Ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme
Peyzaj mimarı unvanına sahip .......................... ile .......................’nun mimar kadrosuna atanması sonucu ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin hatalı ödenmesi suretiyle .............................. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinin (a) fıkrasında; Türkiye Cumhuriyeti hudutları dahilinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren Türk yüksek mekteplerinden verilen diplomaya sahip olması gerektiği, 3 üncü maddesinde; birinci maddede yazılı vesikaları haiz bulunanlara mühendis veya mimar unvanı verileceği, 7 nci maddesinde; 1 inci maddede belirtilen diploma veya ruhsatnamelerden birine haiz olmayanların Türkiye’de mühendis veya mimar unvanı ile istihdam olunamayacağı belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36 ncı maddesine göre peyzaj mimarları Teknik Hizmetler sınıfındadır.
22.02.2007 tarih ve 26442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in Ek 4 Belediye ve Bağlı kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Kütükleri I sayılı Kütük: Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğünde “13500” unvan kodu ile Peyzaj mimarı ve “8505” unvan kodu ile Mimar unvanı bulunmaktadır. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 22.02.2007 tarihi itibariyle de “13500” kodlu peyzaj mimarı kadrosu bulunmaktadır.
Söz konusu kişiler sözleşmeli personel olarak çalışır iken 2013 yılında yürürlüğe giren 6495 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesine istinaden memur kadrosuna atanmışlardır. Memur kadrosuna geçirilirken mimar kadrosuna atanmıştır. Belediyelerde norm kadroda peyzaj mimarı bulunmaktadır. Şayet peyzaj mimarı kadrosu olmasa idi, bu durumda peyzaj mimarı unvanındaki bir kişinin atanabileceği bir kadro olmadığı değerlendirilerek mimar kadrosuna atanması yapılabilecektir.
Peyzaj Mimarlığı ile mimarlık eğitimi farklı olup, bu kişiler eşdeğer bir eğitim almadıklarından dolayı norm kadroda var olan peyzaj mimarı kadrosuna atanması gerekir. Peyzaj mimarı ile mimar veya mühendis unvanı farklıdır. Diplomalarda unvan yazılmaktadır. Bu kişilerin diplomalarında mühendis veya mimar değil aksine peyzaj mimarı yazmaktadır. .................................. ..................Üniversitesi Orman Fakültesi mezunu olup, diplomasında Peyzaj mimarı yazmakta ve ...................... ise ........................ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı programı mezunudur.
Bu kapsamda, söz konusu personellerin alması gereken ek gösterge, ek ödeme ve özel hizmet tazminatının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.
EK GÖSTERGE:
657 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesinde; “B) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.”
denilmektedir.
Anılan Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "II-Teknik Hizmetler Sınıfı" bölümünün (a) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar,", (b) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı),Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları,", (c) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışındaki yüksek öğrenim mezunları ile Yüksek Tekniker ve Tekniker unvanını almış olanlar,"
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre ek göstergenin memurun yer aldığı sınıf ve görevlerde bulunduğu sürece ödeneceği ifade edilmiş olup, ek göstergenin kadroya bağlı olduğu belirtilmiştir. Zira 657 sayılı Kanun kapsamında kadro memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmektedir.
Peyzaj mimarı unvanına sahip mimar kadrosuna atanan kişilerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na ekli (I) sayılı cetvelin Teknik Hizmetler Sınıfı bölümünün (c) bendinde yer alan ek gösterge rakamlarından yararlanabilmesi gerekir.
Ek göstergeye ilişkin (I) sayılı cetvelin (II) Teknik Hizmetler sınıfı (a) kısmında, “Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar” denildiği için “peyzaj mimarı” unvanı bu kapsamda bulunmadığından dolayı, peyzaj mimarının ek göstergesinin (I) sayılı cetvelin (II) Teknik Hizmetler sınıfı (c) kısmından ödenmesi gerekir.
EK ÖDEME:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; "Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz." hükmüne yer verilerek, Devlet memurlarına kadro ve görev unvanları esas alınarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli I sayılı cetvelde belirtilen oranlarda ek ödeme yapılacağı ifade edilmiştir.
Anılan Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Ek Ödeme Oranları cetvelinin "Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personelden" grubunun (a) ve (b) bentlerinde kadro unvanları sayılan personelin yararlanacağı ek ödeme oranlarına yer verilmiş olup, anılan grubun (c) bendinde ise ek ödeme oranları 1 no.lu grupta düzenlenenler hariç, teknik hizmetler sınıfında yer alan ve kadro unvanları (a) ve (b) bentlerinde sayılmayan personelin yararlanabileceği ek ödeme oranlarına yer verilmiştir. Söz konusu grubun (a) ve (b) bentlerinde peyzaj mimarı unvanlı kadroya yer verilmemiştir.
Peyzaj mimarı unvanlı olan kişilere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli I sayılı cetvelin "2- Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personelden" grubunun (c) bendinde yer alan ek ödeme oranlarından ödeme yapılması gerekmektedir.
Ek ödemede “Başmühendis, başmimar, mühendis, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı kadrolarında bulunanlardan” denildiği, bu kişilerin mimar/mühendis kadrosuna değil peyzaj mimarı kadrosuna atanması ve o kadronun haklarını alması gerekir.
ÖZEL HİZMET TAZMİNATI:
04.09.2020 gün ve 31274 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2931 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin uygulanmasına 2020 yılında devam olunacağı hükmü yer almaktadır.
