Kaza masrafı
………… tarih ve ………… sayılı Ek İlamın ………… inci maddesi ile;
“……………. Belediyesi’ne ait …………….. plakalı aracın kaza sonucu hasar gördüğü ve tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan ……………….. TL kamu zararıyla ilgili olarak;
6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin (8) inci fıkrası gereğince ...... tarih ve ..... ilamın .... inci maddesi ile verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesine ve açıklanan nedenlerle,
Harcama Yetkilisi ……………, Gerçekleştirme Görevlisi …………….. ile Üst Yönetici sıfatı ile sorumlu tutulan Belediye Başkan V. ……………..’in sorumluluklarının bulunmadığına,
Hasar tutarının %50’sinin belediye bütçesinden karşılanmasında hukuka aykırılık bulunmadığından …………… TL (……………..*%50) ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,
Hasar tutarının %50’sinin kusurlu sürücü tarafından karşılanması gerekirken tamamının belediye bütçesinden ödenmesi ve ahize rücu edilmemesi neticesinde oluşan ……………. TL kamu zararının rücu işlemini yapmakla görevli personel (…………….. Müdür Vekili) ……………’e münferiden”
ödettirilmesine karar verilmişti.
Bu defa, Harcama Yetkili ……………….’ün Temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulu’nun …………….. tarih ve …………………. tutanak sayılı kararında;
“Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmeliğin “Zararların takibi ve yapılacak diğer işlemler” başlıklı 10 uncu maddesindeki “En üst yöneticiler bilgi ve belgelerin kendilerine intikal ettiği tarihi izleyen 10 gün içinde bu yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen usul ve esaslar uyarınca zarar miktarını tespit ettirirler.” hükmü uyarınca kurumun üst yöneticisi olan Belediye Başkanı rücu işlemlerini başlatmadığı için oluşan kamu zararından tek başına sorumludur.”
şeklinde karar verilmiştir.
Söz konusu karar doğrultusunda, ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.
Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine ....sayılı Ek İlamın ... inci maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (8) inci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.
……………… Belediyesi’ne ait …………………. plakalı aracın kaza sonucu hasar gördüğü ve tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması suretiyle ………………. TL kamu zararına sebebiyet verilmesi husus ile ilgili olarak;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel Sorumluluk ve Zarar” başlıklı 12 nci maddesinde;
“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet mallarını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadır.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.
Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.”
denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmü çerçevesinde; devlet memurlarının görevlerini dikkat ve itina ile yapmaları, kendilerine teslim edilen devlet mallarını korumaları gerekmektedir.
Dosya kapsamında bilgi ve belgeler incelendiğinde; söz konusu aracın kaza hasarlarının giderilmesi için belediye bütçesinden ödeme yapıldığı, buna karşın kazayla ilgili tutanak ile zarara sebebiyet veren kimsenin gerekli dikkat ve itinayı gösterdiğini ispatlayan herhangi bir belgenin ödeme emri ekinde yer almadığı görülmektedir.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği neticesinde zararın meydana gelmesi halinde ise rayiç bedel üzerinden ilgiliye rücu esastır. Belediye şoförü ………………..’in kırmızı ışıkta duramayarak öndeki araca arkadan çarpması sonucu kaza meydana gelmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 84 üncü maddesinde arkadan çarpma halinde sürücünün asli kusurlu olduğu belirtildiğinden kaza sonucu oluşan zarar için rücu işleminin yapılması bir zorunluluktur.
Yapılan incelemede; söz konusu aracın kaza hasarlarının giderilmesi için belediye bütçesinden ödeme yapıldığı, buna karşın belediyenin uğradığı zararın giderilmesi için rücu işleminin (tahsilata ilişkin) yapılmadığı görülmüştür.
………………… Belediye Başkanlığı ile ………………. Sendikasının .... tarihinde imzalanan sendika sözleşmesinin 62 nci maddesinin 2 nci fıkrasında;
“2- Trafik kazası sonucu meydana gelen zarar ve tazminatın Hasar ve Zarar Tespit Kurulu veya idari-adli mercilerce yapılan tespiti sonucu;
a) Sürücünün kusur oranı, 3/8’e kadar (3/8 dahil) olduğu takdirde zararın tamamı işveren tarafından karşılanır ve sürücü hakkında idari soruşturma yapılmaz.
b) Sürücünün kusur oranı, 4/8 ve 5/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %80’i işveren tarafından,
c) Sürücünün kusur oranı, 6/8 ve 7/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %65’i işveren tarafından,
d) Sürücünün kusur oranı, 8/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %50’si işveren tarafından karşılanır.
