Gecikme cezası
…. tarih ve ….. sayılı ilamın ….üncü maddesi ile,
…. Belediyesi Hizmet Araçlarında Kullanılmak Üzere Akaryakıt Ürünleri Satın Alımı işine ilişkin sözleşme uyarınca idarenin yükleniciden yazılı olarak talep edeceği akaryakıtın, yüklenici tarafından 3 iş günü içinde idareye teslim edileceği, bu sürede teslim yapılmaması veya eksik teslim durumunda her takvim günü için sözleşme bedelinin onbinde 5’i oranında gecikme cezası kesileceği, diğer taraftan malın kısmi kabule konu olan kısmının süresinde teslim edilmemesi halinde idarenin 10 gün yazılı mühlet vermesi durumunda yine gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin onbinde 5’i oranında gecikme cezası tahakkuk ettirilerek yükleniciden tahsil edileceği, Belediye tarafından yükleniciye yapılan akaryakıt siparişleri üzerine, yüklenici tarafından zamanında teslim edilmeyen miktarlar için gecikme cezası kesilmediği,
Rapora konu …. TL’lik tutarın …. TL’sinin İdare tarafından yükleniciye süre uzatımı verilmesinden kaynaklandığı ve mevzuatına uygun olduğu anlaşılan tutarla ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, yüklenici tarafından zamanında teslim edilmeyen akaryakıt için idare tarafından sözleşme bedelinin onbinde 5’i oranında gecikme cezası kesilmemesi suretiyle oluşan …. TL’lik kamu zararının …. TL’sinin ahizinden mahsuben tahsil edildiği bu tutara ilişkin ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan ….. TL kamu zararının ise Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlilerine müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,
karar verilmişti.
Sorumluların, ….. sayılı ilamın ….. üncü maddesinde yer alan karar ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda, Sayıştay Temyiz Kurulunun ….. tarih ve …. tutanak sayılı kararı ile verilen hükmün esas yönünden incelenmesi neticesinde;
Akaryakıt alım ihalelerinde idarelerin talep ettikleri akaryakıtın tamamını depolayacak alana sahip olmadıklarından ihale konusu akaryakıtın ihtiyaç doğrultusunda kısmi teslim edildiğini, akaryakıt alımlarında kısmi teslim ve kısmi kabulün işin doğası gereği olduğunu, malın teslim edilmemesi halinde gecikme cezasının sözleşme bedeli üzerinden değil, malın teslim edilmeyen kısmı üzerinden kesilmesi gerektiğini, iki ayrı malın kısmi kabulüne konu olan ihalede idare açısından görece daha az ihtiyaç duyulan benzinin kısmi ifasında yaşanan gecikme nedeniyle uygulanması gereken gecikme cezasının sözleşme bedelinin tamamı üzerinden hesaplanmasının hakkaniyete uygun olmayacağını, kamu zararı tutarının yeniden hesaplanması gerektiğini belirterek, sorumlularca yapılan itirazların kabulü ile …..sayılı ilamın …. üncü maddesi ile verilen hükmün esas yönünden bozularak dairesine tevdiine karar verilmiştir.
Söz konusu karar doğrultusunda, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca verilen bozma kararı gereğince ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir. … tarihli ek raporun ….. tarihinde yargılanması sonucunda ….tutanak sayılı karar doğrultusunda düzenlenen …. tarih ve …. sayılı ilamın …. inci maddesiyle, Temyiz Kurulu Kararı doğrultusunda kamu zararı hesabının yeniden hesaplanmasına yönelik ek rapor düzenlenmesi için konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmişti.
Bu defa da, konuyla ilgili …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda …. tarihli ek rapor düzenlendiği görüldüğünden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesinin 3 üncü fıkrası gereğince hüküm dışı kararının kaldırılarak konunun görüşülmesinin devamına karar verildi.
