Fazla çalışma ücret
COVİD 19 nedeniyle idari izinli olan Zabıta Müdürlüğünde çalışan personele, maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi suretiyle …………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
31.12.2019 gün ve 30995 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7197 sayılı 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun K cetvelinde;
“1- Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir…”
2- Aylık maktu fazla çalışma ücreti alanlara, her ne ad altında olursa olsun ayrıca fazla çalışmaya yönelik olarak başkaca bir ödeme yapılmaz.
3- Yukarıdaki hükümlere göre ödenecek aylık maktu fazla çalışma ücretleri;
a) Görevin yapılması sırasında veya görevden dolayı yaralanma ve sakatlanma hallerinde tedavi süresince,
b) Bir yılda toplamı 30 günü geçmeyen hastalık izni sürelerinde,
c) İtfaiye hizmetlerinde çalışan personel için görevin yapılması sırasında veya görevden dolayı hastalanma hallerinde tedavi süresince,
ç) Yurt içinde yapılacak hizmet içi eğitime katılma ve geçici görevli olarak bulunma durumlarında, ödenmeye devam olunur. Diğer hallerde ise, fiilen çalışıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ödenir.”
hükmü yer almaktadır.
Bu maddeye istinaden maktu fazla çalışma ücreti ödenebilmesi için söz konusu kişinin zabıta hizmetinde fiilen çalışması gerekir. Hangi hallerde aylık maktu fazla çalışma ücretlerinin ödenmeye devam olunacağı mezkur madde hükmünde ifade edildikten sonra, maddede sayılan haller dışında fiilen çalışıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ödeneceği belirtilmiştir. Bu bağlamda yıllık izin, mazeret izni, 30 günü geçen hastalık süresince ve COVİD 19 nedeniyle 60 yaş üstü ve kronik rahatsızlığı veya diğer nedenle idari izinli olup fiilen çalışmayanlara çalışmadıkları döneme ilişkin olarak maktu fazla çalışma ücretinin yapılması mümkün değildir.
Nitekim, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104 üncü maddesinin son fıkrasında; “Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz.” denilmiş, 2020 yılı Bütçe Kanunu K cetvelinde de ödemenin tutarı ve yapılma şartları belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, ödenen fazla çalışma ücretinin fiili çalışmaya bağlı bir ödeme olması ve fiilen çalışılmayan hangi hallerde söz konusu ödemenin yapılacağının anılan Kanunda tek tek sayılması nedeniyle, mazeret/idari izinli olunan dönemlerde ve 30 günü aşan hastalık izin dönemlerinde ödemenin dayanağı olan Bütçe Kanunu hükmü, ödemenin yapılma şartlarını belirttiğinden bu düzenlemeye göre işlem yapılması gerekirken anılan hüküm dikkate alınmadan yapılan ödemelerde mevzuata uyarlığın bulunmadığı anlaşılmıştır.
Sorumluluk yönünden yapılan inceleme;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur” denilmekle birlikte,
“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 ncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler”
hükümlerine yer verilmiştir.
5018 sayılı Kanun uyarınca, Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar.
Bu itibarla, COVİD 19 nedeniyle idari izinli olan ………….. Müdürlüğünde çalışan personele, maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu oluşan ………… TL kamu zararının;
…………-TL’sinin Harcama Yetkilisi ………. ve Gerçekleştirme Görevlisi …………’e (……..),
…………….
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.