Nikah ücreti
…. tarih ve …. sayılı ilamın ….’nci maddesiyle; …. Belediyesi tarafından Yazı İşleri Müdürlüğü bünyesinde bulunan Evlendirme Dairesi nezdinde nikâh akdi yapılan bazı kişilerden nikah ve salon ücreti alınmaması sonucunda …. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.
Bu defa; Üst Yönetici (….) …. adına Av. …., Av. …. ve Av. ….’un tazmin hükmü ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. tutanak sayılı kararında; “Belediyelerin ekonomik durumu yetersiz olan vatandaşlardan nikah ücreti alınmamasında hukuka uyarlık bulunduğu, yapılan incelemede, hiç ücret alınmayan veya indirim uygulanan kişilerin Belediye Meclis kararına uygun olup olmadığı hususunun İlamda belgeleriyle birlikte açıkça ortaya konmadığının görüldüğü, yapılan uygulamanın kamu zararı oluşturmadığı gerekçeleriyle tazmin hükmünün bozularak Dairemize tevdiine karar verilmiştir.
Diğer yandan, Harcama Yetkilisi (…) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. sayılı tutanak sayılı, Harcama Yetkilisi (….) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. sayılı tutanak sayılı, Harcama Yetkilisi (….) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve … sayılı tutanak sayılı kararlarında ise …. tarih ve …. tutanak sayılı karar ile bozma kararı verildiğinden yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olduğundan dosyaların birleştirilerek Dairemize tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine ….sayılı ilamın …’nci maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.
Belediye Meclisi 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 97’nci maddesine göre; harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya 4736 sayılı Kanun hükümlerini de dikkate almak kaydıyla belediye meclisleri yetkilidir.
… Belediye Meclisi tarafından nikâh akdi yaptıran kişilerden alınacak ücret tarifesine dair …. tarih ve …. sayılı Karar alınmış ve bu kararda belediye personeli veya birinci derece yakını, belediye meclis üyesi ve başkanlık makamı onayı ile ilçe sınırları dâhilinde ikamet eden ekonomik imkânsızlıklar nedeni ile mağdur olan vatandaşlardan ücret alınmayacağı belirtilmiştir.
Ancak idare uygulamasında belediye meclisi kararında sayılanlardan olmadığı halde bazı kişilerden nikâh ücreti alınmadığı belirlenmiştir.
5393 sayılı Kanunun 38’ inci maddesinin 1’inci fıkrasının f bendinde belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek görevi belediye başkanına verilmiştir. Belediye başkanı her ne kadar mevzuata aykırı bu işlemden haberi olmadığını iddia etse de 5393 sayılı Kanun gereği mevzuata aykırı bu işlemden dolayı sorumlu olduğu açıktır.
Savunmada yapılan indirim ve ücretsiz kullandırmaların belediye meclisi kararına uygun olduğu iddia edilmiştir. Ancak …. Belediyesi Meclisinin …. tarihli ve …. sayılı kararında belediye personeli veya 1 inci dereceden yakını, belediye meclis üyesi ve başkanlık makamı onayı ile ilçe sınırları dâhilinde ikamet eden ekonomik imkânsızlıklar nedeni ile mağdur olan vatandaşlardan ücret alınmayacağı belirtilmiştir. Sorgu konusunda da belirtildiği üzere hiç ücret alınmayan veya indirim uygulanan kişiler belediye meclis kararında belirtilen kişilerden değildir. Bu kişilerin içerisinde belediye meclisi üyelerinin 1 inci derece akrabaları, başka kamu kurumunda çalışanlar vb. kişilerden söz konusu ücretler alınmamıştır. Bu tespitler belediyenin kendi oluşturduğu ve belediye başkan yardımcısı kararı ile uygun bulunan evraklardan anlaşılmaktadır. Ayrıca bahsedilen kişilerin ilçe sınırları dâhilinde ikamet eden ekonomik imkânsızlıklar nedeni ile mağdur olan vatandaşlardan olmayacağı açıktır. Zaten bu istisnadan yararlanabilecek kişiler ayrıca belediyenin kentli kart sistemine(ilçe sınırlarında ikamet edenlerin alabileceği bir kart) dâhil olması, kişinin istekte bulunması ve belediye başkan yardımcılarının onayda bulunması sonucunda bu hükümden yararlanabileceklerdir.
5018 sayılı Kanunun 8’ inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu belirtilmiştir.
