Şagil Firmadan Ecrimisil Alınmaması
Denetçi sorgusunda yer alan, Orman ve Su işleri Bakanlığının hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve .............. Büyükşehir Belediyesince .............. Orman İşletme Müdürlüğünden kiralanan alan içerisinde yer alan kafeterya ........... Ltd. Şirketi tarafından işgal edilmesine rağmen, söz konusu yerin tahliye edilmediği ve bu yerle ilgili fuzuli şagil firmadan ecrimisil alınmaması sonucu toplam ..........TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75 inci maddesinde,
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.
Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır.
İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.
…”
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin 7’inci fıkrasında ise, “Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75’inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.”
denilmektedir.
Anılan hükümler uyarınca, Devletin veya bir belediyenin hüküm ve tasarrufunda bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek tutarda ecrimisil istenecektir. Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanacak olup Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmediği takdirde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunacaktır. Ayrıca, işgal edilen taşınmaz mal, ilgili idarenin talep etmesi halinde, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilecektir.
Bahse konu olayda, mülkiyeti Orman Bakanlığının tasarrufunda bulunan ve .............. Büyükşehir Belediyesince .............. Orman İşletme Müdürlüğünden kiralanan... Teleferik Tesisleri’nin işletme hakkı, 14.01.2005 tarih ve 40 sayılı Meclis Kararı ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 26’ncı maddesi hükmüne istinaden, 31.08.2009 tarihine kadar yıllık ……. TL bedelle .............. Büyükşehir Belediyesin ait bir şirket olan ..........A.Ş’ye devredilmiştir. .............. Büyükşehir Belediyesince .............. Orman İşletme Müdürlüğünden kiralanan alan içerisinde bulunan kafeteryanın işletme hakkının Meclis Kararı ile devredilmesinin 26’ncı madde kapsamına girmemesi ve İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilmek suretiyle işlettirilmesi hususlarının belediye tarafından değerlendirilmesi sonucunda, Başkanlık Makamının 26.09.2008 tarih ve 4440 sayılı Olur’u ile kira sözleşmesinin feshine karar verilmiş ve ..........A.Ş.’nin Belediye ile olan kiracılık ilişkisi 31.08.2009 tarihinde sona ermiştir. Söz konusu kafeterya, 2886 sayılı Kanun kapsamında 19.11.2009 tarihinde düzenlenen ihale sonucu ……… sayılı Encümen Kararı ile ..........A.Ş.’ye kiraya verilmiş, 15.12.2009 başlangıç tarihi itibariyle ..........A.Ş.’nin kiracılık ilişkisi yeniden başlatılmıştır. ..........A.Ş.’nin yeni dönemde kiracı olmayacağına ilişkin …… sayılı yazısına istinaden 15.12.2010 tarihinde yerinde yapılan incelemede, kafeteryanın ..........Gıda Rest. İşl. Tur. San. ve Tic. Şirketi tarafından işgalen kullanıldığı tespit edilmiş ve bunun üzerine 15.12.2010-27.01.2012 tarihleri arası ……. TL ecrimisil bedeli ..........Gıda Rest. İşl. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden tahsil edilmiştir. 28.01.2012-31.12.2012 tarihleri arasına ilişkin olarak tahsil edilmesi gereken ve Denetçi sorgusuna konu edilen ecrimisil bedeli ise 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi kapsamında …….. TL olarak 26.04.2013 tarih ve …….. No’lu Tahsilat Alındısı ile tahsil edilmiştir.
Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi kapsamında bahse konu kafeteryanın tahliyesinin sağlanması hususu Balçova Kaymakamlığına bildirilmiş, bunun üzerine söz konusu taşınmazın işgalcisi ..........Gıda Rest. İşl. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şirketi tarafından kiracılık sıfatının tespiti talebiyle, .............. 7. Sulh Hukuk Mahkemesine dava açılması sonucunda tahliye işlemleri durmuş, söz konusu davada .............. 7. Sulh Hukuk Mahkemesince 28.03.2012 tarih ve ……... sayılı ilam ile talebin reddine karar verilmiş, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 26.09.2012 tarih ve ……. Sayılı kararı ile de bu karar onanmıştır. ..........Gıda Rest. İşl. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şirketi tarafından tahliye istemine ilişkin tasarrufun iptali talebiyle .............. 3. İdare Mahkemesine açılan davada talebinin de reddine karar verilmiştir. Bununla beraber, sorumlularca yapılan savunmalarda tahliye işleminin halen tamamlanmadığı ve söz konusu kafeteryanın kiralama alanı dışına bırakılarak yeni oluşacak alan üzerinden kira sözleşmesinin revize edilmesi hususunda Orman Genel Müdürlüğü ile yapılan yazışmaların sonuçlanmasının beklenildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, bahse konu kafeteryanın 28.01.2012-31.12.2012 tarihleri arasında işgalen kullanılmasına ilişkin olarak ..........Gıda Rest. İşl. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden tahsil edilmesi gereken ve Denetçi sorgusuna konu edilen ecrimisil bedeli ..........TL’nin sorumlularca …….. TL olarak yeniden hesaplandığı ve söz konusu tutarın da 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi kapsamında …….. TL olarak tahsil edildiği anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.
