Yeniden değerleme
............................. Belediyesinde 17.10.2012 tarih ve ................../................. Meclis kararıyla belirlenen ve 2013 yılında uygulanan harç ve vergi tarifelerinin idare tarafından yeniden değerleme uygulamasına tabi tutulmadan 2014-2018 yıllarında aynı oranın uygulanarak eksik tahakkuk yapılması suretiyle .................................. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
“İdarenin yetki ve sorumluluk alanındaki idare gelirleri (İlan Ve Reklam Vergisi, Eğlence Vergisi, İşgal Harcı, İşyeri Açma İzin Harcı) ile ilgili kanun ve yönetmelikler gereğince yasal süreler içerisinde “Yeniden Değerleme” ile görevli olanların da ilgili mevzuat ........................... Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik gibi) çevresinde kuşkuya mahal vermeyecek şekilde belirlenmesi ve yine sorumluların murafaa sırasında mahkememize sunmuş oldukları dosyanın da değerlendirilmesi gerektiğinden Denetçi tarafından yazılacak ek raporun yargılanmasına değin ..............................’lik işlemin hüküm dışı bırakılmasına” oyçokluğuyla karar verilmişti.
Bu defa, konuyla ilgili gerekli değerlendirmelerin yapılarak düzenlenen ek rapor dairemize havale edilmiştir.
Yargılamaya Esas Raporun 39 uncu maddesi ile hüküm dışı bırakılan konu ile ilgili olarak ek rapor düzenlenmiş olduğundan, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince hüküm dışı kaydının kaldırılarak konunun görüşülmesinin devamına karar verildi.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Vergi ve Harç Tarifelerinin Tespiti” başlıklı 96 ncı maddesi;
“A) (Değişik: 24/5/2013-6487/16 md.) Cumhurbaşkanı, bu Kanunda en az ve en çok miktarları gösterilen vergi ve harçların tarifelerini belediye grupları itibarıyla tayin ve tespit eder.
(Ek paragraf: 26/2/2014-6527/5 md.) Ancak, bu Kanunun 15 inci maddesinde, 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (III) numaralı bendinde, 56 ncı maddesinde, 60 ıncı maddesinde ve 84 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan maktu vergi ve harç tarifeleri, Kanunda belirtilen en alt ve en üst sınırları aşmamak şartıyla mahallin çeşitli semtleri arasındaki sosyal ve ekonomik farklılıklar göz önünde tutularak ilgili belediye meclislerinin önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca tespit edilir. Tespit edilen bu tutarlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu şekilde hesaplanan miktar ve tutarların, virgülden sonraki iki hanesi dikkate alınarak uygulanır. Şu kadar ki, bu miktar ve tutarlar ilgili tarifeler için belirlenen en çok tutarı aşamaz. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
şeklindedir.
Anılan hüküm gereğince yayınlanan 45 Seri No.lu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği’nin “Kanuni Düzenleme” başlıklı 2 nci maddesi;
“...İlan ve reklam vergisi, biletle girilmesi zorunlu olmayan eğlence yerlerine ait eğlence vergisi, işgal harcı, tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcı ve işyeri açma izni harcına ilişkin maktu vergi ve harç tarifeleri, 2464 sayılı Kanunda belirtilen en alt ve en üst sınırları aşmamak şartıyla mahallin çeşitli semtleri arasındaki sosyal ve ekonomik farklılıklar göz önünde bulundurularak ilgili belediye meclislerinin önerisi, İçişleri Bakanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tespit edilecektir.” denilerek belediye meclislerince belirlenen önerinin, İçişleri Bakanlığından görüş alınarak, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenebileceği ifade edilmiştir.
“Belediyelerce Yapılacak İşlemler” başlıklı 3.1. maddesi;
“Yukarıda genel olarak esasları belirtilen maktu vergi ve harçların miktar ve tutarlarının tespiti ile ilgili olarak belediyelerce yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır. Buna göre;
Belediye meclisleri, 2464 sayılı Kanunun 96 ncı maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafında sayılan vergi ve harçlar bakımından mahallin çeşitli semtleri arasındaki sosyal ve ekonomik farklılıkları dikkate almak suretiyle belediyelerini dört gruba ayırırlar. Bu ayırımda, dört grup zorunlu olmayıp duruma göre daha az grup da belirlenebilir.
Söz konusu gruplar bu Tebliğin ekinde yer alan "Bazı Maktu Vergi ve Harç Tarifelerine İlişkin Tablo" nun sağında 1'den 4'e kadar numaralanmış sütunlardan oluşmaktadır. Bu gruplar mahallin gelişmişlik düzeyine göre, en yüksek (1) numaradan başlamak suretiyle en düşük (4) numaraya doğru sıralanır.
Bu kapsamda, Kanunda belirtilen en alt ve en üst sınırları aşmamak şartıyla söz konusu maktu vergi ve harçların miktar ve tutarları belirlenir ve belirlenen miktar ve tutarlar bahse konu dört gruba dağıtılır. Belediye meclislerince belediyenin (4)'ten daha az bir gruba ayrılması halinde bu miktar ve tutarların belirlenen gruplar içerisinde dağıtılacağı tabiidir.
Belediye meclisleri, miktar ve tutar belirlemenin yanı sıra, söz konusu maktu vergi ve harç miktar ve tutarların uygulanması bakımından bölge, semt, mahalle, bulvar, meydan, cadde veya sokağın hangi gruba gireceğine de karar verirler. Ancak, bu bilgiler ilgili Bakanlığa gönderilmez.
Belirlenecek miktar ve tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağından söz konusu maktu vergi ve harçların miktar ve tutarlarının tespitinde bu durumun göz önünde bulundurulması gerekir.
