Atama
…. tarih ve …. sayılı ilamın ….’uncu maddesiyle; …. Belediyesi tarafından Özel Kalem Müdürlüğü kadrosunda görev yapan …..’ın şartları sağlamadığı halde şef kadrosunda atandığı ve aylık, zam ve tazminatlar ile ek ödeme tutarlarının atabileceği memur kadrosu yerine şef kadrosu için öngörülen tutarlar üzerinden ödenmesi sonucunda …. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.
Bu defa; Üst Yönetici (….) …. adına Av. …., Av. ….. ve Av. ….’un tazmin hükmü ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …3 tutanak sayılı kararında; “ilamın esas yönünden mevzuata uygun bulunduğu, kamu zararından, atamayı gerçekleştiren Üst Yönetici (Belediye Başkanı), Harcama Yetkilisi ile Gerçekleştirme Görevlisinin sorumlu olduğuna karar verildiği, ancak atamaya ilişkin Personel Hareketleri Onayında atamayı onaylayanların Belediye Başkanı ve Belediye Başkan Yardımcısı olduğunun görüldüğü, dolayısıyla kamu zararından, Belediye Başkanı ve Belediye Başkan Yardımcısının sorumlu tutulması gerektiği, söz konusu atama işleminde, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin yetki ve sorumluluğu bulunmadığı, bir kez atama yapıldıktan sonra ilgili kadroya ilişkin ödemelerin yapılmasının doğal ve hukuki olduğunun anlaşıldığın gerekçeleriyle tazmin hükmünün bozularak Dairemize tevdiine karar verilmiştir.
Diğer yandan, Harcama Yetkilisi (….) …. adına Av. …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. sayılı tutanak sayılı, Gerçekleştirme Görevlisi (…..) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. sayılı tutanak sayılı, Gerçekleştirme Görevlisi (…...) ….. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. sayılı tutanak sayılı, Harcama Yetkilisi (….) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. sayılı tutanak sayılı kararlarında ise …. tarih ve …. tutanak sayılı karar ile bozma kararı verildiğinden yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olduğundan dosyaların birleştirilerek Dairemize tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine …. sayılı ilamın ….’uncu maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin görevde yükselmeye tabi kadroların sayıldığı 5’inci maddesinde “Şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi.” denilmek suretiyle şef kadrosuna atanabilmenin görevde yükselmeye tabi olduğu belirtilmiştir. Mezkûr Yönetmeliğin görevde yükselmeye tabi kadrolar için genel şartların sayıldığı 6’ ncı maddesinde “Görevde yükselme sınavında başarılı olmak” ve “Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddede öngörülen alt görevlerde toplam en az bir yıl çalışmış olmak.” şartları genel şart olarak sayılmıştır.
Mezkûr Yönetmeliğin 7 nci maddesinin 1’inci fıkrasında ise görevde yükselmeye tabi kadrolara atabilmek için özel şartlar sayılmıştır. Bu maddenin 1’inci fıkrasının (e) bendinde şef kadrosuna atanabilmek için “En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak”, “Son müracaat tarihi itibariyle 5’inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olmak” şartları sayılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde şef kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavını kazanması, mezkûr Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför görevlerinde 2 yıl bulunması gerekmektedir.
….Belediyesinin özel kalem müdürü kadrosuna atanan ….., …. tarihli ve …. sayılı olur Belediye Başkanı …. tarafından şef kadrosuna atanmıştır.
….’ın Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde 2 yıl bulunma ve sınav şartlarını sağlamadığından şef kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır.
….. Belediyesi tarafından Özel Kalem Müdürlüğü kadrosunda görev yapan ….’ın Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte sayılan şartları sağlamadığı halde şef kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle memur kadrosuna atanabilecekken şef kadrosuna atanması dolayısıyla aldığı ödemelerden dolayı kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Yapılan incelemede; atamaya ilişkin …. tarih ve …. sayılı Personel Hareketleri Onayında, atamayı onaylayanların Belediye Başkanı ….. ve Belediye Başkan Yardımcısı ….. olduğu görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu atama işleminden dolayı Belediye Başkanı ….. ve Belediye Başkan Yardımcısı …..’in sorumlulukları bulunmaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler” hükümleri uyarınca da, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar
İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Ön mali kontrolün kapsamı” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“Ön mali kontrol görevi, idarelerin yönetim sorumluluğu çerçevesinde harcama birimleri ve mali hizmetler birimi tarafından yerine getirilir.
Ön mali kontrol harcama birimleri tarafından yapılan kontroller ile mali hizmetler birimi tarafından yapılan kontrollerden oluşur…
Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali karar ve işlemler, harcama birimleri ve mali hizmetler birimi tarafından idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama veya finansman programları, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönlerinden kontrol edilir. Mali karar ve işlemler harcama birimleri tarafından kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması açısından da kontrol edilir” hükümleri yer almaktadır.
5018 sayılı Kanunun ilgili maddeleri ve söz konusu Yönetmelik hükümleri dikkate alındığında; mali karar ve işlemlerin merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönünden kontrolü, harcama birimlerine verilen bir sorumluluktur ve bu sorumluluk harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin uhdesindedir.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde harcamanın çeşidine göre aranacak belgeler belirlenmiş olup, "Aylıklar" başlıklı 8 inci maddesinde; aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine eklenecek belgeler sayılarak; bunlardan birisinin de "İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı" olduğu ifade edilmiştir. Atama işlemi …. yılında gerçekleşmiştir.
Bu bağlamda ödeme emrine imza atan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin de mevzuata aykırı ödemeden sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, 6085 sayılı Kanunun 55’inci maddesinin (8) inci fıkrası gereğince …. tarih ve …. sayılı ilamın ….’uncu maddesiyle verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesine ve açıklanan nedenlerle, …. Belediyesi tarafından Özel Kalem Müdürlüğü kadrosunda görev yapan ….’ın şartları sağlamadığı halde şef kadrosunda atandığı ve aylık, zam ve tazminatlar ile ek ödeme tutarlarının atabileceği memur kadrosu yerine şef kadrosu için öngörülen tutarlar üzerinden ödenmesi sonucunda oluşan ve ayrıntılı hesabı aşağıda gösterilen toplam …. TL kamu zararının,
…. TL’sinin Atamayı Gerçekleştiren (….) …. ve (….) …., Harcama Yetkilisi (….) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (….) ….’a,
…. TL’sinin Atamayı Gerçekleştiren (….) …. ve (….) …., Harcama Yetkilisi (….) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (….) ….’a,
müştereken ve müteselsilen;
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.