Her ne kadar Denetçi Raporunun sonuç kısmında, konunun geçmiş yılları da kapsayacak şekilde incelenmesinin ve söz konusu gayrimenkulün tahliyesine ilişkin olarak verilen mahkeme kararlarını uygulamayan görevliler hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını teminen ilgili Bakanlığına yazılması istenmekte ise de, sorumlularca yapılan savunmalardan Orman ve Su İşleri Bakanlığı tasarrufunda bulunan ve işletmesi .............. Büyükşehir Belediyesine kiralanan bahse konu taşınmazın fuzuli işgal altında olduğu dönemlere ilişkin olarak .............. Büyükşehir Belediyesince ecrimisil tespiti yapıldığı ve bu yerin tahliyesi için de gerekli işlemlere başlatıldığı, ancak, fuzuli şagil olarak ..........Gıda Rest. İşl. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şirketi tarafından yasal yollara başvurması nedeniyle tahliye sürecinin uzadığı, son olarak söz konusu taşınmazın tahliyesi yönündeki idari işlemlere ilişkin adı geçen şirket tarafından açılan davalar reddedilmekle beraber, .............. Büyükşehir Belediyesince söz konusu taşınmazı kendi tasarrufundan çıkarmak amacıyla Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü nezdinde yürütülen işlemlerin sonuçlanmasının beklenmesi nedeniyle tahliye sürecini geciktirildiği anlaşıldığından, konunun Orman ve Su İşleri Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığına yazılmasına gerek olmadığına,
(Üye ........... ve Üye ..............’nun, “Bahse konu olayla ilgili Rapor dosyası ve eklerinin incelenmesinden, Orman ve Su işleri Bakanlığı tasarrufunda bulunan söz konusu mesire yeri ve bu yerin içerisinde bulunan kafeteryanın işletme hakkının 2005 yılında .............. Büyükşehir Belediyesine kiralandığı, ancak .............. Büyükşehir Belediyesince söz konusu mesire yeri içerisinde bulunan kafeteryanın işletme hakkının kendi şirketi olan ..........A.Ş.’ye, bu şirket tarafından da 01.04.2006 tarihinde ..........Ltd. Şirketine sözleşmeyle devredildiği, dolayısıyla, söz konusu kafeteryanın bu tarihten bu yana gerek sözleşme ilişkisi içerisinde gerekse de işgalen ..........Ltd. Şirketi tarafından işletildiği anlaşılmıştır. Yine Rapor dosyasının incelenmesi neticesinde, .............. Orman İşletme Müdürlüğü ile .............. Büyükşehir Belediyesi arasındaki sözleşmenin 01.03.2011 tarihinde yenilendiği ve bu sözleşmede söz konusu kafeteryanın Belediyece kendi şirketlerine işlettirilebileceği, ancak üçüncü kişilere devredilemeyeceği belirtildiği halde, .............. Büyükşehir Belediyesinin 01.06.2011 tarihinde şirketi ..........A.Ş. ile yeni bir protokol imzalayarak bu Protokolde ..........A.Ş.’nin söz konusu kafeteryayı başka bir şirkete devredebileceğinin hüküm altına alındığı görülmüştür. Bu itibarla, bahse konu kafeteryanın özel bir şirket tarafından işgalen işletilmesine ilişkin sorunların ortaya çıkmasında .............. Büyükşehir Belediyesinin en azından ihmali bulunduğu değerlendirildiğinden, konunun geçmiş yılları da kapsayacak şekilde incelenmesi ve ilgili görevliler hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını teminen Orman ve Su işleri Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına yazılması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşleriyle)
oy çokluğuyla karar verildi.