Bu şekilde hazırlanan "Bazı Maktu Vergi ve Harç Tarifelerine İlişkin Tablo" lar, ilgili belediyelerce 01/10/2014 tarihine kadar İçişleri Bakanlığına (Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü) gönderilir.”
“Bakanlıklarca Yapılacak İşlemler” başlıklı 3.2. maddesi;
“İçişleri Bakanlığı belediyeler tarafından gönderilen "Bazı Maktu Vergi ve Harç Tarifelerine İlişkin Tablo" ları uygun bir süre içinde değerlendirerek kendi görüşleri ile birlikte Maliye Bakanlığına bildirir.
İçişleri Bakanlığının görüşleri ile birlikte belediye meclislerinin önerilerini Maliye Bakanlığına bildirmeleri sonucu söz konusu vergi ve harçlara ait maktu tarifelerin tespitine ilişkin teklif Maliye Bakanlığınca Bakanlar Kuruluna sunulur.
Ayrıca, belediye meclislerince konu ile ilgili önerilerde bulunulmaması ve bunun üzerine adı geçen Bakanlıkça herhangi bir görüş bildirilmemesi halinde bahse konu maktu vergi ve harç tarifeleri Bakanlar Kurulunca re'sen tespit edilir.
“ Yeniden Değerleme Oranının Uygulanması” başlıklı 4 üncü maddesi;
“Bakanlar Kurulu kararı ile tespit edilen söz konusu maktu vergi ve harç tarifeleri, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu(3) hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır.
Vergi ve harç tarifelerinin yeniden değerleme oranında artırılması sonucu hesaplanan tutarların, virgülden sonraki iki hanesi dikkate alınarak uygulanır, ikinci haneden sonra gelen küsurat dikkate alınmaz.
Öte yandan, söz konusu maktu vergi ve harçların miktar ve tutarlarının yeniden değerleme oranında artırılması sonucu hesaplanan değerlerin Kanunda hükme bağlanan en üst tutarı aşması halinde aşan tutar dikkate alınmaz, bu durumda Kanunda yer alan en üst tutar uygulanır.”
şeklindedir.
6527 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 6 ncı maddesi ile 2464 sayılı Kanuna geçici 7 nci madde eklenmiştir.
Anılan Kanunun 6 ncı maddesinde;
"GEÇİCİ MADDE 7-2013 yılında uygulanmak üzere belediye meclislerince belirlenmiş olan bu Kanunun 15 inci maddesinde, 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (III) numaralı bendinde, 56 ncı maddesinde, 60 ıncı maddesinde ve 84 üncü maddesinin birinci fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan maktu vergi ve harç tarifeleri, Kanunun 96 ncı maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafı gereğince Bakanlar Kurulunca tespit edilecek karar yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam edilir."
denilmiştir.
Yukarıda sıralanan maddeler gereğince Maliye Bakanlığının uygulamaya esas olmak ve konuya açıklık getirmek üzere 45 seri no.lu Belediye Gelirleri Genel Tebliğini yayınladığı, bu tebliğ ile belediye meclislerince belirlenen önerinin, İçişleri Bakanlığından görüş alınarak, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenebileceğinin tespitinin yapıldığı, belediye meclislerince vergi ve harçlara ait maktu tarifeler için alınan öneri kararları üzerine, İçişleri Bakanlığı tarafından görüş verileceğinin ve Maliye Bakanlığı tarafından da Bakanlar kuruluna sunularak kesinleştirme işleminin yapılacağının belirtildiği, Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen maktu vergi ve harç tarifelerinin yeniden değerleme oranında arttırılacağının hüküm altına alındığı anlaşılsa da; 6527 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 6 ncı maddesi ile 2464 sayılı Kanuna eklenen geçici 7 nci maddede Bakanlar Kurulu kararı yayımlanıncaya kadar söz konusu vergi ve harçların maktu tarifeleri olarak ilgili belediyelerin belediye meclislerince 2013 yılı için belirlenen tutarların uygulanacağının açıkça belirtildiği görülmektedir.
Nitekim konunun açıklığa kavuşturulması için, ......................... Belediyesinin Gelir İdaresi Başkanlığından aldığı ..... tarih ve ......................... sayılı görüş yazısında da;
"...2013 yılında uygulanmak üzere belediye meclislerince belirlenmiş olan; bu Kanunun 15 inci maddesinde, 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (III) numaralı bendinde, 56 ncı maddesinde, 60 inci maddesinde ve 84 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan maktu vergi ve harç tarifeleri, Kanunun 96 ncı maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafı gereğince (700 Sayılı KHK'nın 63 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(*) tespit edilecek karar yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam edilir."
denilerek, 2464 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesi uyarınca yayımlanmış Cumhurbaşkanı Kararı bulunmadığından, uygulamanın yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde yürütülmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla,
............................Belediyesinde ...... tarih ve ............../....................Meclis kararıyla belirlenen ve 2013 yılında uygulanan harç ve vergi tarifelerinin idare tarafından yeniden değerleme uygulamasına tabi tutulmadan 2014-2018 yıllarında aynı oranın uygulanarak eksik tahakkuk yapılması suretiyle hüküm dışı bırakılan ............................... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
Bahse konu vergi ve harç tarifelerine ilişkin olarak 2424 sayılı Kanunun 96 ncı maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafı gereği Cumhurbaşkanınca tespit edilecek olan karar henüz yürürlüğe girmediğinden, 2464 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesi gereğince de, ilgili belediyeler tarafından 2013 yılında uygulanmak üzere belediye meclislerince Kanunda en az ve en çok miktarlar arasında belirlenmiş olan maktu vergi ve tarifelerin uygulanması gerektiği belirtildiğinden mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ..................................... TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.