2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 1 inci maddesinde; "(1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre …;
b) Ödenecek "Özel Hizmet Tazminatı", bu Karara ekli II sayılı Cetvelde, … gösterilmiştir." hükmüne yer verilerek memurlara 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesi uyarınca ödenecek tazminatların (II) sayılı cetvelde yer aldığı belirtilmiştir.
Mezkur Karara ekli (II) sayılı "Özel Hizmet Tazminatı" cetvelinin "E-Teknik Hizmetler" bölümünün 1/b sırasında 1-4 dereceli yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı unvanlı kadrolarda görev yapanların %160 oranında özel hizmet tazminatından, 1/c sırasında 1-4 dereceden aylık alan jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanını alanların %130 oranında özel hizmet tazminatı oranından, 1/d sırasında unvanları (a), (b) ve (c) sıralarında sayılmayan ve diğer mesleki teknik yükseköğrenim görenlerden 1-4 dereceden aylık alanların ise %100 oranında özel hizmet tazminatı oranından faydalanabileceği düzenlenmiştir.
Peyzaj mimarı unvanına sahip kişiye 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli (II) sayılı "Özel Hizmet Tazminatı" cetvelinin "E-Teknik Hizmetler" bölümünün 1-d sırasında yer alan özel hizmet tazminat oranlarından ödeme yapılması gerekmektedir.
Özel hizmet tazminatı ödenmesinde, Teknik Hizmetler kısmında Kadroları teknik hizmetler sınıfında bulunan ve fiilen görev yapanlardan “Yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancılarından” denildiği ve “peyzaj mimarı”unvanı bu kapsamda bulunmadığından özel hizmet tazminatının “d) Unvanları (a), (b) ve (c)’de sayılmayan diğer mesleki teknik yüksek öğrenimlilerden” kısmından ödenmesi gerekir.
Diğer taraftan, Yüksek Öğretim Kurulu Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığının 24.10.2017 tarih ve E.71688 sayılı Kararında da; “...2547 sayılı Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 43/b maddesi uyarınca Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı’nın görüşü de dikkate alınarak, İçmimar Programı ile Peyzaj Mimarlığı Programı mezunlarının Mimarlık eğitimine eşdeğer bir eğitim almadıklarına, Mimarlık kadrosuna atanmalarının uygun olmadığına, ve 25/01/2012 tarih ve 2012.3.454 sayılı Yürütme Kurulu kararının iptal edilmesinin uygun olduğuna karar verilmiştir.” denilerek, İçmimarlık ve Peyzaj Mimarlığı Programı mezunlarının teknik hizmetler sınıfında yer almakla birlikte mimar kadrolarına atanamayacakları belirtilmiştir.
Sorumluluk yönünden yapılan inceleme;
Yukarıda esası yönünden değerlendirilen hukuki işlem 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinde düzenlenen kamu zararının unsurları ile fiil ve netice arasındaki illiyet bağı çerçevesinde değerlendirilecektir.
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde, kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır, şeklinde tanımlanmıştır. Mevzuata aykırı işlem veya eylemlerin neticesinde ortaya çıkan bu zararı; kamu zararının objektif unsuru olarak kavramsallaştırılabiliriz. Kamu görevlilerinin varlığı, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerin varlığı ve kusur derecesinin belirlenmesine ilişkin hususları da kamu zararının sübjektif unsurları kapsamında değerlendirmek gerekmektedir.
Nitekim, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” denilerek sorumluların tazmin yükümlülüğü kamu zararı ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri arasında illiyet bağının varlığına bağlanmıştır.
Bahse konu mevzuat hükümlerini birlikte değerlendirdiğimizde; hesap yargılamasında kamu zararına birden fazla sorumlunun sebep olduğunun tespiti halinde oluşan bu zarardan söz konusu sorumluların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiği de açıktır.
Kural olarak bir mali karar, işlem veya eylemin yapılmasında görev alanlardan her birinin işlemi diğer işlemlerin nedeni olduğu takdirde herkes ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulacaktır. Bu kapsamda, somut olayda sözleşmeli personel olarak çalışırken peyzaj mimarı kadrosu yerine mimar kadrosuna atanmasını arz eden ................................, uygun görüşle arz eden ........................... ve olur veren .............................. hatalı atamadan dolayı Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri ile birlikte sorumludur.
Nitekim, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur” denilmekle birlikte,
“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 ncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler”
hükümlerine yer verilmiştir.
5018 sayılı Kanun uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar.
Bu itibarla,
Atama işleminin iptali ilgili olarak bakanlığına yazılmasına gerek bulunmadığına,
Peyzaj mimarı unvanına sahip ....................... ile ..................................’nun mimar kadrosuna atanması sonucu ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin hatalı ödenmesi sonucu oluşan ................................. TL kamu zararının;
.......................... TL’sinin Harcama Yetkilisi ........................ (.....................), Gerçekleştirme Görevlisi ...................... (.........................) ile Diğer Sorumlular; sözleşmeli personel olarak çalışırken peyzaj mimarı kadrosu yerine mimar kadrosuna atamayı arz eden ........................, uygun görüşle arz eden ............................. ve olur veren ...........................’a,
............................. TL’sinin Harcama Yetkilisi ........................... (..........................), Gerçekleştirme Görevlisi .......................... (........................) ile Diğer Sorumlular; sözleşmeli personel olarak çalışırken peyzaj mimarı kadrosu yerine mimar kadrosuna atamayı arz eden ............................., uygun görüşle arz eden ............................ ve olur veren ...................................’a,
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.