Personel atama
..................................Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde (............................) bilgisayar işletmeni olarak görev yaparken 05.12.2018 tarihinde Su ve Kanalizasyon Müdürlüğündeki (..............................) Daire Başkanı kadrosuna atandıktan sonra 24.12.2018 tarihinde naklen Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği Şube Müdürü kadrosuna atanan ..............................’in atamasının mevzuata aykırı yapılması suretiyle ..................................... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;
1 inci maddesinde; bu yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu, 2 nci maddesinde; bu yönetmeliğin, il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsadığı, 3 üncü maddesinde; bu yönetmeliğin 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlandığı, 4 üncü maddesinin (ı) fıkrasında, mahalli idarenin 2 nci maddede belirtilen yerleri ifade ettiği, 5 inci maddesinde de; müdür ve şube müdürünün görevde yükselmeye tabi ve mühendisin ise unvan değişikliğine tabi kadrolardan olduğu,
belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar, 7 nci maddesinde görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar, 8 inci maddesinde unvan değişikliği sınavına tabi olan kadrolara atanacaklarda aranacak genel şartlar, 9 uncu maddesinde unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar sayılmış,10 uncu maddesinde müdür, şube müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerektiği,
ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre gerek Büyükşehir gerekse .............................. anılan Yönetmelik kapsamındadır. Bu nedenle bu idarelerde Yönetmelikte sayılan kadrolara atanacakların belirtilen şartları sağlamaları ve sınava girmeleri gerekir.
Yönetmeliğin “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde;
“(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim hizmetleri grubu;
1) Müdür, şube müdürü,
...”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
b) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddede öngörülen alt görevlerde toplam en az bir yıl çalışmış olmak. Ancak yeni kurulan mahalli idarelerde ilk yıl bu süre şartı aranmaz.”
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde;
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,”
yapılan düzenlemelerde şube müdürüne atanacaklar için gerekli şartlar sayılmıştır. Bu şartları sağlayıp sınava girenlerin şube müdürü olarak atanacağı belirtilmiştir.
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde;
“(07.05.2014 tarihli R:G. ile değişik hali) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, (Değişik ibare:RG-7/5/2014-28993) “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (Mülga ibare:RG-7/5/2014-28993) (…) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”
düzenlemeleri yapılmıştır.
..............................’in hizmet cetvelinin incelenmesinde, 06.09.2010 tarihinde .........................Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünü bitirdiği, 26.07.2010 tarihinde açıktan veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atandığı, 21.12.2012 tarihinde naklen ..............................Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (..............................) bilgisayar işletmeni kadrosuna, 05.12.2018 tarihinde ......................Su ve Kanalizasyon Müdürlüğündeki (........................) İnsan Kaynakları ve Destek Daire Başkanı kadrosuna, 25.12.2018 tarihinde naklen Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği Şube Müdürü kadrosuna atandığı anlaşılmaktadır.
Maddede sınavsız hangi kadrolara hangi şartlarda atama yapılacağı açıkça belirtilmiştir. Görüleceği üzere “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” şeklindeki düzenleme gerekli şartları taşıyanların sınavsız atanması için yapılmıştır.
................................. Daire Başkanlığında 19 gün görev yaptığından dolayı yönetmeliğin 20/c maddesinde istenen “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olma” ile “ …, aranan şartları taşımaları kaydıyla,..” şartını taşımamaktadır.
Atamanın yapıldığı tarihte Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7 nci maddesine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Daire Başkanlığından müdürlüğe atanmada 20/c ile 7 nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır. .................................... atanma şartlarından üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olma ile iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır. Atanma şartlarını taşımadığından dolayı yapılan bu atama açık hata olup idari yargı kararlarına göre her zaman geri alınabilir.
Yönetmeliğe göre şeflik için gerekli olan en az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olma (Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.) şartlarını sağladığı değerlendirilerek şef kadrosuna atamanın idarenin takdirinde olduğu fazla ödemenin hesabında da şube müdürü ile şef arasındaki fark alındığı anlaşılmıştır.
Sorumluluk yönünden yapılan inceleme;
Yukarıda esası yönünden değerlendirilen hukuki işlem 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinde düzenlenen kamu zararının unsurları ile fiil ve netice arasındaki illiyet bağı çerçevesinde değerlendirilecektir.
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde, kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır, şeklinde tanımlanmıştır. Mevzuata aykırı işlem veya eylemlerin neticesinde ortaya çıkan bu zararı; kamu zararının objektif unsuru olarak kavramsallaştırılabiliriz. Kamu görevlilerinin varlığı, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerin varlığı ve kusur derecesinin belirlenmesine ilişkin hususları da kamu zararının sübjektif unsurları kapsamında değerlendirmek gerekmektedir.
Nitekim, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” denilerek sorumluların tazmin yükümlülüğü kamu zararı ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri arasında illiyet bağının varlığına bağlanmıştır.
Bahse konu mevzuat hükümlerini birlikte değerlendirdiğimizde; hesap yargılamasında kamu zararına birden fazla sorumlunun sebep olduğunun tespiti halinde oluşan bu zarardan söz konusu sorumluların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiği de açıktır.
Kural olarak bir mali karar, işlem veya eylemin yapılmasında görev alanlardan her birinin işlemi diğer işlemlerin nedeni olduğu takdirde herkes ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulacaktır. Bu kapsamda, somut olayda atama işleminin gerçekleştirilmesi sürecince yer alan; Yönetmeliğe göre şube müdürlüğü kadrosuna atanmak için gerekli şartı sağlamadığı halde şube müdürlüğü kadrosuna 24.12.2018 günlü onay ile ataması yapılan .................................’in atamasını arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı ................................. ile olur veren Genel Sekreter ............................... hatalı atamadan dolayı Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri ile birlikte sorumludur.
Nitekim, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur” denilmekle birlikte,
“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 ncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler”
hükümlerine yer verilmiştir.
5018 sayılı Kanun uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar.
Diğer taraftan mevcut Belediye Başkanına sorumluluk atfedilip sorgu tebliğ edilmiş ise de; kamu zararına neden olan süreçte bulunmadığı anlaşılan Belediye Başkanı ....................................’a sorumluluk atfetmek 6085 sayılı Kanunun 7 nci ve 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi kapsamında mümkün değildir.
Bu itibarla, .............................Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde (............................) bilgisayar işletmeni olarak görev yaparken 05.12.2018 tarihinde Su ve Kanalizasyon Müdürlüğündeki (..............................) Daire Başkanı kadrosuna atandıktan sonra 24.12.2018 tarihinde naklen Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği Şube Müdürü kadrosuna atanan ..............................’in atamasının mevzuata aykırı yapılması sonucu oluşan .................................. TL kamu zararının;
............................... TL’sinin Harcama Yetkilisi ............................, Gerçekleştirme Görevlisi ........................., atamasını arz eden .......................... ile olur veren ..........................’a,
........................... TL’sinin Harcama Yetkilisi ........................., Gerçekleştirme Görevlisi ........................., atamasını arz eden .................................... ile olur veren Genel Sekreter .........................’a,
........................... TL’sinin Harcama Yetkilisi ............................, Gerçekleştirme Görevlisi ..............................., atamasını arz eden ......................... ile olur veren ............................’a,
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.