Ar-ge Projesi döner sermaye ek ödemesi
…Bakanlığı ile … Üniversitesi arasında düzenlenen protokole istinaden yürütülen ve Döner Sermaye İşletmesine gelir sağlayan “…” projesinin, gerekli nitelikleri haiz olmamasına rağmen Üniversite Yönetim Kurulu (ÜYK) kararı ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesinin (k) fıkrası kapsamına alınması sonucunda proje kapsamında yapılan katkı payı (ek ödeme) ödemelerine ait kesintilerin eksik yapılması suretiyle … TL kamu zararına neden olunduğu hususu ile ilgili olarak;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesinin (k) fıkrasında; “Üniversite-sanayi işbirliği kapsamında araştırma ve geliştirme, tasarım ve yenilik projeleri ile faaliyetleri sonucunda elde edilen gelirler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu gelirlerden (b) fıkrası uyarınca yapılacak olan kesintiler de dâhil herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu kapsamda görev yapan öğretim elemanına ödenecek gelirin yüzde 85’i, herhangi bir vergi kesintisi yapılmaksızın ilgili öğretim elemanına ödenir. Kalan tutar (b) fıkrasında belirtilen işler için kullanılır. Bu kapsamda değerlendirilecek proje ve faaliyetlere, öğretim elemanının müracaatı doğrultusunda, üniversite yönetim kurulunun izni ile karar verilir.” denilmektedir.
Aynı maddenin (h) ve (i) fıkralarına istinaden yürürlüğe konulan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik'in “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (v) bendinde de;
“Üniversite sanayi işbirliği: Ülkemizde Üniversite-Sanayi işbirliğinde paydaşlar arasındaki sinerjiyi artırmak, ulusal yenilik ekosisteminde bu işbirliğini geliştirmek, sanayimizi rekabet gücü ve katma değeri yüksek yenilikçi ürünler üretebilen ileri teknoloji ağırlıklı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmak amacıyla gerçekleştirilen;
Araştırma ve geliştirme faaliyeti (Ar-Ge): Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetleri,
…”
ifade ettiği belirtilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, üniversite-sanayi işbirliği çerçevesinde yapılacak araştırma ve geliştirme, tasarım ve yenilik projeleri ile faaliyetler 2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinin (k) fıkrasında düzenlenmiştir. 2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinin (k) fıkrası kapsamında elde edilen gelirlerden bilimsel araştırma projeleri payı, hazine payı ve gelir vergisi gibi kesintiler yapılmamakta ve söz konusu gelirlerin %85’inin katkıda bulunan öğretim elemanlarına dağıtılması öngörülmektedir. Böylelikle üniversite-sanayi işbirliği kapsamında gerçekleştirilecek proje ve faaliyetler teşvik edilmekte, öğretim elemanlarına söz konusu maddenin diğer fıkralarındaki faaliyetlere göre daha yüksek oranda katkı payı ödemesi yapılmaktadır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden;
Üniversite Yönetim Kurulunun … tarih ve … toplantı numaralı kararında … Bakanlığı ile … Üniversitesi arasında düzenlenen protokole istinaden … Merkezi bünyesinde “…” projesinin 2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinin (k) fıkrası kapsamında yapılmasına karar verildiği,
Protokolde projenin amaç ve kapsamının, Bakanlığın Strateji Geliştirme Başkanlığı ve ilgili daire başkanlıklarının görev ve sorumluluklarını düzenleyen yönerge maddeleri çerçevesinde; büyükşehir ve il belediyeleri bazında bir kentsel hareketlilik indeksinin geliştirilmesi, kentlerin ulaşım yatırımı önceliklerinin bu indekse göre belirlenmesi ve yapılan yatırımların da indeks üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi ile kentsel ve ulusal düzeyde hareketlilik indekslerinin artırılması ve bunların birbiriyle entegrasyonunu sağlamaya yönelik stratejilere yön verebilmek, kentsel hareketlilik rehberlerinin hazırlanması ile hareketliliği oluşturan kısa ve orta mesafe yolculukları bütünsel, çevreci, etkin ve sürdürülebilir çözümlerle karşılamaya yönelik bir kılavuz, uygulama ve yaygınlaştırma stratejisini belirlemek olduğu,
