Muhtarlara nakdi yardım yapılması
…. Belediyesi tarafından muhtarlara ücret niteliğinde nakdi yardım yapılması sonucunda …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
5393 sayılı Belediye Kanununun “Mahalle ve yönetimi” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir. Belediye sınırları içinde mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi, bölünmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve değiştirilmesi, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile olur. Muhtar, mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla ortak ihtiyaçları belirlemek, mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek, belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle ile ilgili konularda görüş bildirmek, diğer kurumlarla iş birliği yapmak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür. (Ek cümle: 12/11/2012-6360/15 md.) Belediye sınırları içinde nüfusu 500’ün altında mahalle kurulamaz.
Belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlar; kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde bulundurur ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesini sağlamaya çalışır.”
4541 sayılı Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanunun 3 üncü maddesinde;
“Mahalle muhtar ve ihtiyar heyetinin göreceği işler”
5393 sayılı Kanunun “İl İhtisas komisyonları” başlıklı 24 üncü maddesinde;
“Mahalle muhtarları ve ildeki kamu kuruluşlarının amirleri ile ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler, sendikalar ve gündemdeki konularla ilgili sivil toplum örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı olmaksızın kendi görev ve faaliyet alanlarına giren konuların görüşüldüğü ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir.”
Mezkur Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde ise;
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir…”
hükümleri yer almakta olup mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde belediye bütçesinden muhtarlıkların ihtiyaçlarının karşılanmasında ayni yardım ve ihtiyaçların temini için gerekli desteğin bütçe imkanları doğrultusunda sağlanabileceği belirtilmiştir.
…. tarih …. sayılı …. Belediye Meclis kararıyla muhtarlara toplu ulaşım için her ay … olmak üzere yılda … ulaşım kartı kontör yüklemesi yapılması kararı alındığı görülmüştür.
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, yapılan işlemin …. tarihli …. sayılı Meclis Kararı ile geriye doğru tüm sonuçları ile birlikte iptal edildiği ve … tarih …. sayılı …. Daire Başkanlığının yazısı ile her iki ödeme toplamı …. TL’nin iadesinin sağlandığı ve …. tarih … yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle gelir olarak kaydedildiği belirtilmiştir.
Diğer yandan, bazı sorumlular tarafından gönderilen aynı mahiyetteki savunmalarda yapılan işlemin 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine uygun olduğu, yapılan ödemelerin ücret olarak değerlendirilmesinin yorum hatası olduğu, bu biniş kartı yardımlarının her yıl güncellendiği ve kullanılmasa da iptal olduğu belirtilerek yapılan ödemenin ücret olarak nitelendirilmemesi gerektiği ve işlemin mevzuat çerçevesinde yapıldığı belirtilmiştir.
Yapılan savunmalar ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, muhtarlıkların ihtiyaçlarının karşılanması hususunda belediyelere, ayni yardımın yanı sıra, bütçe imkânları ölçüsünde gerekli desteği sağlama görev ve yetkisi de verilmiştir. Bu duruma göre belediyeler, muhtarlıkların ihtiyaçlarının karşılanması hususunda, ayni yardımın dışında gerekli desteği de sağlayabilirler.
…. Belediyesinin de, …. tarihli … sayılı Meclis Kararı ile ilçedeki muhtarlıkların ulaşım giderlerini karşılamak maksadıyla yardımda bulunduğu, ödemelerin muhtarlara maaş ödemesi olmadığı, muhtarlıkların zorunlu giderlerinin karşılanması maksadıyla belediye tarafından destek sağlandığı görülmüştür.
Bu itibarla, …. Belediyesi tarafından ….. tarihli …. sayılı Meclis Kararı ile ilçedeki muhtarlıkların ulaşım giderlerini karşılamak maksadıyla yaptığı işlemin yasal düzenlemelere uygun olduğu anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına,
Dolayısıyla; …. tarih …. yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle gelir kaydedilen …. TL tutarındaki tahsilatın iadesine;
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ….ın Karşı Oy Gerekçesi:
“…. tarih …. sayılı Büyükşehir Belediye Meclis kararıyla muhtarlara toplu ulaşım için her ay …olmak üzere yılda ….ulaşım kartı kontör yüklemesi yapılması kararı alındığı görülmüştür. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61 inci maddesinde ücret çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden olduğu ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmeyeceği belirtilmiştir.
Söz konusu meclis kararı doğrultusunda yapılan işlem her ay düzenli olarak ücret mahiyetinde bir ödemedir. Muhtarlar kamu görevlisi olması sebebiyle işvereni kamudur. Büyükşehir belediyesi de kamu idaresi olması sebebiyle yapılan ödeme ücret olarak nitelendirilmesi gerekmektedir. Büyükşehir belediye meclis kararıyla muhtarlara her ay düzenli şekilde ücret olarak nitelendirilmesi gereken bir gelir olan ulaşım kartı verilmesi mevzuat hükümlerince verilmesi mümkün değildir.
Sonuç olarak kamu idaresi tarafından söz konusu tutar tahsil edilmiş olup tahsilatın ilamda gösterilmesi uygun olur.”