Üçüncü kişilere ödenecek hasar ve tazminatlarda da aynı yol uygulanır.” denilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 84 üncü maddesinde arkadan çarpma halinde sürücünün asli kusurlu olduğu belirtildiğinden bahsedilen sözleşme hükümlerine göre meydana gelen zararın sözleşmede belirtilen kısmının sürücüye rücu edilmesi gerekmektedir.
Meydana gelen kaza olayında Belediye şoförü ………………..’in tam kusurlu olduğu görüldüğünden söz konusu sözleşmenin “d” bendi uyarınca zararın %50’sinin belediye bütçesinden ödenmesi, kalan tutar için ise ilgiliye rücu edilmesi gerekmektedir.
…………. tarih ………………. tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında;
“Esas yönünden inceleme;
…
Meydana gelen kaza olayında Belediye şoförü ………………….’in tam kusurlu olduğu görüldüğünden söz konusu sözleşmenin d bendi uyarınca zararın %50’sinin Belediye bütçesinden ödenmesi, kalan tutarın ise ilgiliye rücu edilmesi gerekmektedir.
Sonuç itibariyle; Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği neticesinde zarar meydana gelmiş olduğundan ………………. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumluluk yönünden inceleme;
Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde;
“Bu yönetmelik memurların kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizlik sonucu idareye verdikleri zararlar ile kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak kişilerin uğradıkları zararların nevi ve miktarlarının tespiti, takibi, amirlerin sorumlulukları, yapılacak işlemlerle ilgili usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.” denilmektedir.
Mezkur Yönetmeliğin 5 inci maddesinde;
“Bu yönetmelik hükümlerine göre memurlarca tazmin edilecek zararlar:
a) Kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile belirlenmiş görevlerini kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu gerekli dikkat ve itina ile yapmamaları sebebiyle idarenin veya kişilerin uğradığı zararlar, (…)” ifadesi yer almaktadır.
Yönetmeliğin “İdarenin rücu hakkı” başlıklı 11 inci maddesinde;
“Memurların görevlerini, kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu gereken dikkat ve itina ile yapmamaları sebebiyle zarara uğrayan kişilerin zararları, başvurdukları mahkeme veya makamlarca verilen kararlar uyarınca ilgili kurumlarca karşılanır.
Kurumların genel hükümlere göre sorumlu memurlara rücu hakları saklıdır.” hükmüne yer verilmek suretiyle 657 sayılı Kanunda belirtilen rücu hakkı, alt normda da yinelenmiştir.
Öte yandan Yönetmeliğin “Amirlerin sorumlulukları” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“(…) b) Memurlarca verilen zararların miktarının tespiti ve ilgililerden bu yönetmelik veya genel hükümlere göre tahsili konusunda yapılacak işlemlerin zamanında ve eksiksiz yürütülmesinden, zararı veren memurların görevli bulundukları kurum ve kuruluşların o mahaldeki amirleri müteselsilen sorumludurlar.” hükmüne,
“Zararların takibi ve yapılacak diğer işlemler” başlıklı 10 uncu maddesinde ise;
“Zararı veren memurun amirleri, zararın vuku bulduğu tarihi izleyen 3 gün içinde zararın konusu ile memurun sorumluluğunu belirten tüm bilgi ve belgeleri, o kurum ve kuruluşun en üst yöneticisine iletirler. En üst yöneticiler bilgi ve belgelerin kendilerine intikal ettiği tarihi izleyen 10 gün içinde bu yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen usul ve esaslar uyarınca zarar miktarını tespit ettirirler. (…)” hükmüne yer verilmiştir.”
denilerek,
Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmeliğin “Zararların takibi ve yapılacak diğer işlemler” başlıklı 10 uncu maddesindeki; “En üst yöneticiler bilgi ve belgelerin kendilerine intikal ettiği tarihi izleyen 10 gün içinde bu yönetmeliğin 7 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar uyarınca zarar miktarını tespit ettirirler.” hükmü uyarınca kurumun üst yöneticisi olan Belediye Başkanının rücu işlemini başlatmadığı için kamu zararından tek başına sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Bu kapsamda, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (8) inci fıkrası; “Daire ilk kararında ısrar eder ve bu ısrar üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.”
hükmü gereğince,
……………… Belediyesi’ne ait ……………….. plakalı aracın kaza sonucu hasar gördüğü ve tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan ……………….. TL kamu zararıyla ilgili olarak;
Hasar tutarının %50’sinin belediye bütçesinden karşılanmasında hukuka aykırılık bulunmadığından kamu zararı oluşmayan …………… TL (………………*%50) ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,
Kalan ……………… TL kamu zararının, Kurumun üst yöneticisi sıfatıyla rücu işlemini başlatmaması nedeniyle ……………...’e ( Belediye Başkan V.) münferiden;
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.