Damga Vergisi
Denetçi sorgusunda yer alan, .............. Büyükşehir Belediyesince gerçekleştirilen bir kısım kamulaştırmasız el atma işlemine ilişkin olarak taşınmaz sahiplerine yapılan kamulaştırmasız el atma bedeli ödemeleri üzerinden 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca kesilmesi gereken binde 8,25 oranındaki damga vergisinin kesilmemesi sonucu ……… TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun, “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.
…”
“İstisnalar” başlıklı 9’uncu maddesinde, “Bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisinden müstesnadır.”
Anılan Kanun’a ekli (1) sayılı Tabloda,
“Damga Vergisine Tabi Kağıtlar,
…
IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar,
“l/a) Resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtlar……..binde 8,25”
Anılan Kanun’a eki (2) sayılı Tabloda ise,
“Damga vergisinden istisna edilen kağıtlar:
I. Resmi işlerle ilgili kağıtlar:
A) Resmi daireler arasında kullanılan kağıtlar:
1.Resmi daireler arasındaki işlemleri kapsıyan her türlü kağıtlarla bu dairelerin soruları üzerine kişiler tarafından yazılan cevaplar ve ekleri.
…”
Anılan hükümler uyarınca, belediyelerce yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeleri gösteren ve ahizlerce de imzalanmaları nedeniyle makbuz niteliğinde olan “ödeme emri” belgeleri, 488 sayılı Kanun’a ekli (2) sayılı Tablo’da belirtilenler haricinde, (binde 8,25) oranında damga vergisine tabidir.
Bahse konu olayda, her ne kadar Denetçi sorgusunda .............. Büyükşehir Belediyesince gerçekleştirilen bazı kamulaştırmasız el atma işlemleri nedeniyle ilgili taşınmaz sahipleri tarafından açılan davalar sonucunda 2012 yılında yapılan toplam ..........TL kamulaştırmasız el atma bedeli ödemeleri üzerinden (binde 8,25) oranında damga vergisi kesilmesi gerektiği halde kesilmemesi sonucu toplam ..........TL kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmüş ise de, bu ödemelerden ..........TL’nin doğrudan icra dairelerine yapıldığı, dolayısıyla, icra dairelerine yapılan ödemelere ilişkin ödeme emri belgeleri “resmi daireler arasında düzenlenen kağıtlar” niteliğinde olup damga vergisinden istisna tutulduklarından, söz konusu ..........TL tutarındaki ödeme üzerinden damga vergisi kesilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, kalan ve 12.07.2012 tarih ve 12340 yevmiye no’lu ödeme emri ile ..........ve arkadaşlarına yapılan ………TL tutarındaki ödemeden ise damga vergisi kesilmemesi sonucunda ise ……… TL kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar sorumlularca yapılan savunmalarda, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı Tabloda yer verilen, “Resmi daireler lehine yapılan istimlaklerde düzenlenen kağıtlar”ın damga vergisinden istisna olduğu, kamulaştırmasız el atma işleminin de kamulaştırma niteliğinde olduğu, 5999 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na eklenen Geçici 6’ıncı madde ile kamulaştırmasız el atma işlemlerine ilişkin usul ve esasların da artık 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nda düzenlendiği, aynı mahiyetteki iki işlem için 488 sayılı Kanun’un farklı şekilde uygulanmasının Anayasa’nın “Kanun önünde eşitlik” ilkesini içeren 10’uncu maddesine aykırı olacağı ileri sürülmüş ise de, 488 sayılı Kanun’a ekli (2) sayılı Tablo’da resmi daireler lehine yapılan kamulaştırma işlemlerine ilişkin kağıtlar istisna kapsamına alınmış olup kamulaştırmasız el atma işlemi ise 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nda düzenlenen kamulaştırmadan tamamen farklı ve Kanuni dayanağı bulunmayan hukuksuz bir işlemdir. 5999 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na eklenen Geçici 6’ıncı madde ise kamulaştırmasız el atma işlemine ilişkin genel bir düzenleme olmayıp kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle, mülkiyet hakkından doğan taleplere, bedel talep edilmesi hâlinde bedel tespiti ve diğer işlemlere ilişkin geçici ve kısmi bir düzenlemedir. Dolayısıyla, 488 sayılı Kanun’da açıkça kamulaştırma işlemlerine ilişkin kağıtların istisna kapsamında olduğu belirtildiğinden ve kamulaştırmasız el atma işlemi de kamulaştırma sayılamayacağından, kamulaştırmasız el atma işlemi nedeniyle düzenlenen kağıtlar üzerinden damga vergisi alınması Anayasa’nın “Kanun önünde eşitlik” ilkesine aykırı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, bahse konu kamulaştırmasız el atma ödemeleri üzerinden damga vergisi kesilmemesine ilişkin olarak Denetçi sorgusunda kamu zararı olarak hesap edilen toplam ..........TL’nin,
……….TL’si için, bu tutarın .............. Büyükşehir Belediyesince doğrudan icra dairelerine yapılan ödemelere ilişkin olduğu, dolayısıyla da söz konusu ödemeler üzerinden damga vergisi kesilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
……….. TL’sinin ise, bu tutar ..........ve arkadaşlarına yapılan ……… TL tutarındaki kamulaştırmasız el atma bedeli ödemesinin gerçekleştirildiği ödeme emri belgesi üzerinden damga vergisi kesilmemesi sonucunda neden olunan kamu zararına ilişkin olduğundan, ……….’ye müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
oy birliğiyle karar verildi.