Doğrudan temin yöntemiyle kısımlara bölünerek satın alma
............. Belediyesi tarafından yapılan bahçe bitkileri alımlarının doğrudan temin yöntemiyle (tek bir firmadan) .............. Şti. firmasından kısımlara bölünerek satın alındığı konusuyla ilgili olarak,
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.
Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir.
Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.
(Değişik altıncı fıkra: 30/7/2003-4964/4 md.) İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz.” denilmektedir.
Yine mezkur kanununun Görevlilerin ceza sorumluluğu başlıklı 60’ıncı maddesinde
“İhale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunduklarının, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. (Değişik son cümle: 30/7/2003-4964/36 md.) Bu Kanuna aykırı fiil veya davranışlardan dolayı hüküm giyen idare görevlileri, bu Kanun kapsamına giren işlerde görevlendirilemezler. Bu Kanun kapsamına giren işlerden dolayı yargı organlarınca herhangi bir ceza verilmiş olanlar, bu Kanun kapsamına giren bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca bu Kanunun ve ilgili diğer mevzuatın uygulanması ile görevli ve yetkili kadrolara atanamaz ve görev alamazlar.
5 inci maddede belirtilen ilkelere ve 62 nci maddede belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da yukarıda belirtilen müeyyideler uygulanır. “ denilmektedir.
Söz konusu bahçe bitkileri alımıyla ilgili olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri esas alınarak ileri sürülen Denetçi iddiasında, söz konusu .............. TLtutarındaki bahçe bitkileri alımlarının parçalara bölünerek ve ihale usullerine uyulmadan yapılmış olmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.” düzenlemesi göz önüne alındığında, belirtilen bahçe bitkileri alımlarının “ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez” temel ilkelerinin ihlali sayıldığı ve bu sebeple de gerekli incelemenin yapılması amacıyla konunun İçişleri Bakanlığına yazılmasının uygun olacağı ifade edilmiştir.
Ancak, Denetçi iddiasında yer alan tespitler doğru olmakla birlikte, konunun İçişler Bakanlığına yazılmasına dair öneriye katılmak mümkün görünmemektedir. Söz konusu bahçe bitkileri alımlarının ihale usullerinden birisi ile yapılması yerine parçalara bölünerek doğrudan temin usulü ile yapılmasının mevzuata aykırı bir uygulama olduğu doğru bir tespit olmakla birlikte, sorumlular tarafından gönderilmiş olan savunmalardan ve savunma eki belgelerden anlaşılacağı üzere, ......Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü’nün 2012 yılında yapmış olduğu Kentsel Tasarım (Kentsel Yenileme) Projesi kapsamında .......İlçesinde hemen hemen tüm cadde ve sokaklarda kaldırım, refüj ve asfalt yenileme çalışmaları yapılmasını takiben, Fen İşleri Müdürlüğünün yıllık programında olmamasına karşın, kentsel yenileme çalışmalarının tamamlanmasını müteakip, yeniden ağaçlandırma ve bitkilendirmeye ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. Tek tek sokak bazında gerçekleştirilen kentsel yenileme çalışmalarının, belde sakinlerinin mağduriyetine neden olunmaması için, birkaç gün içerisinde tamamlanarak sokak ve caddelerin yeniden araç ve yaya trafiğine açılmayı gerektirdiğinden, ağaç ve bitkilendirme için gerekli malzemelerin temini için ihale sürecinin beklenilmesi mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Müdürlük programında bulunmaması nedeniyle de, önceden öngörülmeyen bu süreli ve acil işler için, doğrudan temin yoluyla alım yapılmış olunmasının-her ne kadar mevzuata aykırı bir alım şekli olmuş olsa da- kamu zararına neden olacak bir uygulama olmadığı görülmektedir. Ayrıca, söz konusu bitkilerin, depolanmadan, satın alındığı yerlerden doğrudan dikim alanına getirilerek bir an önce dikiminin de sağlanması gerektiğinden, alımların küçük partiler halinde yapılmış olmasının yapılan işin doğasına uygun olduğu da anlaşılmaktadır. Savunma eki olarak gönderilen belgelerden, yapılan alımların piyasa rayiçlerine uygun olarak gerçekleştirildiği de tespit edilebilmektedir. Ayrıca, alımı yapılan bahçe bitkilerinin birkaç firmadan fiyat araştırması yapılarak alındığı da anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yapılan alımlara ilişkin olarak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinde tanımlanan anlamda bir kamu zararı oluştuğu yönünde tespitte bulunmak ta mümkün görünmemektedir. Dolayısıyla, yapılan bahçe bitkileri alımı sonucunda herhangi bir kamu zararına neden olunmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan.......-TL tutarındaki bahçe bitkileri alımı ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına ..karar verildi.