleye çıkılması hususunu onaya arz eden memur ……….. ile uygun bulan ve aynı zamanda sözleşmeyi idare adına imzalayan Strateji Geliştirme Müdürü …………’ın mevzuata aykırı işlem nedeniyle Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile birlikte sorumlulukları bulunmaktadır.
Ayrıca ………… Belediyesince ……./………..Stratejik Planın Hazırlanması Amacıyla Kamuoyu Araştırması Yapılması Raporu ihale yoluyla alınmıştır.
İşin Teknik Şartnamesinin 1’inci maddesinde, ……… Belediyesinin mahallelerinde …../………. stratejik planın hazırlanması amacıyla kamuoyu araştırması yapılacağı,
2’nci maddesinde, ilçe sınırları içerisinde yaşayan 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden kişiler arasından ve hanelerde yapılacağı, ilçede bulunan mahalle nüfus yoğunluğuna göre temsil edileceği ve kotalara uyulacağı, ilçede bulunan mahallelerde bir sokakta 6 ve bir caddede 12 anketten fazla yapılmayacağı,
7’nci maddesinde, Stratejik Plan Hazırlanması amacıyla yapılacak hizmet ölçümü araştırması denek sayıları toplam 2.500 kişiden az olmamak ve 3.500 kişiyi geçmemek koşulu ile yüz yüze örneklemlerden oluşacağı,
9’uncu maddesinin (j) fıkrasında, Araştırma sonucunda her mahalle için 2 adet rapor hazırlanarak CD ortamında teslim edileceği,
Belirtilmiştir.
Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden, görüşülen denek sayısının 1.514 kişi olduğu, görüşülen kişilerin mahallelere göre dağılımı yapıldığında mahalle sayısının 28 olduğu, 28 mahalle esas alınarak raporun hazırlandığı anlaşılmaktadır.
………..Belediyesi sınırları içinde 60 adet mahalle muhtarlığının olduğu dikkate alındığında teknik şartnamede ifade edilen her mahalle için 2 rapor hazırlanması ile denek sayısının 2.500-3.500 arası olması gerektiği şartı yerine getirilmemiştir.
“Stratejik Plan Hazırlanma” işinin tanımında “Belediyenin temel hizmetleri kapsamında bulunan imar, ulaşım, temizlik, meslek ve beceri kazandırma, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi vb. konularda vatandaşların talep ve beklentilerinin tespit etmek, Belediyenin Stratejik Planını, Stratejik Plana bağlı Performans programını ve stratejik planlarla koordine olması gereken kalkınma planlar, orta vadeli program ve ……-…….. Belediye Stratejik Planın Stratejik Alan ve gerekçeleri dikkate alınarak şu ana kadar yapılan ve halihazırda yürüyen hizmetlerin ele alınarak etkisinin analizi ile belediye hizmet kurgusunun geliştirilmesi çerçevesinde önerilerin geliştirilmesi ve tüm süreçlerin telif eser niteliğinde raporlanmasına yönelik çalışmaların yapılması için ……… Belediyesinin ……..-…….. yılları Belediyenin Stratejik Planının Hazırlanması” ifadeleri yer almıştır.
“Stratejik Planın Hazırlanması Amacıyla Kamuoyu Araştırması Yapılması Raporu” na ilişkin ödeme emrinde işin tanımında ise “Belediyenin temel hizmetleri kapsamında bulunan imar, ulaşım, temizlik, meslek ve beceri kazandırma, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi vb. konularda vatandaşların talep ve beklentilerinin tespit etmek,… şu ana kadar yapılan ve halihazırda yürüyen hizmetlerin ele alınarak etkisinin analizi ile belediye hizmet kurgusunun geliştirilmesi çerçevesinde önerilerin geliştirilmesi…” ifadeleri yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen iş tanımları dikkate alındığında aynı iş için iki defa ödeme yapıldığı da anlaşılmaktadır.
Sorumluluk yönünden yapılan inceleme;
Teknik şartnameye uygun hizmet alınmadığı halde ……. tarihli muayene ve kabul komisyonu tutanağında işin teknik şartnameye uygun olduğu ve kabulünde bir sakınca olmadığı belirtilmiştir. Muayene ve kabul tutanağında imzaları olan inşaat mühendisi …….., zabıta memuru ………. ve makine mühendisi ………..’nin harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile birlikte sorumlulukları bulunmaktadır.
Bu itibarla, yapılan açıklamalara ve mevzuata aykırı olarak idare personelinin yapması gereken Stratejik Plan Hazırlanması işinin ihale yoluyla üçüncü kişilerden alınması ve Belediye Hizmetlerinden Memnuniyet Araştırması hizmetinin teknik şartnameye uygun olmaması sonucu oluşan …………. TL kamu zararının;
……….. TL’sinin Harcama Yetkilisi ve ……-……. yılları Stratejik Plan Hazırlanma işine ait hizmetin alınması için ihaleye çıkılması hususunu uygun bulan ve aynı zamanda sözleşmeyi idare adına imzalayan Strateji Geliştirme Müdürü …….. ile Gerçekleştirme Görevlisi ve ….-………yılları Stratejik Plan Hazırlanma işine ait hizmetin alınması için ihaleye çıkılması hususunu onaya arz eden memur ………..’a
……… TL’sinin Harcama Yetkilisi Strateji Geliştirme Müdürü ……… ile Gerçekleştirme Görevlisi ………. ve teknik şartnameye uygun hizmet alınmadığı halde …… tarihli muayene ve kabul komisyonu tutanağında uygun olduğu ve kabulünde bir sakınca olmadığına ilişkin muayene ve kabul tutanağında imzaları olan inşaat mühendisi…….., zabıta memuru ……… ve makine mühendisi ………’ye
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.