Kız öğrenci yurdunu işletenlere sosyal yardım adı altında ödeme yapılması
............ Belediyesi tarafından, ............ Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak, ....Kız Öğrenci Yurdu'na ihtiyaç sahibi olup olmadığı belli olmayan kız öğrencilerin yerleştirildiği ve bu amaçla söz konusu yurdu işleten ............. A.Ş.'ye sosyal yardım adı altında ödeme yapılması suretiyle .............. TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak,
Söz konusu Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde,
“Bu yönetmeliğin amacı, yoksunluk içinde olup da temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve hayatlarını en düşük seviyede dahi sürdürmekte güçlük çeken dar gelirli, yoksul, muhtaç, kimsesiz ve engellilere bütçe imkanları dahilinde yapılacak ayni ve nakdi yardımlara dair usul ve esasları düzenlemektedir.” denilmektedir.
"Başvuruda istenecek belgeler” başlıklı 8 inci maddesinde ise,
"Sosyal yardım talebinde bulunan kişilerden aşağıdaki belgeler istenir:
a) Nüfus cüzdanı sureti veya kimlik fotokopisi
b) Mernis veri tabanında yer alan ve T.C. kimlik numarası ile ilişkilendirilmiş bulunan kimlik paylaşım sisteminden (KPS) temin edilecek yerleşim yeri belgesi
c) Yardıma muhtaç olduğuna dair fakirlik ihtiyaç ilmühaberi
(...)" denilmektedir.
"Nakdi yardım" başlıklı 13 üncü maddesinde ise,
"(...) Ödemeler ilgililer adına çek düzenlemek suretiyle bankadan yapılır." denilmektedir.
Denetçi iddiasında ise, Mezkur Yönetmelik hükümlerine göre, yardımlardan prensip itibariyle yoksunluk içinde olan ve ..... ilçe sınırlarında yaşayan dar gelirli kimselerin faydalandırılması ve sosyal yardımdan faydalanmak amacıyla başvuran vatandaşların bu durumlarını ilgili mercilerden alınacak resmi belgelerle ispatlamasının öngörüldüğü ve söz konusu sosyal yardım ödemelerinin ihtiyaç sahibi vatandaşlara banka kanalıyla yapılmasının hüküm altına alındığı belirtilmesine rağmen, mevcut durumda, .....ilçe sınırları içinde ikamet edip etmediği ve ihtiyaç sahibi olup olmadığı belli olmayan kız öğrencilerin ilgili yurda yerleştirilmiş olmasından kaynaklanan giderlerin sosyal yardım kaleminden doğrudan yurdu işleten .....A.Ş.'ye ödenmesinin kamu zararına neden olduğu ifade edilmiştir. Ancak, bu iddiaya katılmak mümkün görünmemektedir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, savunmalarda da belirtildiği üzere, söz konusu ödemeler Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliği hükümlerine göre değil, .............. Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmıştır. ............... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde ise, “Bu Yönetmelik, ............. Belediyesi sınırları içerisinde ikamet eden ve yine ............ Belediyesi sınırları içerisindeki ilköğretim ve ortaöğretim okullarında eğitim veya .............. İlinde bulunan üniversitelerde ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğretimi alan, yardıma muhtaç aile ve öğrenciler ile şehit çocuğu, yetim, öksüz ve özürlü(engelli) öğrencilere yapılacak eğitim yardımının miktarını müracaat, değerlendirme ve ödeme ile ilgili usul ve esaslarını kapsar.” denilmektedir. Yönetmeliğin bu hükmüne göre değerlendirildiğinde, ............... Belediyesi tarafından yapılan bu yardımlar ile, yükseköğrenim görmekte olan maddi durumu yeterli olmayan kız öğrencilerin yurt sorununun çözümüne katkıda bulunmanın amaçlandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yapılan bu yardımlar, sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak yapılmıştır. Ayrıca, söz konusu kız öğrenci yurdunun %99,6’sının da .... Belediyesi’ne ait bulunan bir kamu şirketi olan ............. A.Ş.’ne ait bulunduğu ve söz konusu ödemenin de taraflar arasında yapılan protokole istinaden .............. A.Ş.’ne yapıldığı göz önüne alındığında, yapılan bu yardımların altyapısı önceden hazırlanmış olan sosyal belediyecilik anlayışının bir sonucu olduğuda görülmektedir.
Yapılan savunmalardan, .............. A.Ş.’nin, söz konusu öğrenci yurdunda barındırılacak öğrenciler tespit edilirken .... Belediyesine, yapılan protokolün gereği olarak bir kontenjan ayırdığı ve ayrılan bu kontenjanın kullanımında ise, ............. Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği hükümlerine uyuduğu anlaşılmaktadır. Yurtta bedelsiz veya yarı bedelle kalmak için başvuruda bulunan tüm öğrenciler için birer dosya açılmış ve Yönetmeliğin 8 inci maddesinde işaret edilmiş olan belgelerin getirilmesi istenilmiştir. ....Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği’nin “Nakdi Yardım” başlıklı 13 üncü maddesinde, “(…) ödemeler ilgililer adına çek düzenlemek suretiyle bankadan yapılır.” düzenlemesine yer verilmiş olmasına rağmen, yapılan yardımların, ilgili öğrenciler yerine öğrenci adına yurt sahibi kuruma çek düzenlemek suretiyle ve banka üzerinden yapılmış olması, Yönetmelik hükmüne uygun olmamakla birlikte, bu şekilde yapılan ödemenin, öğrencinin bir başka ihtiyacını öne alarak, yurt bedelini ödememesi ve bu nedenle bir mağduriyet yaşamamasına yönelik bir tedbir niteliğinde olduğu bildirildiğinden, yapılan uygulamanın iyi niyetli bir uygulama olduğu düşünülmektedir.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan .............. TL tutarındaki ............... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği çerçevesinde yapılan eğitim yardımı ödemesiyle ilgili olarak, ilişilecek husus bulunmadığına,
Üye .............. ’un, “5102 sayılı Kanunun raporda açıklanan 2 nci maddesindeki, “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu, yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir.
Genel bütçeli daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, bütçenin transfer tertibinden yardım alan kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme kapsam ve programına alınmış, hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tâbi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler, kamu bankaları, kanunlarla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurumlar ile kurul/üst kurullar ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (…) (1) birinci fıkrada belirtilen yüksek öğrenim öğrencilerine burs, kredi ve nakdî yardım adı altında herhangi bir ödeme yapamazlar, ilgili mevzuatları gereği burs, kredi verilmesini öngördükleri yüksek öğrenim öğrencilerini, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna bildirirler.” şeklindeki hükmüne göre, belediyelerin yüksek öğretim öğrencilerine burs kredi ve nakdi yardım adı altında herhangi bir ödeme yapmaları mümkün değildir. Kız öğrenci yurduna, öğrencilerin barınma giderlerini karşılamak amacıyla, öğrenciler adına yapılan ödemelerde nakdi yardım niteliğindedir. Ayrıca, ............. Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği hükümlerine uyulmadan, muhtaçlıkları belgelendirilmeyen öğrencilere eğitim yardımı yapılması da mümkün değildir. Bu itibarla oluşan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı, oyçokluğuyla karar verildi.