5393 sayılı Kanunun 18’inci maddesinde “Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.” belediye meclisinin görevleri arasında sayışmıştır. Mezkûr Kanunun 38’ inci maddesinde ise belediye gelirlerinin takip ve tahsil görevi belediye başkanına verilmiştir.
Dolayısıyla 5393 sayılı Kanun gereği ücret tarifelerini belirlemek görevi belediye meclisine verildiğinden kamu kaynaklarının elde edilmesinden ve kullanılmasından kendisine verilmiş görevlerden dolayı belediye meclisi ve belediye başkanı yetkilidir.
Yapılan bu indirimlerin ticari indirim kapsamında olduğu iddia edilse bile, bu indirimlerin 5393 sayılı Kanunun 18’inci maddesinin 1 inci fıkrasının f bendi ve 2464 sayılı Kanunun 97’ nci maddesi gereği belediye meclisi kararı ile uygulanması gerektiği açıktır. Dolayısıyla hatalı olarak yapılan bu indirim ve ücretsiz kullandırmaların bahsi geçen Kanunlar gereği belediye meclisi kararına dayanılarak yapılması gerekmektedir. Sorguda da belirtildiği üzere kamu zararı oluşturulduğu belirtilen konu belediye meclisi kararında kısmi veya tam indirim uygulanacağı belirtilen kişilerden olmadığı halde kişilerden hiç ücret alınmaması veya indirimli ücret alınmasıdır.
Savunmalarda 2464 sayılı Kanunun 4736 sayılı Kanuna göre özel Kanun olduğu, nikâh akdi için salon tesisinin belediye tarafından üretilen bir hizmet olmadığı iddia edilmiş olsa da sorgu konusu husus belediye meclisi kararına dayanılmadan kısmi ve tam indirim uygulanmasıdır. 5393 saylı Kanun ve 2464 sayılı Kanunlar gereği belediye meclisine verilen ücret belirleme yetkisinin meclis kullanmış ve bir ücret tarifesi belirlemiştir. Ancak 5393 sayılı Kanunun 38’ inci maddesinde belediye meclisinin kararları uygulamak ve belediye gelirlerinin takip ve tahsil etmek görevi verilmiş olan belediye başkanının belediye meclis kararında belirtilmeyen kısmi ve tam indirimlerin uygulanmasında, 2464 sayılı Kanunun 4736 sayılı Kanuna göre özel Kanun olması veya nikâh akdinin belediye tarafından üretilen bir hizmet olmaması (yorumların hatalı olduğu düşünülse de) mevzuata aykırı olarak yapılan uygulamanın kamu zararı oluşturması hususunu değiştirmeyecektir.
Sorumlular savunmalarında yapılan işlem sonucunda bir harcama olmadığı için kamu zararının doğmadığını belirtmişlerdir. Ancak 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin 2’nci fıkrasının e bendinde idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması sonucunda kamu zararı doğacağı açıkça belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, …. Belediye Meclisi tarafından nikâh akdi yaptıran kişilerden alınacak ücret tarifesine dair …. tarih ve …. sayılı Karar alınmış ve bu kararla belediye personeli veya birinci derece yakını, belediye meclis üyesi ve başkanlık makamı onayı ile ilçe sınırları dâhilinde ikamet eden ekonomik imkânsızlıklar nedeni ile mağdur olan vatandaşlardan ücret alınmayacağı belirtilmiş olmasına rağmen, ilgili Kararda sayılmayan bazı kişilerden de ücret alınmayarak kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür. Karara aykırı ücret tarifesinin uygulanmasında ilgili belgelerde onayları bulunan Belediye Başkanı ve Başkan yardımcısı doğan kamu zararından sorumludur.
Bu itibarla, 6085 sayılı Kanunun 55’inci maddesinin (8) inci fıkrası gereğince …. tarih ve … sayılı ilamın ….’nci maddesiyle verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesine ve açıklanan nedenlerle, ….. Belediyesi tarafından Yazı İşleri Müdürlüğü bünyesinde bulunan Evlendirme Dairesi nezdinde nikâh akdi yapılan bazı kişilerden nikah ve salon ücreti alınmaması sonucunda oluşan ve ayrıntılı hesabı aşağıda kamu zararı tablosunda gösterilen toplam …. TL kamu zararının,
…. TL’sinin Üst Yönetici (….) …., Belediye Başkan Yardımcısı ….’e,
…. TL’sinin Üst Yönetici (….) …., Belediye Başkan Yardımcısı ….’e,
…. TL’sinin Üst Yönetici (….) …., Belediye Başkan Yardımcısı ….’e,
müştereken ve müteselsilen;
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.