“…… Belediyesi Hizmet Araçlarında Kullanılmak Üzere Akaryakıt Ürünleri Satın Alımı İşi” nde Belediye ile yüklenici firma arasında imzalanan sözleşmenin;
“Malın/İşin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı” başlıklı 10 uncu maddesinin (10.3.1) inci bendinde, “İhtiyaç duyulan mal miktarı, idare tarafından yazılı olarak yükleniciye sipariş edilecek, istenilen miktarda mal yüklenici tarafından kendisine yapılan tebligatı takip eden en geç 3 (üç) iş günü içerisinde teslim edilecektir”
34.2 nci maddesinde “Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi halinde, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin onbindebeş oranında gecikme cezası uygulanır”
44 üncü maddesinin (1) inci fıkrasında ise “İhtiyaç duyulan mal miktarı, idare tarafından yazılı olarak yükleniciye sipariş edilecek, istenilen miktarda mal yüklenici tarafından kendisine yapılan tebligatı takip eden en geç 3 (Üç) iş günü içerisinde teslim edilecektir. Malın belirtilen sürede teslim edilmemesi veya talep edilen miktardan eksik teslim edilmesi durumunda, gecikilen her bir takvim günü için, toplam sözleşme bedelinin onbinde 5’ i (0,0005) oranında ceza kesilecektir” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Söz konusu sözleşme uyarınca idarenin yükleniciden yazılı olarak talep edeceği akaryakıtın, yüklenici tarafından 3 iş günü içinde idareye teslim edileceği, bu sürede teslim yapılmaması veya eksik teslim durumunda her takvim günü için sözleşme bedelinin onbinde 5’i oranında gecikme cezası kesileceği, diğer taraftan malın kısmi kabule konu olan kısmının süresinde teslim edilmemesi halinde idarenin 10 gün yazılı mühlet vermesi durumunda ise gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin onbinde 5’i oranında gecikme cezası tahakkuk ettirileceği düzenlemelerine yer verilerek gecikme durumunda iki ayrı cezai müeyyide öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin tetkikinden, Belediye tarafından yükleniciye yapılan akaryakıt siparişleri üzerine, yüklenici tarafından zamanında teslim edilmeyen miktarlar için gecikme cezası kesilmediği ve bu suretle kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür. Akaryakıt teslimlerinin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda kısmi ifaya tabi olduğu, malın teslim edilmemesi halinde gecikme cezasının; sözleşme bedeli üzerinden değil, malın teslim edilmeyen kısmı üzerinden düzenlenmesinin sözleşmeye aykırılık teşkil etmeyeceği, lehe olan hükmün uygulanması gerektiği değerlendirildiğinden kamu zararı hesabının teslim edilmeyen kısmın bedelinin onbindebeş’i esas alınarak yapılması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde; …. Belediyesi Hizmet Araçlarında Kullanılmak Üzere Akaryakıt Ürünleri Satın Alımı işinde belediye tarafından farklı tarihlerde talep edilen fakat yüklenici tarafından süresinde temin edilmeyen akaryakıtlar için sözleşmede öngörülen cezai müeyyidenin uygulanmaması sonucu …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda; revize edilen kamu zararının …. TL olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla, İdare tarafından yükleniciye süre uzatımı verildiğinden mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Yüklenici tarafından zamanında teslim edilmeyen akaryakıt için idare tarafından teslim edilmeyen kısmın bedelinin onbindebeş’i oranında gecikme cezası kesilmemesi suretiyle oluşan …. TL kamu zararının;
…. TL’lik kısmının ….. tarihli, …. TL’lik kısmının ise …. tarihli hakediş raporlarından ahizinden mahsuben tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
Bununla birlikte, oluşan kamu zararından daha yüksek tutarda tahsilat yapıldığı anlaşıldığından fazladan tahsil edilen ve dolayısıyla gelir kaydedilen …. TL tutarındaki tahsilatın iadesine;
Uygulanması gereken gecikme cezasının yeniden hesaplanması sonucu kamu zararı oluşmayan ….. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ….’un karşı oy gerekçesi;
“Akaryakıt teslimlerinin gecikmesi halinde sözleşmede iki farklı cezai müeyyide öngörülmüştür. 34.2’nci maddede yer alan cezanın uygulanabilmesi için idare tarafından en az 10 gün süre verilmiş yazılı bir ihtarname bulunması gerekirken ekli belgelerde ihtarnamenin olmadığı anlaşılmaktadır. EKAP Sisteminde taslak olarak sunulan düzenleme üzerinde taraflar değişiklik yapamamaktadır.
Taraflar uzlaşı içerisinde iradelerini sözleşmenin Diğer Hususlar başlıklı 44 üncü maddesinin (1) inci fıkrasında ortaya koymuşlardır. İhale dokümanı arasında yer alan Teknik Şartnamenin 5.1’inci maddesinde de sözleşmenin 44.1’inci maddesiyle uyumlu bir düzenleme bulunduğu göz önüne alındığında kamu zararı hesabının sözleşme bedeli üzerinden yapılması gerekmektedir.”
Full & Egal Universal Law Academy