Bu kapsamda projenin çıktılarının Literatür Araştırması ve Mevcut Durum Raporu, Lokasyon Sınıflandırma ve Hareketlilik İndeksi ile Entegre Veri Yönetim Sistemi Oluşturulması Raporu, Sürdürülebilir Hareketlilik Stratejisi ve Eylem Planının Oluşturulması Raporu ile Kentsel Hareketlilik Merkezi Rehberi ve Pilot Uygulama Projesi Raporu olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Yargılamaya Esas Raporda; Proje kapsamında elde edilen gelirlerden, 2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinin (k) fıkrasına istinaden yapılan % 15 oranındaki kesinti dışında mevzuata aykırı olarak bilimsel araştırma projeleri finansman payı, hazine payı, gelir ve damga vergisi kesintilerinin yapılmadığı ve kesinti dışında kalan tüm gelirlerin proje yürütücüsü ile araştırmacılara ödendiği belirtilmiş ise de;
2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinin (k) fıkrasının, bir projenin bu madde kapsamındaki özellikleri taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi yetkisini üniversitelerin yönetim kurullarına verdiği, Üniversite yönetim kurulunun da bu yönde karar aldığı; bununla birlikte üniversite-sanayi iş birliği kavramının yalnızca proje ortaklığı düzeyine indirgenmesinin mümkün olmadığı, üniversite-sanayi iş birliğinin bilgi paylaşımı, eğitim, danışmanlık, araştırma-geliştirme çalışmaları ve benzeri birçok boyutta ele alınabilecek geniş bir kavram olduğu, savunmaya ekli … tarihinde imzalanan Ar-Ge Projesi onay belgesi, Strateji Geliştirme Başkanlığı yazısı kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin sanayi kuruluşlarının faaliyetlerinde yer alarak üretim süreçlerini iyileştirebileceği hususları kül halinde değerlendirildiğinde, idare tarafından gerçekleştirilen ödemelerde 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararı oluşmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, … Bakanlığı ile … Üniversitesi arasında düzenlenen protokole istinaden yürütülen ve Döner Sermaye İşletmesine gelir sağlayan “…” projesinin, gerekli nitelikleri haiz olmamasına rağmen Üniversite Yönetim Kurulu (ÜYK) kararı ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesinin (k) fıkrası kapsamına alınması sonucunda proje kapsamında yapılan katkı payı (ek ödeme) ödemelerine ait kesintilerin eksik yapılması konusunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle kamu zararı oluşmadığı anlaşılan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Üye … ve Üye …’n Azınlık Görüşü;
“Üniversite sanayi işbirliğinden anlaşılması gereken, sanayi sektöründeki üretkenlik ve ekonomik gerçeklerin üniversitedeki teorik bilgiyle birleştirilmesidir. İki taraf birbirinden beslenmeli ve ekonomik kalkınmaya katkı sunmalıdır. Rapora konu olan projenin taraflarının kamu idareleri olduğu, proje bünyesinde sanayi sektörüne ilişkin herhangi bir firma yer almadığı anlaşılmaktadır. Bakanlığın yaptığı her çalışmanın/faaliyetin/projenin çıktıları itibariyle sanayi kuruluşlarına etkisi bulunacaktır. Dolaylı bir yöntem izlenerek üniversite-sanayi iş birliği kapsamında ilişki kurmak doğru değildir.
Bu proje ile üniversitenin sanayi firmalarına ne katkı verdiği, firmalardan ne alındığı ortaya koyulmalıdır. Bakanlık kendi bünyesinde bu çalışmayı akademisyenlerden oluşan aynı veya farklı heyete/kurula da yaptırabilirdi. Bu sebeple Projenin ar-ge niteliği taşıyıp taşımasının da bir önemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla üniversite ile sanayi kuruluşları arasında ortak amaç ve çıkarlar üzerine kurulu çalışma ortaklığının bulunmadığı değerlendirildiğinden projenin bu haliyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (k) fıkrasında belirtilen üniversite-sanayi iş birliği kapsamındaki projelerden kabul edilmesi hukuken mümkün değildir.”
Full & Egal Universal Law Academy