Yıllara sari inşaatta Gelir Vergisi kesintisi
.......... yükleniminde bulunan .......... TL. ihale bedelli .......... işine ait 2013 yılında ödenen .... ve.... hakedişlerden, iş yıllara sari olmasına rağmen, gelir vergisi tevkifatının yapılmaması sonucunda .......... -TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak,
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesinde,
“Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat (dekapaj işleri de inşaat işi sayılır) ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkûr yıl beyannamesinde gösterilir.
Mükellefler bu madde kapsamına giren hallerde her inşaat ve onarım işinin hasılat ve giderlerini ayrı bir defterde veya tutmakta oldukları defterlerin ayrı sayfalarında göstermeye ve düzenleyecekleri beyannamaleri işlerin ikmal edildiği takvim yılını takip eden yılın Mart ayının başından yirmibeşinci günü akşamına kadar vermeye mecburdurlar.” hükmü bulunmaktadır.
Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin 1 nci fıkra (2/3) bendinde ise, 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden, bu ödemeyi yapan kamu idare ve müesseselerinin, söz konusu ödemeleri nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları ifade edilmiştir.
2009/14592 sayılı B.K.K ile de, 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedellerinden % 3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarı ele alınan konu ile ilgili mevzuat hükümlerine göre, inşaat yapım ve onarım işlerine ait olup birden fazla yıla sirayet eden işlere ilişkin olarak ödenen hak ediş tutarlarından %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
........... yükleniminde bulunan .......... TL ihale bedelli .......... ........işinde sözleşme 12.11.2012 tarihinde imzalanmış, 16.11.2012 tarihinde yer teslimi yapılmak suretiyle işe başlanılmış (fiilen 22.11.2012 tarihinde işe başlanılmış), sözleşmeye göre işin süresi 120 takvim günü olarak verilmiştir. Buna göre iş bitim tarihi 03.08.2013 olarak belirlendiğinden adı geçen işin yıllara sari inşaat işi olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan uygulama da ise, yıllara sari inşaat işi niteliğindeki adı geçen işe ait ..... hak ediş ödemesinden %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmaması suretiyle (.......... -TL x %3 =) .......... -TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır. Yapılan savunmalardan ve savunma eki olarak gönderilen belgelerden, .......... -TL tutarında kamu zararınnın .......... -TL'sinin tahsil edildiği anlaşılmıştır. Aynı savunmalarda, geriye kalan .......... -TL tutarın tahsili için ise yüklenici firmaya yazı yazıldığı ifade edilmiştir.
Diğer taraftan, Denetçi iddiasında .... hak ediş ödemesinden de %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmaması suretiyle (.......... -TL x %3 =) .......... -TL tutarında daha kamu zararına neden olunduğu belirtilmiş ise de, yapılan savunmalar göz önüne alınarak ilişikli ödeme emri ve eki belgelerin yeniden incelenmesi sonucunda, .......... -TL tutarında kamu zararına neden olunduğu tespitinin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır. Sorumlular, savunmalarında, ....nolu hak ediş raporundan yapılması gereken %3’lük .......... -TL tutarındaki gelir vergisi tevkifatının yapılmış olduğunu bildirmiş olmalarına rağmen, Denetçi tarafından bu savunma kabul edilmemiş ve söz konusu kesintinin Gelir Vergisi tevkifatı olmadığı, ek kesin teminat olduğu ve kesintinin 330 Alınan Depozite ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği belirtilmiş ve söz konusu kesintinin ilişikli ödeme emri üzerinde görüldüğü ve ayrıca savunmalarda belirtildiği üzere, iddia edildiği gibi, gerçekten gelir vergisi tevkifatı olmuş olsaydı, 330 Alınan Depozite ve Teminatlar Hesabına değil, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına kaydedilmesi gerektiği ifade edilmek suretiyle yapılan bu savunma kabul edilmemiştir. Ancak, belirtildiği üzere, Denetçinin bu görüşüne katılmak mümkün görünmemektedir. Öncelikle belirtmek gerekirki, .....nolu hakediş ödemesinin yapıldığı ödeme emri üzerinde ve eki belgeler arasında ek kesin teminatın alınmasını gerektirir bir durumun tespiti yapılamamıştır. Diğer taraftan, “Ek Kesin Teminat” 4734 sayılı Kamu Sözleşmeleri Kanunu’nun 12 nci maddesinde düzenlenmiş olup, “Ek Kesin Teminat” başlıklı bu 12 nci maddede, “Fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı olarak ödenecek bedelin, sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi halinde bu artış tutarının % 6'sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminat hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabilir.” denilmek suretiyle, ek kesin teminat kesintisinin %6 oranında olacağı belirtilmiştir. Bu şekilde bir %6’lık kesintinin nasıl yapıldığına dair herhangi bir tespit yapılamamıştır. Bu durumda, ilgili ödeme emri üzerinde de görüleceği ve savunmalarda da belirtildiği üzere, %3 oranındaki .......... -TL tutarındaki bu kesintinin, gelir vergisi kesintisi olduğu şeklinde bir değerlendirmeden başka bir sonuca ulaşılmasına imkan bulunmamaktadır. Ancak, ... hakedişten yapılan %3 oranında ve .......... -TL tutarındaki gelir vergisi kesintisi yanlış muhasebeleştirilmiş ve 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına kaydedilmesi gerekirken, 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmiştir. Bu şekilde, yanlış muhasebe kaydı yapılmış olması sonucunda kamu zararına neden olunması mümkün görünmemektedir. Yapılması gereken şey, hatalı yapılmış olan muhasebe kaydının düzeltilmesinin sağlanmasıdır.
Diğer taraftan,.......... -TL tutarındaki kamu zararına ilişkin olan .... numaralı ödeme emri belgelerinde Gerçekleştirme Görevlisinin imzası bulunmamaktadır. Bu imza eksikliği sebebiyle, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61 inci maddesinin, “Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde,
a) Yetkililerin imzasını,
b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,
c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,
d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,
Kontrol etmekle yükümlüdür.
Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.” şeklindeki kaleme alınmış hükmü gereğince, söz konusu ödeme emri belgesini Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla imzalayan .......... ,.......... -TL tutarındaki kamu zararından sorumlu tutulmuştur.
Bu itibarla,
a-) Kamu zararı oluşmayan .......... -TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, ...........
b-) Yıllara sari inşaat işinden gelir vergisi tevkifatı yapılmamasından kaynaklanan .......... -TL tutarındaki kamu zararınının,
1-) .......... -TL'si ......tarih .... tahsilat makbuzu ile ahiz .......... ’dan tahsil edildiğinden, .......... -TL için ilişilecek husus kalmadığına,
2-) Geriye kalan .......... -TL'sinin ise Muhasebe Yetkilisi .......... ile Harcama Yetkilisi .......... 'a müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
Oybirliğiyle karar verildi.