Zemin Açma İzni ve Hafriyat Harcı
.................. Belediyesi sınırları içinde zemin ve yol kanal açma izni verilmesi, yapım ve yıkım artığı malzeme ile toprak kazısının taşınması için, belediyeler tarafından yer gösterilmesi karşılığında bu işleri yapanlardan ve ve bu yerlerin tesviyesini yapanlardan tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken Zemin Açma İzni ve Hafriyat Harcı’nın tahakkuk ve tahsil edilmemesi suretiyle hukuka aykırı işlem yapılması konusuyla ilgili olarak,
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İmar ile İlgili Harçlar” başlıklı 80 inci maddesinin birinci fıkrasında, “İmar mevzuatı gereğince aşağıda belirtilen harçlar belediyece tahsil olunur.
(…)
d) Zemin ve yol kanal açma izni verilmesi, yapım ve yıkım artığı malzeme ile toprak kazısının taşınması için belediyelerce yer gösterilmesi ve bu yerlerin tesviyesi "Zemin Açma İzni ve Toprak Hafriyatı Harcına", (…) tabidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Yetki ve İmtiyazları" başlıklı 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "Özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak, vergi, resim ve harç dışındaki özel hukuk hükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve hizmet karşılığı alacakların tahsilini yapmak veya yaptırmak." hükmü,
Aynı Kanun'un "Belediye Başkanının Görevleri" başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrasının (p) bendinde, "Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak." hükmü
Yer almaktadır.
24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Üst Yöneticiler" başlıklı 11 inci maddesinde, "Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak, Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır.
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana, mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler." hükmü,
Aynı Kanun'un "Gelirlerin Toplanması Sorumluluğu" başlıklı 38 inci maddesinde, "Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur." hükmü,
Aynı Kanun'un "Mali Hizmetler Birimi" başlıklı 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında,
"(...)
e) İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.
(...)
k) Malî kanunlarla ilgili diğer mevzuatın uygulanması konusunda üst yöneticiye ve harcama yetkililerine gerekli bilgileri sağlamak ve danışmanlık yapmak. (...)" hükmü,
Bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, kanunlarla belediyelere ait olduğu ifade edilen vergi, resim ve harçların tarh, tahakkuk ve tahsilinin gerçekleştirilmesi görevleri belediyeye verilmiştir. Kanunlarla belediyelere verilen görevlerin yine kanunlarla belediye meclisi veya belediye encümeni kararı gerektirmeyen görevleri yerine getirme görevinin belediye başkanına verilmiş olduğu ilgili mevzuatta açıkça dile getirilmiştir. Belediye başkanının bu görevi yerine getirirken mali hizmetler biriminden yararlanacağı yine ilgili kanun hükümlerinde zikredilmiştir.
Uygulamada ise, ..................Belediyesi sınırları içinde zemin ve yol kanal açma izni verilmesi, yapım ve yıkım artığı malzeme ile toprak kazısının taşınması için Belediye tarafından yer gösterilmesi ve bu yerlerin tesviyesini yapanlardan tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken Zemin Açma İzni ve Hafriyat Harcı’nın tahakkuk ve tahsil edilmemesi suretiyleyukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı işlem yapıldığı anlaşılmıştır.
Ancak yapılan savunmalardan, Zemin Açma İzni ve Hafriyat Harcı’nın tahakkuk ve tahsil konusundaki hukuka aykırı uygulamalarla ilgili düzenlemelerin yapıldığı, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılması gereken tahakkukların gerçekleştirildiği, ilgili tahsilatların yapılmaya başlandığı ve bu hususu ispatlayıcı belgelerin savunma eki olarak gönderildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ............... Belediye sınırları içerisindeki Zemin Açma İzni ve Hafriyat Harcı’nın tarh, tahakkuk ve tahsil konusunda yapılan uygulamalar sonucunda kamu zararı oluşmadığından, konu ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına oybirliğiyle karar verildi.