Hizmet satın alınması
………. İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne ait otobüslerin kullanılması amacıyla hizmet alımı suretiyle ihalesi yapılan şoför personel çalıştırılması işinde, teknik şartnamede yer alan “Haftalık çalışma süresi 5 gün ve 40 saattir. Bu sürenin aşılması halinde aşılan kısmın ücreti mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından ayrıca yükleniciye ödenecektir.” hükmü gereği kırk beş saate kadar yapılan çalışmalar için fazla sürelerle çalışma ücreti ödenmesi gerekirken yüklenicinin teklif mektubu ekinde sunduğu birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fazla mesai ücretinin ödenmesiyle ilgili olarak,
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
“Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalardır. 63’üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırk beş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.
Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırk beş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırk beş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmi beş yükseltilmesiyle ödenir.
Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat on beş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.
İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.
63’üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69’uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.
Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.
Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz.
Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.”
24.10.2011 tarihinde ihalesi yapılan şoför personel hizmet alım ihalesine ilişkin teknik şartnamenin 8’inci maddesi 2’nci fıkrasında ise “Haftalık çalışma süresi 5 gün ve 40 saattir. Bu sürenin aşılması halinde aşılan kısmın ücreti mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından ayrıca yükleniciye ödenecektir.” hükmü bulunmaktadır.
Sorumlular savunmada sorguya konu ödemeler ise miktarı, ödeme zamanı ve diğer koşulları yüklenici ile imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile belirlenmiş olup, yüklenici tarafından istihdam edilen şoförlerin ücretleri hizmet alım sözleşmesi hükümlerine göre yüklenicisine ödenmekte olduğunu, fazla çalışma ve ücreti hususunda İş Kanunundaki düzenlemeler de İş Kanunu hükümleri gibi işçi yönünden asgari hadleri belirlenmekte olup, işçinin aleyhine olmamak kaydı ile sözleşme yoluyla artırılabileceğini ifade etmişlerdir.
Bu itibarla, ………. İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne ait otobüslerin kullanılması amacıyla hizmet alımı suretiyle ihalesi yapılan şoför personel çalıştırılması işinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fazla mesai ücretinin ödenmesi konusunda sözleşme hükümlerine göre ödeme yapıldığı anlaşıldığından hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna oybirliğiyle karar verildi.